موزه پرادو اثر دیداری «پرادو در پرتو خورشیدگرفتگی» را عرضه کرده که با ترکیب هوش مصنوعی و هنر دیجیتال نشان میدهد این پدیده کیهانی نگاه به نمادینترین نقاشیهای موزه را دگرگون میکند.
اگر شاهکار ولاسکس، «لاس منیناس» غرق در نیمسایه یک خورشیدگرفتگی را تصور کنیم، این تابلو چه شکلی خواهد داشت؟ وقتی نور به شکلی ناگهانی و ریشهای تغییر میکند، چه بر سر رنگها، سایهها و فضای آثار استادان بزرگ نقاشی میآید؟
آگهی
آگهی
موزه ملی پرادو به مناسبت خورشیدگرفتگی ۱۲ اوت ۲۰۲۶ با انتشار ویدیویی تماشایی به این پرسشها پاسخ داده است؛ ویدیویی که مخاطب را دعوت میکند مجموعههای خود را از زاویهای کاملا تازه دوباره کشف کند.
نگاهی تازه به شاهکارها
این پروژه که «پرادو در نور خورشیدگرفتگی» نام دارد، دگرگونی تدریجی نورپردازی روی برخی از نمادینترین نقاشیهای این نگارخانه مشهور را پیشنهاد میکند. از خلال همین تغییر نور، ویدیو نشان میدهد که چگونه تغییرات کوچک در نورپردازی میتواند برداشت ما از رنگها، فرمها و فضای تابلوها، را به کلی دگرگون کند و جزئیات و ظرافتهایی را آشکار کند که نور روزمره از نظر پنهان میگذارد.
این طرح فقط یک تمرین زیباییشناسانه نیست. پرادو آن را به عنوان ابزاری برای ترویج فرهنگ در نظر میگیرد که قرار است از طریق قالبی صوتیتصویری در دسترس و چشمنواز، مجموعههای موزه را به مخاطبان تازه، بهویژه کسانی که معمولا به موزهها سر نمیزنند، نزدیکتر کند.
آثاری که در ویدیوی این نگارخانه زیر نور خورشید قرار میگیرند از این قرار هستند:
1. 'Las Meninas'. Diego Rodríguez de Silva y Velázquez
2. 'La Vista'. Pedro Pablo Rubens; Jan Brueghel el Viejo
3. 'El embarco de santa Paula Romana'. Claudio de Lorena
4. 'Autorretrato'. Alberto Durero
5. 'El quitasol'. Francisco de Goya y Lucientes
6. 'La Canal de Mancorbo en los Picos de Europa'. Carlos de Haes
7. 'La fragua de Vulcano'. Diego Rodríguez de Silva y Velázquez
8. 'La rendición de Bailén'. José Casado del Alisal
9. 'El sueño de Jacob'. José de Ribera
10. 'El nacimiento del Sol y el triunfo de Baco'. Corrado Giaquinto
11. 'La pradera de San Isidro'. Francisco de Goya y Luciente
هوش مصنوعی در خدمت هنر
این تولید را استودیوی AMB Piensa با ترکیبی از هوش مصنوعی، خلق دیجیتال و مداخله گرافیکی سنتی انجام داده است. فرایند فنی شامل استفاده از مدلهای تولید ویدیو بود که قادرند عمق صحنه را بازآفرینی کنند، حرکت دوربین را شبیهسازی کنند و پیشروی خورشیدگرفتگی را بر صحنههای به تصویر کشیدهشده در هر اثر با دقت بازسازی کنند.
ابزارهای هوش مصنوعی امکان طراحی و صیقل دادن دستورالعملهای بصری پیچیده را فراهم کردند؛ از تغییر تدریجی نور و شکلگیری سایهها و بازتابها گرفته تا اثر تاریک شدن تدریجی بر شخصیتها، مناظر و عناصر معماری. با این حال، این فرایند صرفا خودکار نبود؛ هر سکانس به صورت دستی بازبینی و تنظیم شد تا ترکیببندی، تکنیک نقاشی و شخصیت اصلی تابلوها حفظ شود و اطمینان حاصل شود که دخالت فناوری روح آثار را دگرگون نکند.
هنر، فناوری و یک پدیده نجومی
۱۲ اوت آینده، اسپانیا یکی از چشمگیرترین پدیدههای نجومی سالهای اخیر را تجربه خواهد کرد؛ خورشیدگرفتگیای که در بخش بزرگی از سرزمین اصلی قابل مشاهده است و در میان شهروندان و رسانهها انتظار کمسابقهای برانگیخته است.
این موزه اسپانیایی با طرح خود به این بحث میپیوندد؛ طرحی که از مرز اطلاعرسانی صرف علمی فراتر میرود و آن را به تجربهای هنری و احساسی تبدیل میکند. پرسش اصلی نهفته در این پروژه در واقع بسیار قدیمی است: تا چه حد آنچه در یک اثر هنری میبینیم به نوری بستگی دارد که با آن به اثر نگاه میکنیم؟
پرادو با این ابتکار بار دیگر بر نوآوری به عنوان راهی برای ارتباط با مخاطب امروز تاکید میکند و امکانهایی را که فناوریهای نو برای غنیتر کردن خوانش میراث هنری فراهم میکنند، بدون چشم پوشی از دقت و احترام به آثار اصلی، جستوجو میکند.