خالکوبی این روزها بیش از هر زمان دیگری محبوب است، اما تحقیقات رو به افزایش نشان میدهد بین جوهر دائمی و بروز برخی سرطانها ارتباطی وجود دارد. مردم تا چه حد باید نگران باشند؟
از طرحهای قبیلهای که تمام دست را میپوشاند تا پروانههای کوچک روی گودی کمر، انسانها هزاران سال است که پوست خود را خالکوبی میکنند.
برای بیشتر مردم ترس از پشیمانی در آینده مهمترین نگرانی است، اما شمار فزایندهای از پژوهشها نشان میدهد خالکوبی میتواند با خطرهای جدیتر برای سلامت نیز همراه باشد.
در سالهای اخیر محبوبیت خالکوبی بالا رفته و بنا بر مطالعهای در مجله European Journal of Public Health اکنون حدود ۱۳ تا ۲۱ درصد جمعیت اروپای غربی دستکم یک خالکوبی دارند.
با وجود این شیوع، هنوز به طرز شگفتآوری چیز کمی درباره پیامدهای احتمالی بلندمدت آن برای سلامت میدانیم.
پژوهشهای پیشین شواهدی به دست دادهاند که جوهر تاتو در غدد لنفاوی انسان تجمع مییابد؛ امری که میتواند به التهاب و در موارد نادر به لنفوم، نوعی سرطان خون، منجر شود.
تازهتر از آن، مطالعهای در سال ۲۰۲۵ در دانشگاه جنوب دانمارک (SDU) گزارش داد افرادی که خالکوبی دارند در معرض خطر بیشتر ابتلا به سرطان پوست و لنفوم هستند.
پژوهشگران با استفاده از گروهی از دوقلوهایی که بهطور تصادفی انتخاب شده بودند، کسانی را که به نوعی سرطان مبتلا بودند با دوقلوهای بدون سرطان مقایسه کردند. به نوشته این مطالعه که در نشریه BMC Public Health منتشر شده، دوقلوهای خالکوبیشده تقریبا چهار برابر بیشتر در معرض خطر سرطان پوست بودند.
در این تحقیق همچنین تاکید شده که اندازه خالکوبی هم میتواند نقش داشته باشد و هر طرحی بزرگتر از اندازه کف دست ممکن است خطر را افزایش دهد.
سیگنه بدستد کلمِنسن، همنویسنده این مطالعه و استادیار آمار زیستی در دانشگاه SDU، به یورونیوز هلث گفت: «شواهدی داریم که نشان میدهد بین میزان جوهر خالکوبی و خطر لنفوم و سرطان پوست ارتباط وجود دارد».
او افزود: «برای لنفوم، نرخ خطر ۲٫۷ برابر بالاتر است که رقم قابل توجهی است و برای سرطانهای پوست، که پیشتر ۱٫۶ بود، اکنون ۲٫۴ است. این نشان میدهد هرچه جوهر بیشتری در بدن باشد، خطر بالاتر و نرخ خطر بیشتر است».
با این حال باید توجه داشت که این یافتهها هنوز در مراحل بسیار ابتدایی هستند و به دلیل تعدد متغیرهای موثر، محدودیتهای زیادی دارند. برای مثال انواع جوهر، محل خالکوبی، زیرگروههای مختلف سرطان و دیگر عوامل ژنتیکی و محیطی همگی باید برای رسیدن به تحلیلی دقیقتر در نظر گرفته شوند.
کلمِنسن با اشاره به اینکه تحقیقات آینده به مطالعات گروهی بزرگتر و در بازههای زمانی طولانیتر نیاز دارد، گفت: «جمعبندی این است که به پژوهشهای بیشتری نیاز داریم».
او ادامه داد: «اما به نظر من گام بعدی مطالعه سازوکارهای زیستی خالکوبی و تلاش برای فهمیدن این است که در بدن چه اتفاقی میافتد».
باید چقدر نگران خالکوبی باشیم؟
هنوز مدرک قطعیای در دست نیست که نشان دهد خالکوبی مستقیما باعث سرطان میشود، اما همچنان خطرهای دیگری وجود دارد که باید به آنها توجه کرد.
از جمله این خطرها اطمینان از استریل بودن تجهیزات برای پیشگیری از عفونت و ایمنی خود جوهرهای مورد استفاده است.
تمام جوهرهای تاتو از یک رنگدانه برای ایجاد رنگ و یک مایع حامل تشکیل شدهاند که رنگ را در لایه میانی پوست، موسوم به درمیس، جای میدهد.
از آنجا که بیشتر جوهرهای خالکوبی از سراسر جهان وارد میشوند، پیگیری ترکیبات آنها دشوار است و این مواد گاه حاوی مواد زیانآور هستند.
منال محمد، استاد میکروبیولوژی پزشکی در دانشگاه وستمینستر، در یادداشتی در وبسایت The Conversation نوشت: «برخی جوهرها حاوی مقادیر بسیار اندک فلزات سنگین از جمله نیکل، کروم، کبالت و گاه سرب هستند. فلزات سنگین در سطوح معین میتوانند سمی باشند و بهخوبی شناخته شدهاند که واکنشهای آلرژیک و حساسیت سیستم ایمنی را برمیانگیزند».
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۲ در قالب مقررات REACH خود، استفاده از بیش از چهار هزار ماده خطرناک در جوهر تاتو و آرایش دائمی را محدود کرد. این مقررات موادی را که سرطانزا یا جهشزا طبقهبندی میشوند در بر میگیرد و مستلزم برچسبگذاری شفاف همه جوهرهای خالکوبی است.
مقررات در بسیاری کشورهای دیگر به این سختگیری نیست؛ موضوعی که بریتانیا در حال حاضر به آن میپردازد و اخیرا طرحهایی برای اجرای مجموعهای از محدودیتها در چارچوب مقررات اختصاصی خود موسوم به UK REACH منتشر کرده است.
در مجموع، اگر خالکوبی در شرایط بهداشتی انجام شود ایمن به شمار میرود، با این قید که مانند بسیاری چیزهای دیگر در زندگی، ممکن است خطر آسیبهای بلندمدت هم وجود داشته باشد.
با این حال، به گفته کلمِنسن هنوز اطلاعات ما آنقدر نیست که بتوانیم با قطعیت به این پرسش پاسخ دهیم.
او گفت: «اینکه هر یک از ما چگونه میخواهیم زندگی کنیم به خودمان بستگی دارد، درست است؟ اما به عنوان یک پژوهشگر، وظیفه من هم این است که مردم را از این خطرها آگاه کنم».
او افزود: «یا وقتی صحبت از خالکوبی است، در حال حاضر مهمتر این است که به مردم بگوییم چقدر کم میدانیم».