پژوهشی تازه نشان میدهد قرارگرفتن طولانیمدت در کنار خیابانهای پررفتوآمد خطر ابتلا به پارکینسون را بالا میبرد، هرچند سمت آرام خانه میتواند تا حدی محافظت ایجاد کند.
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد قرار گرفتن طولانیمدت در معرض صدای ترافیک جادهای با افزایش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون همراه است؛ احتمالا به دلیل اختلال در خواب و استرس سیستمیک.
پژوهشگران دانمارکی دادههای بیش از سه میلیون ساکن را بررسی کردند تا مشخص شود آیا نویز پایدار در مناطق مختلف مسکونی و موقعیتهای گوناگون خانه، خطر این اختلال نورودژنراتیو را افزایش میدهد یا نه.
این پژوهش که در نشریه JAMA Neurology (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، بیش از سه میلیون نفر از ساکنان دانمارک را در فاصله سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۷ در بر میگیرد؛ افرادی دستکم ۴۰ ساله که در آغاز مطالعه به پارکینسون مبتلا نبودند.
به گفته پژوهشگران، با هر افزایش تقریبا ۱۱ دسیبل (dB) در سطح نویز در پرسروصداترین سمت خانه، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون حدود ۳ درصد بیشتر میشود.
در سمت آرام خانه، یعنی سمتی که کمترین مواجهه را با ترافیک دارد، خطر پارکینسون به ازای هر ۹ دسیبل افزایش نویز، ۴ درصد بالا میرود.
همزمان، مطالعه نشان داد وجود یک «سمت آرام» ـ جایی که یک سمت خانه دستکم ۱۰ دسیبل آرامتر از سمت دیگر است ـ نقش یک سپر محافظ را ایفا میکند و میتواند این اثرات زیانبار را کاهش دهد؛ بهویژه برای ساکنانی که در معرض سطح کلی بالاتری از نویز هستند.
افرادی که خانهشان سمت آرام ندارد، با سطحی پایدار و اجتنابناپذیر از صدا روبهرو هستند؛ بهخصوص در شب، سطحی که به گفته نویسندگان مطالعه آسیبزاتر است.
نویسندگان افزودند مطالعات پیشین که تنها پرسروصداترین سمت خانه را در نظر میگرفتند ممکن است خطرات سلامت را کمتر از واقع برآورد کرده باشند، چون نمیسنجیدند آیا ساکنان امکان عقبنشینی به یک فضای آرام را دارند یا نه.
این نتایج مستقل از جنسیت، سطح تحصیلات، درآمد، وضعیت همباشی و تراکم جمعیت به دست آمده است.
نویز چگونه بر خطر پارکینسون اثر میگذارد؟
نویسندگان میگویند این یافتهها از نظر زیستی قابل توضیح است، زیرا نویز مزمن میتواند خواب را که برای سلامت مغز حیاتی است مختل کند و همچنین پاسخ استرس در بدن را برانگیزد.
نویز مزمن همچنین میتواند موجب «التهاب عصبی» و استرس اکسیداتیو در مغز شود؛ ویژه در نواحی مرتبط با تولید دوپامین.
بیماری پارکینسون دومین اختلال نورودژنراتیو شایع در جهان است که بنا بر پژوهشهای اخیر بیش از ۱۱ میلیون نفر را درگیر کرده است؛ باری که انتظار میرود در دهههای آینده، با افزایش طول عمر و رشد جمعیت در برخی کشورها، بیش از دو برابر شود.
در بیماری پارکینسون، سلولهای عصبی مغز موسوم به نورونها بهتدریج تخریب شده یا از بین میروند. بسیاری از نشانهها ناشی از از دست رفتن نورونهای تولیدکننده دوپامین است که فعالیت مغز را نامنظم میکند.
علت دقیق این بیماری هنوز ناشناخته است و در حال حاضر درمان قطعی برای آن وجود ندارد.
فرناندو آلونسو فرچ، متخصص مغز و اعصاب و پژوهشگر مرکز جامع علوم اعصاب HM CINAC که در این مطالعه مشارکت نداشت، گفت: «بنابراین شناسایی عوامل محیطی بالقوه قابل اصلاح، یک اولویت در حوزه بهداشت عمومی است.»
او افزود بخش بزرگی از جمعیت در معرض نویز ناشی از ترافیک قرار دارد و این موضوع میتواند اثر قابل توجهی بر سلامت عمومی داشته باشد.
او تاکید کرد: «در این چارچوب، نتایج بر اهمیت سیاستهایی برای کاهش آلودگی صوتی شهری تاکید میکند؛ از جمله برنامهریزی شهری، ایجاد موانع صوتی، کاهش ترافیک در مناطق مسکونی یا طراحی ساختمانهایی با نماها و فضاهای استراحتی که کمتر در معرض صدا قرار دارند.»