سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، روز چهارشنبه ۱۱ فوریه (۲۲ بهمن) به فاصله کوتاهی پس از اعلام راهاندازی برنامه «دیدهبان قطب شمال» خود را در مواجهه با اتهاماتی یافت که این طرح جدید را صرفا یک «تغییر نام صوری» برای راضی کردن دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، توصیف میکردند.
این فعالیت جدیدِ چندجانبه که در جریان ملاقات ماه گذشته دونالد ترامپ و مارک روته، دبیرکل ناتو در داووس مورد توافق قرار گرفت، با هدف تقویت موضع ناتو در قطب شمال و شمال دور طراحی شده است.
این طرح قصد دارد فعالیتهای ۳۲ متحد عضو ناتو در این منطقه را تحت یک استراتژی عملیاتی واحد و فراگیر گرد هم آورد.
طبق بیانیه منتشر شده، این فعالیتها شامل «پایداری قطب شمال» متعلق به دانمارک، مجموعهای از رزمایشهای چندجانبه برای ارتقای توانایی عملیاتی متحدان در منطقه، و رزمایش آتی نروژ با نام «واکنش سرد» خواهد بود که نیروهای ناتو از هماکنون وارد محل برگزاری آن شدهاند.
مارک روته به خبرنگاران گفت: «در مواجهه با افزایش فعالیتهای نظامی روسیه و علاقه فزاینده چین به شمال دور، حیاتی بود که اقدامات بیشتری انجام دهیم.»
وی افزود: «اکنون برای اولین بار، تمام فعالیتهای خود در قطب شمال را تحت یک فرماندهی واحد جمع میکنیم. با این کار، نهتنها بهرهوری اقدامات خود را افزایش میدهیم، بلکه میتوانیم خلأهای موجود را شناسایی و آنها را پر کنیم.»
یکی از افسران ارشد نظامی ناتو اذعان کرد که حضور ناتو در قطب شمال «به مرور زمان نوسان خواهد داشت»، اما این ادعا را که «دیدهبان قطب شمال» تنها یک تغییر نام صوری است، رد کرد.
وی خاطرنشان کرد که این مدل مشابه طرح «دیدهبان بالتیک» و تلاشها در جناح شرقی است که آنها نیز از زمان آغاز به کار، تکامل یافتهاند.
این افسر اظهار داشت: «بخشی از این طرح، افزایش آگاهی ما از این منطقه وسیع و خشن است. عملیات در این منطقه مستلزم مجموعهای از مهارتهاست که ما به عنوان یک اتحاد باید به مرور زمان توسعه دهیم. پیوند دادن فعالیتهای ملی با فعالیتهای ناتو، توانایی ما را برای ردیابی اتفاقات و برنامهریزی بهتر افزایش میدهد.»
او استدلال کرد که «دیدهبان قطب شمال» نشان میدهد ناتو در تلاش است تا «از تهدیدها پیشی بگیرد».
وی افزود: «ما منتظر وقوع حادثهای مثل قطع کابلها یا نفوذ پهپادها نمیمانیم؛ ما تلاش میکنیم پیش از وقوع آنها اقدام کنیم.»
این تلاشها توسط «فرماندهی نیروهای مشترک نورفولک» جدیدترین ستاد عملیاتی ناتو، هدایت خواهد شد که حوزه مسئولیت آن در ماه دسامبر گسترش یافت تا کل قطب شمال و شمال دور را در بر بگیرد.
این فعالیتها تنها چند هفته پس از آن صورت میگیرد که دونالد ترامپ تهدید کرده بود گرینلند (قلمرو نیمهخودمختار پادشاهی دانمارک) را با زور تصاحب خواهد کرد؛ تهدیدی که موجودیت این اتحاد نظامی ۷۰ ساله را به خطر انداخت.
آقای ترامپ استدلال کرده بود که آمریکا به دلایل امنیت ملی و با استناد به فعالیتهای روسیه و چین، به گرینلند نیاز دارد و بارها متحدان اروپایی را به دلیل کوتاهی در تأمین امنیت این منطقه سرزنش کرده بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تنش میان دو سوی اقیانوس اطلس پس از آن فروکش کرد که دونالد ترامپ و مارک روته بر سر یک «چارچوب برای معامله آینده در مورد گرینلند» توافق کردند که جزئیات آن علنی نشده است. در حال حاضر، ایالات متحده، گرینلند و دانمارک در حال مذاکرات سهجانبه هستند.
آقای روته گفت که ناتو فعالیتهای روسیه و چین در قطب شمال را یک «تهدید واقعی» ارزیابی میکند و با باز شدن مسیرهای دریایی، نیاز مبرمی به محافظت از این بخش حیاتی از قلمرو ناتو وجود دارد.
انتظار میرود متحدان در ماههای آینده داراییهای نظامی خود را به صورت انفرادی به منطقه اختصاص دهند.
بریتانیا روز چهارشنبه اعلام کرد که تعداد نیروهای مستقر خود در نروژ را طی سه سال از هزار نفر به دو هزار نفر افزایش خواهد داد و نیروهای بریتانیایی «نقش خود را در ماموریت دیدهبان قطب شمال ناتو ایفا خواهند کرد.»