رابطه پرفراز و نشیب دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و امانوئل ماکرون، همتای فرانسویاش حدود یک دهه پیش با یک دستدادن ساده اما خبرساز آغاز شد.
با این حال، نشانههایی از تنش در این رابطه که از همان دیدار نخست نمایان شده بود طی سالهای گذشته برجستهتر شد تا آنجا که کار حتی به تمسخر رئیس جمهوری فرانسه از سوی ترامپ و طعنه به او در مورد روابط زناشوییاش کشید.
آگهی
آگهی
آسوشیتدپرس در گزارشی که به همین بهانه و در آستانه سفر احتمالی دونالد ترامپ به فرانسه برای شرکت در نشست سران گروه هفت منتشر شده به سابقه ارتباط دو رئیس جمهوری و فرصت پیش روی امانوئل ماکرون در این اجلاس برای بازسازی روابط با همتای آمریکاییاش پرداخته است.
از رفاقت گرم تا اختلافات علنی
سال ۲۰۱۷، زمانی که ترامپِ تازهوارد به کاخ سفید و ماکرونِ جوان و جاهطلب در نشست ناتو با یکدیگر دیدار کردند، چنان محکم و طولانی دست یکدیگر را فشردند که بند انگشتانشان سفید شد.
در آن روزها، ماکرون تنها رهبر اروپایی به نظر میرسید که رگ خواب همتای دمدمیمزاج و مسنترِ خود را که به صراحت لهجه شهرت داشت، پیدا کرده است.
دعوت امانوئل ماکرون از ترامپ و بانوی اول آمریکا در سال ۲۰۱۷ برای حضور در روز ملی فرانسه و میزبانی متقابل ترامپ از ماکرون در ضیافت شام کاخ سفید، نمادهای این رفاقت نوپا بودند.
اما با پایان دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، این ماهعسل سیاسی نیز رنگ باخت. حالا و در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، این دو رهبر بر سر مسائلی چون تعرفههای تجاری، جنگ اوکراین و درگیری با ایران، آشکارا با یکدیگر اختلاف نظر دارند؛ تقابلی که هفته آینده با حضور رهبران بریتانیا، کانادا، آلمان، ایتالیا و ژاپن در شهر تفریحی «اویان-لِ-بَن» فرانسه، زیر ذرهبین قرار خواهد گرفت.
سایه سنگین ایران و اوکراین بر روابط
اقدام یکجانبه ترامپ در ماه فوریه برای آغاز جنگ علیه ایران، آنهم بدون مشورت با متحدان آمریکایی، اوضاع را پیچیدهتر کرد. به گفته کرت ولکر، سفیر پیشین آمریکا در ناتو، گلایه علنی ترامپ از عدم همراهی اروپاییها در این جنگ، در حالی که اصلا با آنها مشورتی نشده بود، تاثیر منفی عمیقی بر نگاه ماکرون گذاشت.
از سوی دیگر، کاهش حمایتهای دولت ترامپ از اوکراین در جنگ با روسیه، فرانسویها را بهشدت آزرده خاطر کرد. این اختلاف زمانی عیان شد که در دیدارسال گذشته ماکرون از کاخ سفید، ترامپ بهاشتباه مدعی شد اروپا کمکهای مالی به اوکراین را پس خواهد گرفت، در حالی که ماکرون با لبخندی کنایهآمیز بازوی ترامپ را لمس کرد و در مقابلِ دوربینها گفت: «ما پول واقعی پرداخت کردیم.»
رئیس جمهوری فرانسه برای نشان دادن اهمیت موضوع اوکراین و لزوم حفظ کمکها به این کشور برای مقابله با تهاجم روسیه، ولودیمیر زلنسکی را نیز به نشست گروه هفت دعوت کرده است.
امانوئل ماکرون همچنین تعرفههای جدیدی را که ترامپ در اوایل سال ۲۰۲۵ بر فولاد، آلومینیوم و طیف وسیعتری از واردات اروپایی اعمال کرد، «بیرحمانه و بیاساس» خواند.
تماسهای مستقیم و کنایههای تند
با وجود انتقاد شدید ماکرون از تعرفههای «بیرحمانه و بیاساس» ترامپ بر واردات اروپایی، روابط آنها هنوز با لحظات جالبی آمیخته شده است. رئیس جمهوری فرانسه همواره به دسترسی و تماس مستقیمش به ترامپ میبالد؛ مانند زمانی که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، وقتی پلیس نیویورک خیابان را برای عبور کاروان ترامپ بسته بود، ماکرون با موبایل شخصیاش به ترامپ زنگ زد و گفت: «میدانی ماجر چیست؟ من در خیابان منتظرم چون همهچیز را بهخاطر تو قفل کردهاند!»
با این وجود، ماکرون نشان داده که دیگر حرفهای ترامپ را کاملا جدی نمیگیرد. او با اشاره به مواضع متناقض ترامپ درباره ناتو تاکید کرده است که سیاست «اول آمریکایِ» ترامپ، ضرورت استقلال دفاعی اروپا را بیش از پیش اجتنابناپذیر کرده است.
امانوئل ماکرون با انتقاد صریح از رویکرد و اظهارات چندگانه رئیسجمهوری آمریکا گفته بود: «ما به ثبات نیاز داریم، اینجا که صحنهی نمایش نیست. نمیشود امروز حرفی بزنید و فردا دقیقاً عکس آن را بگویید.»
تنشهای شخصی و مدیریت اجلاس
رفتارهای شخصی ترامپ نیز بر این تنشها افزوده است. او اخیرا با تقلید تمسخرآمیزِ لهجه فرانسوی ماکرون و همچنین بیان اظهاراتی در یک ضیافت خصوصی مبنی بر اینکه همسر ماکرون با او بدرفتاری میکند، بار دیگر خبرساز شد.
رئیس جمهوری فرانسه در واکنشی سرد و از روی بیتفاوتی به این تمسخرها گفت: «این سخنان نه سنجیده بودند و نه مناسب و درخور؛ و اصلا ارزش پاسخ دادن ندارند.»
رئیسجمهوری فرانسه بهرغم تمام این فراز و نشیبها در تلاش است تا با مدیریت برنامهها و لحاظ کردن برنامه زمانی ترامپ، زمینه حضور رئیس جمهوری آمریکا را در اجلاس به نحوی فراهم کند که مانع از خروج زودهنگام او از نشست برنامه ریزی شده سران گروه هفت بین ۱۵ تا ۱۷ ژوئن شود؛ عادتی که ترامپ سابقه طولانی در آن دارد.
ماکرون در این راستا حتی مجبور شد تاریخ نشست را به تعویق بیاندازد تا با تولد ۸۰ سالگی ترامپ تداخل نداشته باشد؛ چرا که رئیسجمهوری آمریکا قصد دارد این روز را با برگزاری مسابقات رزمی (UFC) در محوطه کاخ سفید جشن بگیرد!