در شرایطی که تهدید دونالد ترامپ به تصاحب گرینلند از طریق اعمال تعرفههای تنبیهی، اتحاد اروپا و آمریکا را به آستانه فروپاشی برده است، رهبران اتحادیه اروپا از رئیس جمهور آمریکا خواستند که به پیوند دو دو سوی اقیانوس اطلس احترام بگذارد.
ترامپ روز چهارشنبه ناگهان از موضع خود عقبنشینی کرد و در عوض با میانجیگری مارک روته، دبیرکل ناتو به توافق بلندمدتی در زمینه امنیت در این جزیره قطب شمال رضایت داد.
آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، عصر پنجشنبه در پایان اجلاس فوقالعاده بروکسل گفت: «ما بر این باوریم که روابط بین شرکا و متحدان باید به شیوهای دوستانه و محترمانه مدیریت شود.»
او افزود: «اتحادیه اروپا به دفاع از منافع خود ادامه خواهد داد و از خود، کشورهای عضو، شهروندان و شرکتهای خود در برابر هر گونه اجبار دفاع خواهد کرد. اتحادیه اروپا قدرت و ابزار لازم برای انجام این کار را دارد و در صورت لزوم آن را به کار خواهد گرفت.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در کنار او، اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا گفت که اتحادیه اروپا در مقابله با ادعاهای ارضی ترامپ «موفق» بوده است، چرا که «محکم، بدون تشدید تنش و مهمتر از همه، بسیار متحد» عمل کرده است.
فن در لاین سپس از اتحادیه اروپا خواست تا «قدرت اقتصادی» خود را تقویت کند، زنجیرههای تأمین خود را متنوع سازد و در مقابل آمریکا مستقلتر شود. او گفت: «این امر یک شبه اتفاق نخواهد افتاد. این کاری سخت است.»
قبل از تغییر موضع ترامپ، کمیسیون اروپا آمادهسازی برای پاسخ به واشنگتن در صورت عملی شدن تهدید تعرفهای را آغاز کرده بود. از جمله گزینههای مطرحشده، فعالسازی سازوکار موسوم به «ابزار ضد اجبار» برای نخستین بار بود که اختیار گستردهای برای هدفگیری بخشهای متعدد اقتصاد، از جمله خدمات، جریان سرمایهگذاری، مناقصات دولتی و مالکیت فکری بهطور همزمان به اتحادیه میدهد.
کوشتا گفت: «شیوه زندگی اروپایی با شیوه زندگی آمریکایی متفاوت است. ما به شیوه زندگی آمریکایی احترام میگذاریم. اما از دیدگاه ما، حفظ و گرامی داشتن شراکت فرا-آتلانتیک بسیار مهم است.»
او افزود: «ما هر روز به هر گونه تعامل در شبکههای اجتماعی واکنش نشان نمیدهیم. ما دیدگاه روشنی درباره روابط خود داریم و اصول پایهای خود را حفظ میکنیم.»
رهبران نشست پنجشنبه را با خیال راحت ترک کردند زیرا بدترین سناریو رخ نداد. با این حال همچنان از این موضوع نگرانند که هر نوع مقابله متقابل با واشنگتن ممکن است خسارات اقتصادی سنگینی به بار آورد و تلاشهای مشترک برای پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین را مختل کند.
روز پنجشنبه حس نگرانی و سوءظن میان رهبران اروپایی محسوس بود. جزئیات توافق به دست آمده با میانجیگری مارک روته منتشر نشده است و این موضوع موجب این تردید شده که شاید درگیری بر سر گرینلند هنوز پایان نیافته باشد.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه که پیشتر بهطور علنی خواستار فعالسازی «ابزار ضد اجبار» به عنوان واکنش جمعی شده بود، گفت: «ما فوقالعاده هوشیار هستیم و آمادهایم از ابزارهای خود در صورت تهدیدات بیشتر به کار گیریم.»
مت فریدریکسن، نخستوزیر دانمارک و یکی از چهرههای کلیدی این روزهای اروپا گفت کشورش آماده است در مورد مسائل مربوط به گرینلند با کاخ سفید گفتوگو کند، مشروط بر اینکه حاکمیت آن موضوع بحث نباشد؛ چیزی که او بهصراحت «خط قرمز» توصیف کرد.
فریدریکسن گفت: «قوانین دموکراتیک ما قابل بحث نیست.»
از نخست وزیر دانمارک پرسیده شد که آیا پس از تهدیدات تعرفهای ترامپ هنوز میتواند به آمریکا اعتماد کند و او تأکید کرد که دو طرف «باید با احترام و بدون تهدید یکدیگر همکاری کنند.»
اجلاس فوقالعاده پنجشنبه، پایان پنج روز دیپلماسی پرتلاطم اروپایی بود تا ترامپ را متقاعد کنند که از تلاش زورمدارانه خود برای تصاحب گرینلند دست بردارد.
تنشهای بسیار بالا، مجمع اقتصادی جهانی در داووس سوئیس را هم تحتالشعاع قرار داد. در آنجا فن در لاین و ماکرون بهطور آشکار وعده دادند که پاسخ متقابل خواهند داد.
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا، پس از انتقاد شدید وزیر بازرگانی آمریکا از عملکرد اقتصادی اروپا، مراسم شامی در داووس را ترک کرد. گفته میشود حضار هم به این اظهارات اعتراض کردند.