وزارت دفاع آمریکا پس از انتشار گزارش واشنگتن پست مبنی بر افشای نگرانی فرماندهان ارشد نظامی درباره جنگ با ایران، دسترسی به اسناد طبقهبندیشدهِ مربوط به چند دهه گذشته را از روی یک سیستم رایانهای محرمانه که معمولاً مورد استفاده مقامات دفاعی و نیروهای آمریکایی است، مسدود کرد.
واشنگتن پست به نقل از سه منبع آگاه اعلام کرد که اسناد مرتبط با «دفترچه دستورات وزیر دفاع» از یک پورتال داخلی در «شبکه مسیریابی اینترنتی محرمانه» موسوم به سیپرنت SIPRNet حذف شدهاند. این افراد به دلیل ماهیت محرمانه این سیستم، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.
هنوز مشخص نیست که آیا این اسناد از طرق دیگر در دسترس پرسنل آمریکایی قرار دارند یا خیر و اینکه این کاهش دسترسی تا چه حد میتواند برنامهریزیهای نظامی را پیچیده کند؟
شبکه «سیپرنت» حاوی اطلاعاتی با طبقهبندی «محرمانه» است، در حالی که اطلاعات «فوقسری» در شبکههایی با سطح امنیتی بسیار بالاتر نگهداری میشوند که افراد کمتری به آنها دسترسی دارند.
شان پارنل، سخنگوی پنتاگون روز چهارشنبه از اظهارنظر درباره این تغییر دسترسی خودداری کرد، اما وقوع آن را نیز تکذیب نکرد.
پارنل در بیانیهای تصریح کرد: «همانطور که پیشتر اعلام کردهایم وزارت جنگ بهطور عمومی درباره فرایندهای داخلی تصمیمگیری عملیاتی، از جمله مدیریت، نحوه برخورد یا پروتکلهای دسترسی به دفتر دستورات وزیر جنگ بحث نمیکند.»
وی در این بیانیه از عنوان ترجیحیِ دولتِ فعلی برای وزارت دفاع، و عنوان «وزیر جنگ» به جای «وزیر دفاع» برای پیت هگست استفاده کرده است.
در ادامه بیانیه پارنل آمده است: «موفقیت نیروهای مسلح ما بالاترین اولویتِ وزیر هگست است و به همین دلیل، تصمیماتِ مربوط به فرآیندهای عملیاتی، آرایش نیروها و رایزنیهای ستادی، از طریق مجاری امنیتیِ مناسب مدیریت میشوند تا امنیت مأموریت و یکپارچگی عملیاتی تضمین گردد.»
بنا به گزارش واشنگتن پست، این تغییر پس از آن صورت میگیرد که دولت ترامپ اقدامات متعدد دیگری را نیز برای جلوگیری از درز اطلاعات به رسانهها انجام داده است.
از جمله این اقدامات میتوان به اجبار برخی پرسنل به انجام آزمایش دروغسنج، صدور احضاریه برای روزنامهنگاران و در یک مورد، بازرسی از خانه یکی از خبرنگاران واشنگتن پست و توقیف دستگاههای الکترونیکی وی اشاره کرد.
«دفترچه دستورات وزیر دفاع» جزئیات مربوط به موقعیت مکانی و میزان در دسترس بودن ناوهای جنگی، یگانهای نظامی، سیستمهای تسلیحاتی و سایر منابع ایالات متحده را مشخص میکند.
این دفترچه همچنین بستری را برای ژنرالها و دریاسالاران ارشد فراهم میسازد تا حین اجرای دستورات، بتوانند دیدگاههای مخالف خود را نیز با دونالد ترامپ و هگست به اشتراک بگذارند.
فرماندهان ارشد این کار را از طریق ثبتِ «عدم موافقت») انجام میدهند؛ فرآیندی که در آن ملاحظات خود یا اثرات مخرب دستوراتِ صادره بر سایر برنامههای نظامی را تشریح میکنند.
این دفترچه دستورات که دو بار در ماه منتشر میشود، پس از انتشار گزارش روز یکشنبه واشنگتن پست در خصوص هشدار چند تن از ژنرالها و دریاسالاران ارشد به هگست نسبت به طولانی شدن عملیات گسترده علیه ایران به کانون بحثهای داغ تبدیل شد.
