دانشمندان میگویند یک ماده مغذی که میزان مورد نیاز روزانه آن تنها با میکروگرم سنجیده میشود، میتواند کلید اصلی اسرار پنهان انرژی، طول عمر و علت خستگی مفرط بسیاری از انسانها باشد.
محققان به تازگی دریافتهاند که کمبود این عنصر حیاتی در بدن، نشانههایی ایجاد میکند که به طرز عجیبی با فرآیند طبیعی پیر شدن مو نمیزند؛ پدیدهای که باعث میشود بسیاری از افراد تحلیل رفتن قوای جسمانی و ذهنی خود را صرفا به «بالا رفتن سن» ربط دهند و از علت واقعی و قابل درمان آن غافل بمانند.
آگهی
آگهی
اکنون پس از سالها تحقیق علمی، پرده از این راز برداشته شده است. این ماده حیاتی چیزی نیست جز ویتامین ب۱۲ یا کوبالامین؛ مادهای که بدن ما روزانه تنها به حدود دو میکروگرم از آن، وزنی کمتر از یک ذره بسیار کوچک نمک، نیاز دارد تا از اعصاب، گلبولهای قرمز و تولید دیانای پشتیبانی کند.
دقیقا ۱۰۰ سال پیش، یعنی در سال ۱۹۲۶، پزشکان کشف کردند که یک رژیم غذایی سرشار از جگر میتواند بیماری کشنده «کمخونی وخیم» را درمان کند؛ دستاوردی که بعدها منجر به کشف و جداسازی ویتامین ب۱۲ شد.
اکنون در سال ۲۰۲۶ محققان متوجه شدهاند که نقش این مولکول قرمز تیره، بسیار فراتر از خونسازی ساده است.
علائمی که به اشتباه به پای سن گذاشته میشوند
علائم کمبود ویتامین ب۱۲ معمولا به کندی شکل میگیرند و به راحتی با عوارض طبیعی پیری اشتباه گرفته میشوند. افراد ممکن است احساس خستگی مفرط، ضعف یا تنگی نفس داشته باشند. برخی دیگر دچار کرختی و گزگز در دست و پا، اختلال در تعادل، مشکلات حافظه یا حالتی میشوند که اصطلاحا به آن «مه مغزی» میگویند.
با این حال از آنجا که این علائم اختصاصی نیستند، خستگی مداوم یا مشکلات تعادلی را نباید فورا به پیری یا یک خستگی ساده ربط داد. ریسک بروز این کمبود در چند دسته افراد به مراتب بالاتر است.
در سالمندان با افزایش سن، تولید اسید معده که برای جداسازی ب۱۲ از غذا ضروری است، کاهش مییابد.
از سوی دیگر گیاهخواران و همینطور کسانی که رژیم غذایی وگان را دنبال میکنند میتوانند به کمبود این ویتامین مبتلا شوند، چرا که ب۱۲ به طور طبیعی تنها در منابع حیوانی مثل گوشت، ماهی، تخممرغ و لبنیات یافت میشود.
همچنین کسانی که جراحیهای لاغری انجام دادهاند یا داروهای کنترل دیابت و رفلاکس معده مصرف میکنند، در جذب این ویتامین دچار مشکل میشوند.
فراتر از کمخونی؛ آسیب به نیروگاههای سلولی
پزشکان به طور سنتی خستگی ناشی از کمبود ب۱۲ را به کمخونی ربط میدادند؛ چرا که بدون این ویتامین، مغز استخوان گلبولهای قرمز بزرگ و ناکارآمدی تولید میکند که نمیتوانند اکسیژن را به خوبی در بدن به گردش درآورند. اما تحقیقات سال ۲۰۲۶ نشان میدهد کمخونی تنها دلیل این بیحالی مفرط نیست.
یک مطالعه جدید در سال ۲۰۲۶ نشان داد که کمبود ب۱۲ مستقیما به دیانای آسیب میزند و تولید انرژی را در ماهیچههای اسکلتی کاهش میدهد؛ آن هم قبل از اینکه علائم آشکار کمخونی در آزمایش خون فرد ظاهر شود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
آیا تزریق آمپولهای تقویتی معجزه میکند؟
با توجه به این یافتهها، آیا مراجعه به کلینیکهای سلامتی برای تزریق خودسرانه آمپول ب۱۲ جهت افزایش انرژی کار درستی است؟ برای بیشتر افراد، پاسخ منفی است.
تزریق ویتامین ب۱۲ یک درمان استاندارد و قطعی برای کسانی است که از کمبود واقعی یا اختلال در جذب رنج میبرند. اما هیچ مدرک علمی متقنی وجود ندارد که نشان دهد این تزریقها باعث افزایش انرژی، کاهش وزن یا بهبود عملکرد در افرادی میشود که سطح ویتامین آنها در وضعیت نرمال قرار دارد.
اگر مدام احساس خستگی میکنید، قدم اول این است که به جای فرار از واقعیت یا پناه بردن به درمانهای خودسرانه، با یک پزشک مشورت کنید تا ریشه اصلی این بیحالی مزمن مشخص شود.