یک عضو کوچک و کمتر شناختهشده در بدن، ممکن است یکی از مهمترین عوامل پنهان در پیشبینی طول عمر، خطر بیماریها و موفقیت درمان سرطان باشد.
برای دههها، باور عمومی در دنیای پزشکی این بود که «تیموس» – غدهای کوچک در پشت جناغ سینه – فقط در دوران کودکی کارایی دارد و با عبور از دوران بلوغ، به اندامی بازنشسته و بیاهمیت تبدیل میشود. اما حالا تحقیقات جدید پژوهشگران «مَس جنرال برایگم» که در مجله علمی Nature منتشر شده، این فرضیه قدیمی را بهطور کامل در هم شکسته است؛ یافتههای جدید نشان میدهد که این غده، نه تنها در بزرگسالی از کار نمیافتد، بلکه نقشی حیاتی در سلامت بزرگسالان و افزایش طول عمر ایفا میکند.
آگهی
آگهی
تیموس چیست و چه وظیفهای دارد؟
تیموس عضوی از سیستم ایمنی بدن است که در قسمت بالایی قفسه سینه قرار دارد. وظیفه اصلی این غده «آموزش و آمادهسازی سلولهای تی (T-cells)» است. این سلولها سربازان اصلی سیستم ایمنی هستند که وظیفه شناسایی و نابودی عفونتها و سلولهای سرطانی را بر عهده دارند. تصور علمی بر این بود که چون تیموس پس از بلوغ کوچک میشود، دیگر نقش مؤثری در تولید این سربازان دفاعی ندارد.
هوش مصنوعی پرده از پنهانکاریِ تیموس برداشت
تیم پژوهشی با استفاده از هوش مصنوعی، بیش از ۲۷ هزار سیتیاسکن را تحلیل کرد تا «امتیاز سلامت تیموس» را برای افراد تعیین کند. نتایج نشان داد افرادی که تیموس سالمتری دارند، مانند این است که یک سپر دفاعی قویتر دارند؛ بهطوریکه خطر مرگومیر ناشی از هر عاملی ۵۰ درصد، خطر مرگهای قلبی ۶۳ درصد و احتمال ابتلا به سرطان ریه تا ۳۶ درصد در آنها کمتر است.
قطعه گمشده در درمانهای سرطانی
این تحقیق ابعاد هیجانانگیز دیگری نیز دارد. بررسی بیش از ۱۲۰۰ بیمار سرطانی نشان داد که موفقیت درمانهای مدرن «ایمونوتراپی» بهشدت به وضعیت تیموس وابسته است. هرچه این غده سالمتر باشد، شانس موفقیت درمان تا ۴۴ درصد بالاتر و خطر پیشرفت سرطان تا ۳۷ درصد کمتر میشود. این یافته احتمالا توضیح میدهد که چرا دو بیمار با شرایط مشابه، پاسخهای کاملا متفاوتی به درمانهای سرطانی نشان میدهند.
سپر دفاعی که در دستان ماست
اگرچه هنوز برای استفاده بالینی از این روشِ تصویربرداری در مطب پزشکان زود است، اما دانشمندان میگویند سبک زندگی ما، بهویژه مواردی مانند التهاب مزمن، دخانیات و چاقی، مستقیما سلامت این «سپر دفاعی» را هدف میگیرند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا تغییر سبک زندگی میتواند مستقیما عملکرد تیموس را بهبود بخشد یا خیر، که این خود موضوع تحقیقات آینده خواهد بود.
دکتر «هوگو آرتس»، سرپرست این تحقیقات معتقد است تیموس شاید همان «قطعه گمشده» پازلی باشد که پیری متفاوت افراد و تفاوت در موفقیت درمانهای سرطانی را توضیح میدهد و میتواند به ابزاری برای تصمیمگیریهای درمانی دقیقتر در آینده تبدیل شود.