دادههای تازه کوپرنیکوس نشان میدهد دمای روزانه سطح آبهای جهان برای این زمان از سال رکورد زده و از مقادیر ثبتشده پیشین فراتر رفته است.
دمای سطح آب دریاها در جهان در این مقطع از سال به بالاترین سطح ثبتشده رسیده است؛ تازهترین نشانه از اینکه اقیانوسهای جهان وارد آنچه دانشمندان آن را «سرزمین ناشناخته» توصیف میکنند شدهاند.
بر اساس اندازهگیریهای خدمات تغییرات اقلیم کوپرنیکوس (C3S) و خدمات دریایی کوپرنیکوس (CMEMS)، در ۲۱ ژوئن میانگین جهانی دمای سطح دریا به ۲۱٫۰ درجه سانتیگراد رسید. این رقم رکوردهای قبلی سالهای ۲۰۲۳ (۲۰٫۸۳ درجه سانتیگراد) و ۲۰۲۴ (۲۰٫۸۶ درجه سانتیگراد) را به اندازه ۰٫۱ درجه سانتیگراد جابهجا میکند.
هرچند این تفاوت ناچیز به نظر میرسد، حتی تغییرات بسیار کوچک دما میتواند اکوسیستمهای دریایی را بر هم بزند، به بالا آمدن سطح دریا کمک کند و رویدادهای افراطی آب و هوایی را به راه بیندازد.
به گفته کارشناسان، آغاز شرایط ال نینو در اقیانوس آرام استوایی در ۲ ژوئن در ثبت این رکورد نقش داشته اما این پدیده بخشی از روندی بلندمدت است که تغییرات اقلیمی آن را به پیش میبرد. بنا بر دادههای کوپرنیکوس، در سه سال گذشته دمای اقیانوسها در خارج از مناطق قطبی بین ۰٫۳۵ تا ۰٫۷۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.
کارلو بونتمپو، مدیر خدمات تغییرات اقلیم کوپرنیکوس در مرکز اروپایی پیشبینیهای میانمدت هواشناسی (ECMWF)، میگوید: «شرایط فعلی میتواند نشانه آغاز مرحلهای تازه باشد که بار دیگر ما را به سرزمینی ناشناخته میبرد.»
او میافزاید: «با قرار داشتن دمای اقیانوسها در این سطوح و قرار گرفتن ال نینو در افق پیش رو، احتمالا در ماههای آینده شاهد شکسته شدن رکوردهای دمایی بیشتری خواهیم بود.»
این هشدار بازتابی است از برآوردهای سازمان ملل در هفتههای اخیر؛ برآوردهایی که نشان میدهد با احتمال ۹۱ درصد دستکم یکی از پنج سال آینده از آستانه ۱٫۵ درجه گرمتر شدن زمین که در توافق پاریس بر عبور نکردن از آن تاکید شده، فراتر خواهد رفت. سازمان ملل همچنین پیشبینی کرده است که با احتمال ۸۶ درصد یکی از این سالها از سال ۲۰۲۴ به عنوان گرمترین سال ثبتشده نیز عبور خواهد کرد.
گرمتر شدن اقیانوسها چه پیامدهایی دارد؟
پیامدهای افزایش دمای سطح دریا فقط به اقیانوسها محدود نمیشود. اقیانوسهای گرمتر با گرم کردن جو، انرژی بیشتری در اختیار طوفانها قرار میدهند و تبخیر را افزایش میدهند که میتواند به بارشهای شدید و سیلاب منجر شود.
گرم شدن اقیانوسها همچنین به بالا آمدن سطح دریا و ذوب یخها دامن میزند و به اکوسیستمهای دریایی فشار وارد میکند.
این روند میتواند به بروز موجهای گرمای دریایی مکررتر و شدیدیتر هم منجر شود؛ پدیدهای که اکوسیستمها و ذخایر شیلات را بر هم میزند، به اقتصادهای ساحلی آسیب میزند و میتواند گرمای افراطی در خشکیهای نزدیک را تشدید کند.
ال نینو با افزودن گرمای بیشتر به جو، افزایش دمای جهانی و تغییر الگوهای آب و هوایی در سراسر جهان، این وضعیت را وخیمتر میکند.
فدریکه اوتو، دانشمند اقلیم در کالج امپریال لندن که در تحلیل کوپرنیکوس مشارکت نداشته، هشدار داده است هر دوره طولانی که در آن دمای جهانی بیش از ۱٫۵ درجه افزایش یابد، «مجموعهای از رویدادهای افراطی آب و هوایی را به همراه دارد که از هر آنچه تا کنون تجربه کردهایم فراتر است» و این در حالی است که بسیاری از شهرها همچنان آماده نیستند.
او همچنین در ماه مه هشدار داد: «نباید نقش پدیده طبیعی ال نینو را در تشدید افراطهای آب و هوایی بیش از حد پررنگ کنیم؛ این پدیده میآید و میرود. در مقابل، تغییر اقلیم تا زمانی که سوزاندن سوختهای فسیلی را متوقف نکنیم، مدام بدتر میشود.»
دانشمندان کوپرنیکوس به پایش وضعیت ادامه میدهند تا مشخص کنند این رکورد تازه موقتی است یا به مرحلهای پایدارتر اشاره دارد.