اتریش بارها بهعنوان نمونهای موفق در نوسازی نسلبهنسلِ بخش کشاورزی خود شناخته شده است. ترکیبی از تلاش سختکوشانه در مزارع خانوادگی، حمایت گستردهی دولتی، آموزش حرفهایِ باکیفیت و مصرفکنندگان آگاه، جان تازهای به سراسر جوامع روستایی بخشیده است.
یوزف کوهنبرگر۴۶ساله، به کشاورزبودن خود افتخار میکند. او که پیش از این نمایندهی فروش بود، پانزده سال پیش تصمیم گرفت مدیریت مزرعهی خانوادگیشان را در آبتِناو، شهر کوچک تجاری در نزدیکی سالزبورگ، بر عهده بگیرد. او گوسفند، گاو و بوقلمون پرورش میدهد. او از پشم گوسفند، گلولههای فشردهای برای مصارف باغبانی تولید میکند. او حتی گوشت بوقلمون ارگانیک را مستقیماً به دست مشتریانش میرساند. او میگوید کار سخت است، اما ارزشش را دارد. او توضیح میدهد: «من دهمین نسل در این مزرعه هستم و این مزرعه بیماریهای همهگیر، دو جنگ جهانی، کرونا و نازیها را پشت سر گذاشته است. بنابراین، این مزرعه از حوادث زیادی جان سالم به در برده است.» «من خوشحال و مفتخرم که عضوی از این خانوادهام که آن را بهسوی آینده سوق میدهد.»
یوزف تنها کشاورز راضی و موفق این منطقه نیست. شهر آبتناو حدود ۶هزار نفر جمعیت و بیش از ۲۰۰ مزرعه دارد. یوهانا والینگر ۳۰ سال پیش در اینجا ساکن شد. مزرعه او اکنون با ۲۰۰ بز و تجهیزات پنیرسازی، بسیار پررونق است. او میگوید: «ما روش کشاورزی کاملاً اصیل و سنتی را پیش میبریم.» «بهنظر من، اتریش در این زمینه توانمندی زیادی دارد، زیرا ما واقعاً میتوانیم محصولاتمان را به روشی طبیعی و با ارتباط نزدیکتر با مصرفکننده تولید کنیم.
مانند یوهانا، حدود ۶۰ تولیدکنندهی محلی، گوشت، پنیر، ماست، سبزیجات، گیاهان دارویی و نوشیدنیهای خود را به یک فروشگاه تعاونی در همان نزدیکی میآورند؛ نوعی سیستم توزیع مستقیم از مزرعه تا سفره که نیازی به واسطه ندارد. گئورگ بوخهگر، مدیر فروشگاه، توضیح میدهد: «ایدهی اصلی صرفاً این بود که کسبوکارهای کوچک خودشان محصولاتشان را عرضه کنند و ارزش افزودهی آن نیز در همین منطقه باقی بماند.»
در اینجا، حمایتهای دولتی عامل اصلی رونق بخش کشاورزی محسوب میشود. اتاق کشاورزی سالزبورگ با ۳۵هزار عضو، به کشاورزان، بهویژه جوانترها، خدماتی نظیر دورههای آموزشی، مشاورههای حقوقی و تجاری، راهنمایی در دریافت یارانهها و کمک در تبلیغ محصولات ارائه میدهد.
روپرت کوهنبرگ، رئیس اتاق کشاورزی، میگوید: «مشکلات کشاورزان سالزبورگ دقیقاً مشابه مشکلات سایر کشاورزان اروپایی است. ما هم با بروکراسی اداری و بازارهایی به همان اندازه چالشبرانگیز روبهرو هستیم.» «نقطه قوت ما، که همزمان نقطه ضعفمان نیز محسوب میشود، ساختار ماست. ما میدانیم که نمیتوانیم با تولیدکنندگان انبوه رقابت کنیم. تنها راه بقای ما در بازار، حفظ کیفیت است و اینکه محصول قابلشناسایی بوده و هویتی مشخص داشته باشد.»
مقامات سالزبورگ بهعنوان ابزار کلیدی برای حمایت از کشاورزان، نوعی نشان معتبر ایجاد کردهاند و بر استفاده از آن نظارت دارند؛ نشانی که اصالت محلی محصولات کشاورزی را تأیید میکند و جایگاه آنها را در بازار ارتقا میدهد.
گونتر کرونبرگر، مدیر بازاریابی کشاورزی سالزبورگ، توضیح میدهد: «ما درحالحاضر حدود ۲هزار و ۸۰۰ محصول گواهیشده و همچنین ۱۷۰ رستوراندار و ۹۰ آشپزخانه تهیهی غذای عمومیِ تأییدشده داریم که بهتنهایی روزانه ۴۰هزار پرس غذا طبخ میکنند. آنها هنگام فرآوری محصولات محلی، معیارهای خاصی را رعایت میکنند که ما بر آنها نیز نظارت کامل داریم.»
آموزش نسلهای جدید کشاورزان نیز بسیار حیاتی تلقی میشود. اتریش حدود ۷۰ مدرسه دارد که کشاورزان آینده را آموزش میدهند. مدرسهی کشاورزی «وینکِلهوف» در نزدیکی سالزبورگ، ۲۶۰ دانشآموز ۱۴ تا ۱۷ساله را آموزش میدهد. مدیران این مجموعه میگویند که تقاضا برای ثبتنام در این مدرسه دولتی طی پنج سال گذشته بهشدت افزایش یافته است.
گئورگ اشپرینگل، مدیر مدرسه، توضیح میدهد: «ما تلاش میکنیم جوانان را بهگونهای پرورش دهیم که نهتنها در زندگی حرفهای خود موفق باشند، بلکه مهارتهای اساسی را برای زندگی شخصیشان نیز بیاموزند.»
این آموزشها از نگاه کشاورزان حرفهای بسیار مهم است؛ کسانی که نقش خود را در ایجاد انگیزه برای نسلهای جدید کشاورزانِ اتریش کاملاً جدی میگیرند. یوهانا والینگرِ کشاورز، در پایان میگوید: «اگر همیشه فقط شکایت کنید یا نیمهی خالی لیوان را ببینید، نسل آینده نیز از این شغل لذتی نخواهد برد.»