فرانسه که سالها درباره راههای سازگاری با گرمای شدید برنامهریزی و تمرین کرده بود اکنون خود در قلب یکی از کمسابقهترین موجهای گرما گرفتار شده است.
این کشور یکی از گرمترین روز ماه مه ثبت شده را تجربه کرده و همزمان برای روزهایی حتی داغتر آماده میشود.
آگهی
آگهی
سازمان هواشناسی فرانسه «متئو فرانس» اعلام کرده است که روز گذشته رکورد دمای ماه مه در ۳۵۲ ایستگاه هواشناسی عمدتا در مناطق غربی کشور شکسته شد. بالاترین دما ۳۷.۱ درجه سانتیگراد در نزدیکی اوسگور در حوالی بیاریتز ثبت شده است. محققان حوزه اقلیم شناسی میگویند وقوع چنین رویدادی در این مقطع از سال بر اساس دادههای ثبتشده از سال ۱۹۷۹ تاکنون احتمالی در حد «یک بار در هزار سال» دارد.
هواشناسان هشدار دادهاند که فرانسه در روزهای آینده همچنان زیر فشار یک «گنبد حرارتی بسیار بیسابقه و قدرتمند» خواهد ماند؛ پدیدهای جوی که گرما را در یک منطقه حبس میکند و به گفته کارشناسان به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی وقوع آن رو به افزایش است.
پیشبینی میشود دمای هوا امروز ۲۶ مه در نانت به ۳۵ درجه سانتیگراد برسد. پاریس، لیون، تولوز و بوردو نیز دمای ۳۴ درجه را تجربه خواهند کرد. حتی شهرهای شمالی مانند لیل هم با دمایی حدود ۳۰ درجه روبهرو میشوند.
این موج گرما که احتمال داده میشود با چندین مورد مرگ مرتبط باشد از جمله مرگ یک دونده ۵۳ ساله در مسابقهای در پاریس در روز یکشنبه، زنگ خطر را درباره تابستان پیشروی فرانسه به صدا درآورده است.
فرانسه گرمتر شده است؟
فرانسه سال گذشته نیز با موجهای پیاپی گرما روبهرو بود و دما در برخی مناطق کشور تا ۴۰ درجه سانتیگراد افزایش یافت. دهها استان در وضعیت هشدار نارنجی قرار گرفتند و منطقه اود یکی از شدیدترین آتشسوزیهای نیمقرن اخیر فرانسه را تجربه کرد؛ آتشی که گرمای شدید و خشکی هوا به گسترش آن دامن زد. سال ۲۰۲۵ بدترین سال ثبتشده برای آتشسوزیهای جنگلی در اتحادیه اروپا بود.
بر اساس دادههای سرویس تغییرات اقلیمی «کوپرنیک» اتحادیه اروپا، فرانسه در سراسر تابستان ۲۰۲۵ دماهایی بالاتر از میانگین معمول را تجربه کرد و بیشتر مناطق کشور حدود ۱۵ روز تابستانی بیشتر از حد متوسط داشتند؛ روزهایی که دمای هوا دستکم به ۲۵ درجه سانتیگراد میرسد.
جنوبغرب فرانسه همچنین شاهد یکی از شدیدترین موجهای گرمای غیرمعمول را تجربه کرد و دما در این مناطق حدود ۶ درجه بالاتر از حداکثر میانگین فصلی ثبت شد.
پژوهشی فوری از سوی دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن نشان داد که تغییرات اقلیمی عامل حدود ۶۸ درصد از ۲۴ هزار مرگ ثبتشده در ۸۵۴ شهر اروپا بوده است؛ زیرا دما را تا ۳.۶ درجه سانتیگراد افزایش داده است.
این مطالعه همچنین نشان داد که تغییرات اقلیمی در مرگ هزار و ۴۴۴ نفر در فرانسه بر اثر گرما نقش داشته و پاریس یکی از بالاترین آمار قربانیان را ثبت کرده است.
کارشناسان سالهاست درباره وقوع چنین شرایطی در فرانسه هشدار داده بودند؛ کشوری که پیشتر با اجرای مانور بحران «پاریس در دمای ۵۰ درجه» تلاش کرده بود خود را برای تابستانهای سوزانتر آماده کند.
آیا فرانسه برای گرمای شدید آماده است؟
شهرداری پاریس در سال ۲۰۲۳ طرحی با عنوان «پاریس در دمای ۵۰ درجه» را در دو منطقه از شهر اجرا کرد تا ساکنان را برای آیندهای با گرمای شدید آماده کند.
در این طرح برنامهریزان شهری، کارشناسان سلامت، دانشمندان و مقامهای دولتی گرد هم آمدند تا میزان آسیبپذیری بخشهایی مانند مسکن، خدمات درمانی، انرژی و فضاهای عمومی را بررسی کنند.
