یک پژوهش جدید نشان میدهد انجام فعالیتهای کوتاهمدت در میانه دورههای طولانی نشستن میتواند به طور چشمگیری خطر مرگ بر اثر سرطان را کاهش دهد.
رفتار کمتحرک، یعنی هر فعالیتی که دستکم ۳۰ دقیقه در وضعیت نشستن، تکیه دادن یا دراز کشیدن با مصرف پایین انرژی انجام میشود، با پیامدهای نامطلوب برای سلامت همراه است.
به گفته یک مطالعه منتشرشده در نشریه PLOS Medicine (منبع به زبان انگلیسی)، افرادی که بیشترین مدت زمان را یکجا در حالت کمتحرک میگذرانند، با خطر بالاتر مرگومیر ناشی از سرطان، بروز کلی سرطان، سرطانهای مرتبط با چاقی و سرطانهای مرتبط با دیابت نوع ۲ روبهرو هستند.
پژوهشگران دریافتند که با هر ساعت اضافه زمان کمتحرکی طولانیمدت، خطر مرگ ناشی از سرطان ۱۰ درصد افزایش مییابد.
خبر خوب این است که قدم زدن، انجام کارهای خانه یا دویدن این خطر را کاهش میدهد.
جایگزین کردن یک ساعت زمان نشستن با فعالیت بدنی سبک، مانند اتو کردن لباس، شستن ظرفها یا راه رفتن، خطر مرگ ناشی از سرطان را ۱۲ درصد کاهش داد. کم کردن ۳۰ دقیقه از زمان نشستن با فعالیت بدنی متوسط، مانند تی کشیدن یا پیادهروی تند، این خطر را ۸ درصد کاهش داد و تنها پنج دقیقه فعالیت شدید، مثلا دویدن یا بسکتبال بازی کردن، آن را ۲۲ درصد پایین آورد.
نویسندگان گفتند: «یافتههای ما نشان میدهد که اثرات رفتار کمتحرک بر سلامت فقط به مجموع زمان کمتحرکی وابسته نیست، بلکه به این هم بستگی دارد که این زمان به شکل دورههای طولانیمدت جمع میشود یا با فعالیت قطع میشود.»
آنها افزودند که مطالعات تجربی پیشین نشان داده است قطع کردن دورههای طولانی نشستن با دورههای کوتاه فعالیت، در مقایسه با نشستن بدون وقفه، میتواند پاسخهای متابولیک را بهبود دهد.
نویسندگان نوشتند: «دستورالعملهای فعلی سلامت بیشتر بر ورزش متوسط یا شدید تمرکز دارد، اما یافتههای ما نشان میدهد که نباید حرکتهای سبک را نادیده گرفت.»
نرخهای بالای کمتحرکی
نویسندگان اشاره کردند که بنا بر دادههای خوداظهاری، رفتار کمتحرک در میان کودکان و بزرگسالان حدود ۵۵ درصد از زمان بیداری را دربر میگیرد.
کشورها در مجمع جهانی بهداشت سال ۲۰۱۸ توافق کردند تا سال ۲۰۳۰ در مقایسه با ۲۰۱۰، کمتحرکی بدنی را در سطح جهان ۱۵ درصد کاهش دهند.
با این حال سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد که کشورها از مسیر تعیینشده عقب هستند و میلیونها بزرگسال در سراسر جهان به سطح توصیهشده فعالیت بدنی نمیرسند.
سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۴ هشدار داد که اگر این روند ادامه یابد، پیشبینی میشود سطح کمتحرکی تا سال ۲۰۳۰ بیشتر شده و به ۳۵ درصد برسد.
کمتحرکی بدنی در میان زنان در سطح جهان شایعتر است؛ ۳۴ درصد در برابر ۲۹ درصد برای مردان. افراد بالای ۶۰ سال نیز کمتر از بزرگسالان جوان فعال هستند که اهمیت ترویج فعالیت بدنی در سالهای پایانی زندگی را برجسته میکند.