یک مطالعه جدید نشان میدهد تقریبا ۹۰ درصد حشرات و عنکبوتیان در آمریکا هنوز هیچ وضعیت حفاظتی ندارند.
حشرات ریز و خزنده برای سلامت سیاره ما حیاتی هستند، اما جلب حمایت عمومی برای آنها همیشه آسان نیست.
لارا فیگوئروآ، استادیار حفاظت محیط زیست در دانشگاه ماساچوست امهرست در آمریکا، میگوید: «حشرات و عنکبوتیان، مثل عنکبوتها، عقربها و هاروسمنها (ددی لانگ لگز)، معمولا آنقدر که حیوانات کاریزماتیک محبوبی مثل شیر و پاندا مورد توجه قرار میگیرند، دیده نمیشوند.»
در سال ۲۰۱۷ به نظر میرسید اوضاع رو به تغییر است. مطالعهای که در نشریه علمی PLOS One منتشر شد نشان داد زیستتوده حشرات پرنده در ۶۳ منطقه حفاظتشده در آلمان طی ۲۷ سال ۷۵ درصد کاهش یافته است.
خبر نزدیک شدن «آخرالزمان حشرات» در سراسر جهان تیتر شد، موجی از مطالعات مشابه را به راه انداخت و به برنامههای پایش حشرات و ابتکارهای حفاظت از آنها شتاب بخشید.
اما حالا که نزدیک به یک دهه گذشته، آیا این هشدارها تغییری ایجاد کرده است؟
بر پایه هشدار جهانی که این کاهشها برانگیخته بود، فیگوئروآ و دانشجوی تحصیلات تکمیلی او، وس ولش، به سراغ بررسی وضعیت حشرات و عنکبوتیان در آمریکای شمالی رفتند؛ نتایج این تحقیق نگرانکننده بود.
«عملا نمیدانیم وضعیت آنها چگونه است»
این دو پژوهشگر ارزیابیهای حفاظتی ۹۹ هزار و ۳۱۲ گونه شناختهشده حشرات و عنکبوتیان را در آمریکای شمالی، شمال مکزیک، گردآوری کردند.
آنها از کمبود اطلاعات موجود شگفتزده شدند.
فیگوئروآ، نویسنده مسئول مقالهای که دوم مارس در نشریه علمی PNAS منتشر شده، میگوید: «تقریبا ۹۰ درصد، دقیقتر بگوییم ۸۸٫۵ درصد، از گونههای حشرات و عنکبوتیان هیچ وضعیت حفاظتی ثبتشدهای ندارند.»
او میافزاید: «ما عملا نمیدانیم وضعیت آنها چطور است. درباره نیازهای حفاظتی بیشتر حشرات و عنکبوتیان در آمریکای شمالی تقریبا هیچ چیز نمیدانیم.»
در میان معدود حمایتهایی که وجود دارد، پروانهها و سنجاقکها سهمی نامتناسب از توجه را به خود اختصاص دادهاند، همراه با گونههای آبزی که برای پایش کیفیت آب مهم هستند، مانند روزمگسها، سنگمگسها و شانهبافکها.
ولش، نویسنده اصلی این مقاله، میگوید: «عنکبوتیان به طور خاص از برنامههای حفاظت غایب هستند؛ بیشتر ایالتها حتی از یک گونه هم حفاظت نمیکنند.»
پژوهشگران همچنین دریافتند ایالتهایی که اقتصادشان به صنایع استخراجی مثل معدن و سوختهای فسیلی وابسته است، کمتر احتمال دارد برای حشرات یا عنکبوتیان حمایت قانونی در نظر بگیرند.
چرا عنکبوتها مهم هستند؟
عنکبوتها اغلب به عنوان شکارچیهای ترسناک بدنام شدهاند، اما فقط بخش بسیار کوچکی از گونهها برای انسان خطرناک هستند، حدود ۲۵ تا ۳۰ گونه از بیش از ۵۰ هزار گونه، و حتی از میان آنها هم تعداد کمتری به طور معمول آسیب جدی وارد میکنند.
در عوض مهارت شکارچیگری آنها برای کنترل جمعیت حشرات ارزشمند است. آنها مگسها، پشهها، شتهها و دیگر آفات کشاورزی را در حد تعادل نگه میدارند.
خود آنها هم طعمه مهمی برای پرندگان، مارمولکها و دیگر شکارچیان به شمار میروند و انرژی را در زنجیره غذایی به سطوح بالاتر منتقل میکنند.
حضور یا نبود آنها همچنین یکی از شاخصهای اولیه مهم برای سلامت زیستبومها است، و نبودشان میتواند به برهم خوردن تعادل و واکنشهای زنجیرهای ویرانگر منجر شود. جمعیت آفات ممکن است به شدت افزایش یابد، محصولات کشاورزی آسیب ببینند و کل زیستبومها دچار ناپایداری شوند.
فیگوئروآ، استادیار حفاظت محیط زیست در دانشگاه ماساچوست امهرست در آمریکا، میگوید: «حشرات و عنکبوتیان برای جامعه انسانی بنیادی هستند.»
او ادامه میدهد: «آنها در گردهافشانی و کنترل زیستی آفات کمک میکنند، میتوانند برای پایش کیفیت هوا و آب به کار بروند و در بسیاری از فرهنگها در سراسر جهان جایگاهی عمیق پیدا کردهاند.»
ولش، که خالکوبی یک عنکبوت روی بازویش دارد، میگوید: «حشرات و عنکبوتیان فقط موجوداتی برای ترسیدن نیستند. ما باید به خاطر اهمیت بومشناختی آنها برایشان ارزش قائل شویم و این کار از جمعآوری دادههای بیشتر و پذیرفتن این که شایسته حفاظت هستند آغاز میشود.»
آیا میتوان در حفاظت از حشرات از تجربه حفاظت از پرندگان استفاده کرد؟
در حال حاضر حمایتهای قانونی از حشرات و عنکبوتیان پراکنده و تکهتکه است، در ایالتهای مختلف آمریکا تفاوت زیادی دارد و به نظر میرسد تحت تاثیر ساختارهای صنعتی محلی باشد.
با اشاره به موفقیت حفاظت از پرندگان، فیگوئروآ بر اهمیت همگرایی و کار جمعی تاکید میکند.
او میگوید: «پژوهشها نشان میدهد بهترین تلاشهای حفاظتی زمانی شکل میگیرد که ائتلافهای گسترده و متنوع کنار هم قرار بگیرند. در مورد پرندگان، شکارچیان، پرندهنگرها، سازمانهای غیرانتفاعی و بسیاری گروههای دیگر گرد هم آمدند تا به هدفی مشترک دست پیدا کنند.»