پژوهش جدید: تغییرات اقلیمی و آلودگی خطر سکته را افزایش می‌دهند

بر اساس تغییرات اقلیمی تشدیدشده، از جمله دماهای بسیار بالا، نوسانهای ناگهانی دما، رطوبت، فشار هوا، آتش‌سوزیهای جنگلی، طوفانهای گرد و غبار و طوفانهای شن، ممکن است با افزایش خطر سکته‌ مغزی مرتبط باشد، طبق یافته‌های پژوهش جدید (منبع به زبان انگلیسی).

آگهی

آگهی

پژوهشگرانی که با سازمان جهانی سکته مغزی همکاری می‌کنند، مطالعات منتشرشده درباره پیوند میان سکته مغزی و تغییرات محیطی مرتبط با اقلیم را بررسی کردند.

آنها دریافتند که ناپایداری فزاینده اقلیم می‌تواند خطر بروز سکته مغزی و مرگ ناشی از آن را افزایش دهد.

پژوهشگران هشدار دادند که بیشتر شواهد تنها همبستگیها را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند که رویدادهای جوی مرتبط با اقلیم مستقیما باعث سکته مغزی می‌شوند. با این حال گفتند الگوی کلی یافته‌ها منسجم و از نظر زیستی قابل قبول است.

آنا رانتا، نویسنده ارشد این مرور و پژوهشگر در دانشکده پزشکی دانشگاه اوتاگو در ولینگتن نیوزیلند، گفت: «دمای بالا می‌تواند باعث کم‌آبی بدن شود، خون را غلیظ‌تر کند و خطر انسداد رگها را افزایش دهد و در عین حال تغییرات رطوبت و فشار هوا می‌تواند فشار خون را که از علل مهم سکته مغزی است بالا ببرد.»

به گفته رانتا، هم‌زمانی چند پدیده حدی جوی، مانند گرمای شدید و خشکسالی یا سرما، رطوبت و باد، می‌تواند اثر تجمعی داشته باشد و خطر سکته مغزی و مرگ را باز هم بیشتر کند.

این پژوهش نشان داد برخی گروهها در معرض خطر بیشتری قرار دارند؛ از جمله سالمندان، افراد دارای اختلالهای متابولیک و کسانی که در مناطق سردتر یا کم‌درآمدتر زندگی می‌کنند؛ جاهایی که هم سرمای شدید و هم موجهای گرما می‌تواند سهم بیشتری در بار سکته مغزی داشته باشد.

سازمان جهانی سکته مغزی همچنین آلودگی هوا را یکی از عوامل اصلی خطر سکته معرفی کرده است.

در تازه‌ترین برگه اطلاعات جهانی سکته این سازمان آمده است که عوامل خطر محیطی، به ویژه آلودگی هوا و تماس با سرب، حدود ۳۷ درصد بار جهانی سکته مغزی را تشکیل می‌دهند.

این سازمان توضیح می‌دهد: «ذرات معلقِ آلاینده‌های هوا از راه ریه وارد جریان خون می‌شود و به دیواره رگها آسیب می‌رساند؛ وضعیتی که می‌تواند به انسداد یا پارگی سرخرگهای مغز و بروز سکته منجر شود.»

با توجه به اینکه تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا هر دو ریشه مشترکی در سوزاندن سوختهای فسیلی دارند، سازمان جهانی سکته مغزی اعلام کرده است که کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌تواند به کم شدن خطر سکته‌های مرتبط با اقلیم و حفاظت از سلامت مغز کمک کند.

سکته مغزی، طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت (منبع به زبان انگلیسی)، سومین علت اصلی مرگ و ناتوانی در جهان است؛ تنها در سال ۲۰۲۱، ۱۱٫۹ میلیون مورد جدید ثبت شده و از هر چهار بزرگسال، یک نفر در طول عمر خود در معرض خطر سکته قرار دارد.