روزنامه اسرائیلی جروزالم پست نوشت ارزیابیها در اسرائیل نشان میدهد تهران در تلاش است متحدان منطقهای خود را برای انجام یک حمله همزمان علیه اسرائیل هماهنگ کند؛ اقدامی که ظاهرا با هدف جلوگیری از تکرار ناهماهنگیهایی انجام میشود که در جریان حمله ۷ اکتبر مشاهده شد.
این روزنامه نوشت ایران ظاهرا در حال آمادهسازی یک حمله گسترده و هماهنگ علیه اسرائیل از چندین جبهه بهطور همزمان است؛ سناریویی که به یک حمله احتمالی شبیه ۷ اکتبر شباهت دارد، اما از ابتدا با هدف گرد هم آوردن تمامی اجزای «محور ایران» طراحی شده است.
بر اساس این ارزیابیهای ادعایی، ایران در تلاش است نیروهای خود را با حزبالله در لبنان، حماس، حوثیها در یمن و شبهنظامیان طرفدار ایران در عراق، در قالب یک کارزار واحد ترکیب کند.
در ۷ اکتبر، حماس حمله خود را بدون آنکه جبهههای دیگر بهطور همزمان و با هماهنگی کامل وارد عمل شوند، آغاز کرد. ایده یک جنگ منطقهای گسترده علیه اسرائیل حتی پیش از آن مطرح شده بود. اسناد داخلی حماس که پس از حمله در نوار غزه به دست آمد، نشان داد که یحیی سنوار تلاش کرده بود دامنه درگیری را گسترش دهد و جبهههای دیگری را نیز وارد آن کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در یکی از اسناد برنامهریزی، بر ضرورت «پیوند دادن و آمادهسازی جبهههای خارجی» یعنی لبنان، سوریه و سینا، و همچنین توافق قبلی بر سر سازوکارهای ارتباطی برای دوران عادی و زمان جنگ تأکید شده بود.
آنچه پس از جنگ روشن شد این بود که این هدف، پیش از حمله، با هماهنگی کامل همراه نشده بود. بر اساس ارزیابیهای منتشرشده آمریکا و اسرائیل، ایران و حزبالله پیش از ۷ اکتبر از همه جزئیات طرح حماس یا تاریخ دقیق اجرای آن مطلع نشده بودند.
بر اساس این ارزیابی، سنوار معتقد بود موفقیت حمله اولیه در ادامه باعث خواهد شد حزبالله و ایران وارد یک کارزار گستردهتر شوند. حزبالله در جبهه شمالی آتش گشود، اما صبح همان روز و همزمان با حمله حماس، یک حمله گسترده و در مقیاس بزرگ را آغاز نکرد.
طرح ایران: عملیات چندجبههای علیه اسرائیل
بر اساس گزارشهای رسانههای عربی، تهران اکنون ظاهرا در تلاش است دقیقا این خلأ را برطرف کند. هدف طرح مورد بررسی این است که چندین جبهه بتوانند بهطور همزمان علیه اسرائیل عملیات کنند و یک کارزار چندجبههای را از همان ابتدا به بخشی از راهبرد تبدیل کنند.
تغییر در رهبری حماس نیز در این زمینه اهمیت دارد. خلیل الحیه که در ماه ژوئیه بهعنوان رهبر حماس انتخاب شد، روابط خوبی با ایران دارد و سالها یکی از چهرههای اصلی این سازمان در حفظ روابط با تهران بوده است.
الحیه، از اعضای جریان مستقر در غزه در حماس که به سنوار نزدیک بود، جایگاه جناحی را در رهبری سازمان تقویت میکند که به دنبال حفظ روابط راهبردی نزدیک حماس با ایران است.
همچنین نشانههایی از تلاش ایران برای بازسازی «محور مقاومت» و احیای سازوکارهای هماهنگی میان جبهههای مختلف مشاهده شده است.
در گزارشی که ماه گذشته منتشر شد، آمده بود که ارتش اسرائیل هماهنگی مجدد میان حماس و حزبالله را با کمک ایران شناسایی کرده است؛ اقدامی که بخشی از تلاش برای افزایش فشار همزمان بر اسرائیل از شمال و جنوب است.
بر اساس یک ارزیابی منتشرشده از سوی ارتش اسرائیل، حماس و حزبالله در هفتههای اخیر، با کمک ایران، هماهنگی برای افزایش فعالیتهای خود را آغاز کردهاند.
در گزارشهای اخیر مورد استناد جروزالم پست همچنین ادعا شده که مقامهای ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران با فرماندهان حزبالله، حوثیها و شبهنظامیان عراقی درباره گسترش دامنه نبرد گفتوگو کردهاند.
دو افسر ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مدعی شدند که در دورهای پیشین از آرامش، مقامهای ارشد نیروی قدس با فرماندهان سه جبهه تماسهای کنفرانسی داشتهاند و مشاوران ایرانی نیز در میدان با آنها همکاری کردهاند.
در همان دوره، گزارشهایی نیز درباره تلاش ایران برای سرعت بخشیدن به تولید موشکها و پهپادها و بازگرداندن توانمندیهایی که آسیب دیده بودند، منتشر شد.
این تلاش برای بازسازی در شرایطی انجام میشود که توازن قدرت در داخل این محور نیز در حال تغییر است. بر اساس ارزیابیها، آسیبهای واردشده به حزبالله و سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، اهمیت شبهنظامیان عراقی و حوثیها در یمن را افزایش داده است.
همزمان، برگزاری رزمایشهای مشترک ثبت شده، روابط عملیاتی و شخصی میان این گروهها نزدیکتر شده و هماهنگی بر سر تصمیمات سیاسی و نظامی میان اجزای این محور افزایش یافته است.
محور ایران اکنون در شرایط منطقهای متفاوتی نسبت به دوران پیش از ۷ اکتبر فعالیت میکند؛ شرایطی که در آن عراق و یمن نقش کانونیتری پیدا کردهاند.