«پروژه "Palavras que Abraçam" ابتکار نویسنده ماریا سارایوا د منزش است که نتیجه همکاری کتابخانه عمومی آلکانتارا در لیسبون با انجمن بنگالا ماجیکا است.»
وقتی پدرو، پسر دیدیا لورنسو، در ششماهگی نابینا شد، مادر تصمیم گرفت همراه با چند والد دیگر انجمن بنگالا ماجیکا (منبع به زبان پرتغالی) را تاسیس کند؛ انجمنی که به کودکان و نوجوانان در همین وضعیت کمک میکند. از آنجا که خواندن و شنیدن داستان برای هر کودکی ضروری است، این انجمن اکنون با کتابخانه شهرداری آلسانترا در لیسبون همکاری میکند و مجموعهای از ویدیوها با داستانهایی دارد که توسط افراد گوناگون خوانده شده است.
آگهی
آگهی
پدرو که اکنون ۱۰ ساله و دانشآموز پایه پنجم است، میگوید: «از وقتی نوزاد بودم داستان میخواستم. وقتی شروع به حرفزدن کردم همیشه از مادرم یک داستان میخواستم و او باید برایم میخواند.»
عرض کتابهای بریل در پرتغال بسیار محدود است. درباره کتابهایی که از ابتدا برای کودکان نابینا نوشته شدهاند، دیدیا لورنسو میگوید تعدادشان بسیار کم است و «همه را از حفظ میشناسد». بخش عمده نسخههای بریل کتابهایی که پیشتر منتشر شدهاند، در مرکز پروفیسور البوکرکی ای کاسترو (منبع به زبان پرتغالی) وابسته به موسسه سانتا کازا دا میزیریکوردیا دو پورتو تولید میشود که آنها را به دیگر نقاط کشور توزیع میکند. علاوه بر بریل، کتاب صوتی نیز در سالهای اخیر به عنوان راهی برای دسترسی نابینایان و کمبینایان به ادبیات رواج یافته است هرچند عرضه آن همچنان محدود است.
دیدیا لورنسو یادآوری میکند که امروزه به لطف تصویرگری لمسی، که در کتابهای کودک و نوجوان ویژه نابینایان و کمبینایان در کشورهایی مانند فرانسه رایج است، میتوان تصاویر کتابها را هم از طریق لمس و دیگر حواس «دید»، اما این گونه کتابها در پرتغال هنوز چندان در دسترس نیست.
دیدیا لورنسو میگوید: «اولین ناامیدیام این بود که به کتابفروشیهای بزرگ میرفتم و میخواستم کتابهایی بخرم که در دسترس باشند اما آنها را پیدا نمیکردم. همه کودکان خردسال از بدو تولد به کلمه دسترسی دارند. من فهمیدم که پسرم هم باید حق داشتن کلمه را، به خط خودش، داشته باشد.»
ایده از سوی نویسنده ماریا سارایوا د منیشز مطرح شد که به این ترتیب حامی و راهنمای برنامه «Palavras que Abraçam» شد. همه چیز با خواندن تازهترین کتاب لیدیا ژورژ، میزریکوردیا آغاز شد. داستان مادر راوی که در خانه سالمندان بستری است و با اشتیاق در انتظار بازگشت داوطلبی است که برای سالمندان کتاب میخواند، او را برانگیخت تا همان کار را انجام دهد.
علاوه بر نشستهای حضوری قصهخوانی در بنیاد لار د سگوش (منبع به زبان پرتغالی)، نویسنده História num Copo d'Água این طرح ویدیوهای داستان را نیز راهاندازی کرد. پدرو از طرفداران این پروژه است و یک داستان مورد علاقه دارد: داستان میمون دمبریده، نوشته آنتونیو تورادو، که هماهنگکننده کتابخانه، آنا گومس دوس سانتوس، آن را میخواند:
مجموعه این داستانها مدام در حال بزرگتر شدن است. تاکنون ۶۱ نفر داوطلب ضبط این ویدیوها شدهاند که از آنها ۱۱۵ ویدیو تهیه شده و ۱۵ موردشان در کانالهای کتابخانههای لیسبون (منبع به زبان پرتغالی) و بنگالا ماجیکا (منبع به زبان پرتغالی) در یوتیوب منتشر شده است.
ماریا سارایوا د منیشز میگوید: «این برنامه تا حالا خوب پیش رفته زیرا هر روز داستانهایی ضبط میشود، مجموعه مدام بزرگتر میشود و این فعالیتی فراگیر است. این برنامه برای هر فرد و هر کودک در جهان پرتغالیزبان و در سراسر دنیا است. در هر کشوری از جهان میتوانند این داستانها را گوش کنند.»
آنا گومس دوس سانتوس میگوید قدم بعدی ایجاد برنامهای مشابه برای کودکان ناشنواست: «این پروژه هر روز فراگیرتر میشود. ما در حال تنظیم شراکتی با انجمن پرتغالی ناشنوایان (منبع به زبان پرتغالی) هستیم تا یک فهرست جذب نیرو برای زبان اشاره پرتغالی ایجاد کنیم.» این هماهنگکننده کتابخانه همچنین به استقبال گسترده مردم از این برنامه اشاره میکند و یادآور میشود که این طرح فقط برای نابینایان و کمبینایان نیست بلکه برای هر کودک یا، چرا که نه، برای افراد در هر سنی است که دوست دارند داستانی بشنوند.
ماریا سارایوا د منیشز میگوید: «از یک انرژی حرف میزنیم که دوستان ما را هم تحت تاثیر قرار داده است؛ کسانی که هرگز به ذهنشان نرسیده بود چنین کاری انجام دهند و حتی از ما تشکر میکنند که این فرصت را در اختیارشان گذاشتیم، در حالی که این ما هستیم که باید از آنها تشکر کنیم چون وقت و حضورشان، صدایشان و عشقشان را در اختیار ما گذاشتند چون قصهخوانی دقیقا همین است.»
هر کسی میتواند برای خواندن داستانی به انتخاب خود، چه به صورت حضوری در کتابخانه شهرداری آلسانترا خوزه دیاس کویلیو، و چه به شکل آنلاین از طریق این پیوند (منبع به زبان پرتغالی)، ثبتنام کند.