در بخشی از این مانور حدود ۷۰ کودک به تونلی تاریک منتقل شدند که دمای آن روی ۱۸ درجه سانتیگراد ثابت نگه داشته شده بود. از آنها خواسته شد شرایطی را شبیهسازی کنند که ممکن است در آینده و با عادی شدن گرمای شدید رخ دهد؛ از جمله قطع برق و نشت گاز مونواکسید کربن از یک ژنراتور معیوب. پیش از اجرای این تمرین رضایت کامل خانوادههای کودکان گرفته شده بود.
نیروهای صلیب سرخ با استفاده از این سناریوهای شبیهسازیشده بررسی کردند در شرایط بحرانی چه افرادی باید در اولویت انتقال به بیمارستان قرار بگیرند؛ چرا که در جریان موجهای گرما، سیستم درمانی با فشار سنگینی روبهرو میشود. آتشنشانان، مقامهای شهری و معلمان نیز در این تمرین حضور داشتند و شرایط بحرانی ناشی از چنین رویدادی را بازسازی کردند.
در گزارش نهایی این مانور هشدار داده شد که گرمای شدید تهدیدی جدی برای سلامت عمومی در فرانسه است؛ بهویژه برای گروههای آسیبپذیر. همچنین مشخص شد زیرساختهایی مانند مترو و خطوط راهآهن نیز در برابر گرمای شدید آسیبپذیر هستند.
این گزارش از مقامهای پاریس خواسته است با افزایش فضای سبز، ایجاد فضاهای سایهدار عمومی، کاهش سطوح جذبکننده گرما و سازگار کردن مدارس و ساختمانهای عمومی با شرایط دمایی شدید، این شهر را به شهری خنکتر و سازگارتر با گرمای شدید تبدیل کنند.
پاریس مانند بسیاری از شهرهای اروپایی با پدیده «جزیره گرمایی شهری» روبهروست؛ وضعیتی که در آن زیرساختهای شهری مانند بتن و آسفالت گرما را جذب و حفظ میکنند و باعث بالا ماندن دما میشوند. استفاده از دستگاههای تهویه مطبوع نیز با وجود آنکه برای بسیاری از شهروندان ضروری است به تشدید این وضعیت دامن میزند.
ایونا ورجینی، بنیانگذار پایگاه پیشبینی آبوهوای « WFY24» به یورونیوز گفت: «کشورهایی که در دهه آینده عملکرد بهتری خواهند داشت، لزوما ثروتمندترین کشورها نیستند؛ بلکه کشورهایی هستند که با گرما مانند یک بحران سلامت عمومی برخورد میکنند نه صرفا یک خبر هواشناسی.»
فرانسه برای مقابله با گرمای شدید چه میکند؟
پاریس در دو دهه اخیر تلاش کرده فضای سبز شهری را گسترش دهد و با تغییرات اقلیمی سازگارتر شود. بر اساس اعلام اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت از سال ۲۰۲۰ تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار درخت در پاریس از بین رفته که ۴۰ هزار اصله از آنها مربوط به زمستان ۲۰۲۳ است.
از سال ۲۰۲۰ همچنین بیش از ۶ هزار محل پارک خودرو و حدود ۱.۳ هکتار آسفالت از سطح شهر حذف شده تا فضا برای توسعه فضای سبز فراهم شود. تا سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۱۰۰ خیابان پاریس به گلدانها و فضاهای سبز شهری مجهز شدند تا طبیعت بیش از پیش وارد بافت شهری شود. درختان و گیاهان علاوه بر خنکتر کردن شهر به بهبود کیفیت هوا در شهرهای آلوده نیز کمک میکنند.
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت میگوید: «اجرای طرح جامع اقلیمی و زیستمحیطی جدید پاریس، روند این تغییرات را سادهتر و دائمی خواهد کرد؛ طرحی که مسیر حرکت پاریس به سوی فضای سبز بیشتر را تثبیت میکند و هدف آن ایجاد ۳۰۰ هکتار فضای طبیعی جدید در شهر است.»
در کنار توصیههایی که در مانور «پاریس در دمای ۵۰ درجه» مطرح شد فرانسه تلاش کرده به ریشه اصلی گرمای شدید نیز بپردازد.
فرانسه در نشست سوختهای فسیلی «سانتا مارتا» در ماه آوریل نقشه راه ملی خود برای کنار گذاشتن تدریجی سوختهای فسیلی را منتشر کرد؛ برنامهای که محور اصلی آن برقیسازی است.
بر اساس این طرح فرانسه متعهد شده استفاده از زغالسنگ را تا سال ۲۰۳۰، نفت را تا ۲۰۴۵ و گاز را برای تولید انرژی تا ۲۰۵۰ کنار بگذارد. این برنامه بخشی از هدف گستردهتر فرانسه برای رسیدن به بیطرفی کربنی است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این نقشه راه مجموعهای از سیاستهای پیشین را نیز تثبیت میکند؛ از جمله ممنوعیت نصب سیستمهای گرمایشی گازی در ساختمانهای نوساز از سال ۲۰۲۶ و هدفگذاری برای برقی بودن دوسوم خودروهای جدید تا سال ۲۰۳۰. فرانسه همچنین بار دیگر بر تعهد خود برای کمک به سایر کشورها در روند گذار انرژی تأکید کرده است.