مقامهای ارشد نظامی عملیات گسترده را غیرقابلتداوم دانسته و هشدار داده بودند که ممکن است توانایی یگانهای تحت فرماندهی آنها برای مقابله با تهدیدات در سایر نقاط جهان را تضعیف کند.
به گفته افراد مطلع، فرماندهان این هشدارها را با ثبت «عدم موافقت» در همین دفترچه ابراز کرده بودند.
منابع آگاه میگویند در میان کسانی که ملاحظات خود را با ثبت «عدم موافقت» ابراز کردهاند، نام ژنرال الکسوس گرینکوویچ، رئیس ستاد فرماندهی اروپایی؛ ژنرال فرانسیس داناوان، رئیس ستاد فرماندهی جنوبی؛ دریاسالار ساموئل پاپارو، رئیس ستاد اقیانوس آرام؛ و دریاسالار داریل کادل، رئیس عملیات نیروی دریایی به چشم میخورد.
این منابع افزودند که ژنرال کنت اس. ویلسباخ، رئیس ستاد نیروی هوایی، و ژنرال کریستوفر لانیو، سرپرست ستاد نیروی زمینی با طرح هگست برای تمدید مدتزمان استقرار برخی از یگانهایشان موافقت کردهاند اما هر دو تأکید داشتهاند که این اقدام خطرات و ریسکهای قابلتوجهی به همراه خواهد داشت.
پارنل پیش از انتشار گزارش روز یکشنبه به واشنگتن پست گفته بود که تصمیمات درباره گستره و مدتزمان مأموریتهای اعزامی، بر اساس ارزیابیِ تهدیدات علیه ایالات متحده، اولویتهای راهبردی رئیسجمهور و توصیههای رهبران ارشد نظامی اتخاذ میشود.
وی با بیان اینکه پنتاگون «درباره فرآیندهای عملیاتیِ داخلی بحث نمیکند»، از پرداختن به جزئیات خودداری کرده بود.
پس از انتشار گزارش واشنگتن پست، پارنل در شبکههای اجتماعی ادعا کرد که بخش عمدهای از آنچه منتشر شده «نادرست» است. او جزئیاتی در این باره ارائه نکرد و تنها گفت که «ثبتِ عدم موافقت، امری رایج و استاندارد است.»
پارنل نوشت: «وزیر دائماً مواردِ عدم موافقت را میبیند. یک ارتش واقعی اینگونه اداره میشود. ما در سراسر جهان در وضعیت بسیار خوبی قرار داریم.»
ماههاست که مقامات ارشد آمریکایی بهطور فزاینده درباره تأثیرات بلندمدت جنگ با ایران که اکنون وارد هفتمین ماه خود شده،ابراز نگرانی میکنند؛ در حالی که ترامپ در ابتدا مدعی بود که این جنگ تنها چند هفته طول خواهد کشید.
این نگرانیها مواردی چون مصرفِ انبوهِ مهماتی چون موشکهای رهگیر پاتریوت و موشکهای کروز توماهاک که روزبهروز کمیابتر میشوند و همچنین فشار مضاعف بر ناوگان نیروی دریایی که در حال اجرای محاصره دریاییِ ایران است را در بر میگیرد.
به گفته یک مقام پیشین دفاعی آمریکا، پاکسازیِ «دفترچه دستورات وزیر دفاع» یا انتقال آن به سیستمهایی با سطح طبقهبندی بالاتر، «تعداد افرادی را که دسترسی مستقیم به آن دارند بهشدت کاهش میدهد» و این امر میتواند برنامهریزیهای فوری و اضطراری را با محدودیت مواجه کند.
این مقام پیشین افزود که فرماندهان و کارکنان زیر دست آنها برای اتخاذ تصمیمات و صدور ابلاغیههای زمانمند، به دسترسی به این دفترچه وابستهاند.
به عنوان مثال، انتقال هواپیماها و تسلیحات از یک ستاد فرماندهی به ستاد دیگر، نیازمند کارهای لجستیکیِ فوری برای تغییر مسیرِ تجهیزات و منابع است.
به گفته این مقام سابق، محدود کردن دسترسی به اطلاعاتِ مربوطه، این فرآیند را کندتر و دشوارتر خواهد کرد.