رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در سخنرانی خود در نشست فصلی شورای حکام این نهاد گفت نبود اطلاعات آژانس درباره برنامه هستهای ایران، یک «نگرانی جدی از منظر اشاعه (تسلیحات هستهای)» ایجاد کرده و «باید برطرف شود.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که این نهاد، درباره برنامه هستهای ایران «کاملا بیاطلاع» است و این وضعیت دستکم از ماه ژوئن ۲۰۲۵ تا کنون ادامه داشته است.
آگهی
آگهی
آقای گروسی گفت: «همانطور که در گزارش آمده است، آژانس نه اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت مواد هستهای یا تأسیسات هستهای اعلامشده این کشور دریافت کرده و نه به هیچیک از این تأسیسات دسترسی داشته است تا فعالیتهای راستیآزمایی را در محل انجام دهد. بنابراین، آژانس نتوانسته است مسئولیتهای خود در زمینه پادمانها را بر اساس توافقنامه پادمانهای انپیتی در تاسیسات هستهای اعلامشده ایران انجام دهد.»
او ادامه داد: «در نتیجه، ما نتوانستیم وضعیت این تاسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها را از منظر اهداف پادمانی راستیآزمایی کنیم و در نتیجه، من نیز قادر نیستم درباره اینکه آیا ایران مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد یا قطعنامههای شورای حکام در نوامبر سال گذشته و ژوئن امسال را به اجرا گذاشته، گزارش ارائه کنم.»
ارجاع احتمالی ایران به شورای امنیت سازمان ملل چه تبعاتی دارد؟
به گفته برخی منابع دیپلماتیک، کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان هفته گذشته پیشنویس قطعنامهای تهیه کردند که بر اساس آن، در صورت تصویب در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پرونده ایران به دلیل عمل نکردن به تعهداتش در زمینه منع اشاعه هستهای به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع خواهد شد.
ارجاع احتمالی ایران به شورای امنیت سازمان ملل، مسئولیت رسیدگی به این موضوع را به مرجعی بالاتر منتقل میکند که میتواند اقدامات الزامآور حقوقی بیشتری، از جمله اعمال تحریمها یا مسدود کردن داراییها، اتخاذ کند.
بر اساس این تعهدات که بخشی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) هستند، ایران از نظر حقوقی موظف است تمامی مواد و فعالیتهای هستهای خود را اعلام کند و به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی مستقر در وین اجازه دهد راستیآزمایی کنند که هیچیک از این مواد و فعالیتها از کاربردهای صلحآمیز منحرف نشدهاند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
آقای گروسی با اشاره به حملات مشترک سال گذشته آمریکا و اسرائیل علیه ایران ادامه گفت: «بیش از یک سال است که آژانس دیگر از وضعیت ذخایر اعلامشده قبلی اورانیوم با غنای پایین و اورانیوم با غنای بالا که تا ۶۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ غنی شدهاند و در تأسیسات هستهای اعلامشده ایران و در جریان حملات نظامی ژوئن ۲۰۲۵ قرار داشتند، اطلاعی مستمر ندارد.» او این اظهارات را در اشاره به جنگ سال گذشته اسرائیل و ایران مطرح کرد.
او سپس گفت: «نبود اطلاعات آژانس درباره این تاسیسات و مواد هستهای مرتبط با آنها، و ناتوانی ما در انجام فعالیتهای راستیآزمایی در این تأسیسات، موضوعی است که نگرانی جدی از منظر اشاعه هستهای ایجاد میکند. این وضعیت باید با نهایت فوریت اصلاح شود.»
آقای گروسی همچنین گفت از ایران خواسته است «بهصورت سازنده با آژانس همکاری کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمانهای آژانس در ایران امکانپذیر شود و این کشور به مسئولیتهای خود بر اساس توافقنامه پادمانهای انپیتی عمل کند.»
او هشدار داد: «بازگشت به مسیر دیپلماسی و مذاکرات با هدف یافتن راهحلی برای مسائل مرتبط با برنامه هستهای ایران، امری ضروری است و آژانس آماده است از چنین تلاشهایی حمایت کند. وضعیت برنامه هستهای ایران برای رژیم جهانی منع اشاعه پیامدهایی به همراه دارد.»
اگرچه آقای گروسی در مقاطعی گفته است حل مسائل هستهای از طریق توسل به زور، در مقایسه با دیپلماسی، نتیجهبخشی کمتری دارد، اما ایران موضع او درباره حملات آمریکا و اسرائیل به برنامه هستهای ایران در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را بیش از حد ملایم ارزیابی کرده و از اینکه او این حملات را با شدت بیشتری محکوم نکرده است، ابراز نارضایتی کرده است.