توصیههای سنتی پزشکی برای مهار پرفشاری خون سالها بر یک اصل ساده تاکید داشتهاند: «کاهش مصرف نمک». با این حال، نتایج پژوهشهای جدید نشان میدهد که تمرکز بر سدیم بهتنهایی برای مهار این بیماری خاموش کافی نیست.
گزارشی که در نشریه تخصصی تغذیه بالینی آمریکا منتشر شده، لزوم بهروزرسانی دستورالعملهای درمانی پرفشاری خون را مطرح کرده است.
کارشناسان معتقدند مدیریت موثر فشار خون نیازمند کاهش سدیم است. با این حال آنان میافزایند که در کنار کم کردن سدیم، دریافت هدفمند پتاسیم از طریق مواد غذایی کامل به همان اندازه لازم و مفید است.
بر اساس یافتههای علمی نوین، افزایش همزمان مصرف پتاسیم نقشی تعیینکننده در سلامت قلب و عروق ایفا میکند و نسبت سدیم به پتاسیم معیاری به مراتب دقیقتر برای ارزیابی ریسک بیماریهای قلبی است.
پتاسیم چگونه فشار خون را مهار میکند؟
پتاسیم یک ماده معدنی حیاتی برای حفظ تعادل مایعات در بدن است. این عنصر با خنثی کردن اثرات منفی سدیم، به کلیهها کمک میکند تا سدیم اضافه را از طریق ادرار دفع کنند و همزمان باعث شل شدن و انبساط دیواره رگهای خونی میشود.
پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که افزودن حدود ۲ هزار میلیگرم پتاسیم به رژیم غذایی روزانه میتواند عدد بالای فشار خون را بهطور میانگین حدود ۵ واحد و عدد پایین آن را ۳ میلیمتر واحد جیوه کاهش دهد.
متخصصان قلب و عروق تاکید میکنند در حالی که کاهش سدیم در روزهای نخست حجم آب اضافه بدن را کم کرده و فشار را پایین میآورد، اثرات پتاسیم طی یک تا دو هفته ظاهر میشود و به تثبیت پایدار فشار خون کمک میکند.
تله «نمک پنهان» و رژیم غذایی مدرن
انجمن قلب آمریکا سقف مصرف روزانه سدیم را ۲۳۰۰ میلیگرم و سطح ایدهآل را ۱۵۰۰ میلیگرم تعیین کرده است. با این حال، الگوهای مصرف غذایی مدرن فراتر از این ارقام است.
نکته حائز اهمیت این است که بخش عمده سدیم دریافتی، حدود ۷۰ درصد، ناشی از نمکپاش روی میز غذا نیست، بلکه از «نمک پنهان» موجود در غذاهای رستورانی، نانهای بستهبندی، کنسروها و تنقلات فرآوریشده وارد بدن میشود.
در عین حال، توصیه میشود افراد روزانه بین ۳۵۰۰ تا ۵ هزار میلیگرم پتاسیم دریافت کنند؛ مقداری که بیشتر بزرگسالان به آن دست پیدا نمیکنند.
منابع طبیعی غنی از پتاسیم
متخصصان تغذیه بر این باورند که دریافت پتاسیم باید از طریق رژیم غذایی کامل انجام شود، نه مکملهای دارویی خودسرانه. مهمترین منابع غذایی سرشار از پتاسیم عبارتند از:
• سیبزمینی پخته با پوست: ۹۱۹ میلیگرم (در یک عدد متوسط)
• ماهی سالمون پخته: ۷۶۳ میلیگرم (در یک تکه کوچک)
• اسفناج پخته: ۵۹۱ میلیگرم (در نصف لیوان)
• طالبی: ۴۱۷ میلیگرم (در یک لیوان)
• شیر کمچرب: ۳۸۸ میلیگرم (در یک لیوان)
• لوبیا چیتی و حبوبات: حدود ۳۷۳ میلیگرم (در نصف لیوان)
• موز، عدس و ماست ساده
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
چه کسانی باید احتیاط کنند؟
افزایش مصرف پتاسیم نسخهای یکسان برای همه افراد نیست. بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن کلیوی، نارسایی قلبی و افرادی که به هایپرکالمی (پتاسیم بالای خون) مبتلا هستند، باید پیش از هر تغییری با پزشک مشورت کنند.
همچنین مصرف پتاسیم بالا همزمان با برخی داروهای قلبی نظیر مهارکنندههای ایسیای میتواند خطر بروز آریتمیهای قلبی کشنده را افزایش دهد. اصلاح رژیم غذایی همواره مکمل درمان دارویی است و نباید جایگزین دستورات پزشک شود.