یکسوم متوسط حقوق ناخالص برای پرداخت اقساط ماهانه وام مسکن حدود ۳۶۰۰ یورو برای خانهای یکمیلیون یورویی در هیچ کشور اتحادیه اروپا کافی نیست. لوکزامبورگ نزدیکترین وضعیت را دارد و خریداران هنوز به ۱.۶ برابر متوسط حقوق نیاز دارند.
خانهای به ارزش یک میلیون یورو ممکن است یک آپارتمان معمولی در مرکز پاریس باشد یا یک ویلای لوکس در نزدیکی صوفیه. اما هر جا که خریداران به دنبال آن باشند، برای خرید چنین خانهای به درآمدی بسیار بالاتر از متوسط ملی نیاز دارند.
آگهی
آگهی
پس باید چقدر درآمد داشته باشند؟
یورونیوز بیزنس میزان حقوق لازم را با استفاده از یک سناریوی معمول واممسکن محاسبه کرده است: پیشپرداخت ۲۰ درصدی، نرخ بهره ثابت ۳.۵ درصد و دوره بازپرداخت ۳۰ ساله. همچنین فرض شده است که خریداران بیش از ۳۳ درصد از درآمد ناخالص خود را صرف قسط واممسکن نمیکنند.
به این معنا که پیشپرداخت باید ۲۰۰ هزار یورو و مبلغ وام ۸۰۰ هزار یورو باشد.
این محاسبه مالیات ملکی، بیمه، هزینههای معامله یا سایر کارمزدها را در نظر نمیگیرد و شرایط واقعی اعطای وام در کشورهای مختلف و برای وامگیرندگان متفاوت است.
قسط ماهانه نزدیک به ۳۶۰۰ یورو است
بر اساس این فرضها، مجموع پرداخت سالانه واممسکن ۴۳ هزار و ۱۰۸ یورو خواهد بود؛ یعنی ۳۵۹۲ یورو در ماه.
با توجه به این که ۳۳ درصد درآمد ناخالص برای پرداخت قسط وام کنار گذاشته میشود، خریدار به درآمد ناخالص سالانهای معادل ۱۳۰ هزار و ۶۳۱ یورو نیاز دارد؛ یعنی ۱۰ هزار و ۸۸۶ یورو در ماه.
سطح درآمدها در اروپا تفاوت زیادی دارد. رسیدن به چنین درآمدی در برخی کشورها آسانتر از کشورهای دیگر است و بار مالی وام حتی در داخل یک کشور هم میتواند متفاوت باشد.
محاسبات این گزارش بر پایه آمار سال ۲۰۲۵ یورواستات از درآمد ناخالص یک کارمند تماموقت مجرد بدون فرزند انجام شده که ۱۰۰ درصد دستمزد متوسط را دریافت میکند. از آنجا که داشتن دو منبع درآمد خرید خانه یک میلیون یورویی را دستیافتنیتر میکند و زوجها احتمالا مخاطب اصلی هستند، محاسبات نشان میدهد بار مالی این وام برای زوجی که هر دو حقوق متوسط میگیرند چگونه تغییر میکند.
خریداران در بلغارستان به نزدیک هشت برابر حقوق متوسط نیاز دارند
تعداد حقوقهای متوسط لازم برای خرید خانه یک میلیون یورویی در اروپا تفاوت زیادی دارد. در اتحادیه اروپا فاصله میان پایینترین و بالاترین میزان تقریبا پنج برابر است.
کارکنان با حقوق متوسط در بلغارستان در دشوارترین وضعیت قرار دارند، در حالی که کارکنان در لوکزامبورگ بیش از دیگران به توانایی پرداخت اقساط این وام نزدیکاند. در بلغارستان، یک فرد مجرد بدون فرزند که ۱۰۰ درصد حقوق متوسط را میگیرد باید درآمدی معادل ۷.۸ برابر حقوق متوسط داشته باشد. در لوکزامبورگ این عدد کمتر از دو، یعنی ۱.۶ است.
تعداد حقوقهای متوسط مورد نیاز در دانمارک (۲.۱)، ایرلند (۲.۳)، بلژیک (۲.۴)، اتریش (۲.۵)، هلند (۲.۶)، آلمان (۲.۷)، فنلاند (۲.۸) و سوئد (۲.۸) بین دو تا سه متغیر است.
کارکنان با حقوق متوسط در این کشورها بیش از دیگران به توان مالی خرید خانه یک میلیون یورویی نزدیکاند.
در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، آلمان با ۲.۷ حقوق متوسط بهترین وضعیت را دارد؛ در حالی که این عدد در فرانسه ۳.۱، در اسپانیا ۴.۰ و در ایتالیا ۴.۱ است.
این شاخص در اسلوونی (۳.۷) و مالت (۳.۹) نیز زیر عدد چهار باقی میماند.
ده کشور اتحادیه اروپا به بیش از پنج حقوق نیاز دارند
در ده کشور اتحادیه اروپا برای توان خرید خانه یک میلیون یورویی باید درآمدی معادل بیش از پنج حقوق متوسط داشت. یونان (۷.۲) با فاصله کمی پشت سر بلغارستان (۷.۸) قرار میگیرد و دومین میزان مورد نیاز بالا در اتحادیه اروپا را دارد.
مجارستان (۶.۷)، اسلواکی (۶.۳) و لهستان (۵.۸) این پنج کشور اول را کامل میکنند.
رومانی (۵.۸)، لتونی (۵.۷)، چک (۵.۲)، پرتغال (۵.۲) و کرواسی (۵.۲) نیز به بیش از پنج حقوق متوسط نیاز دارند. استونی دقیقا روی عدد ۵.۰ قرار دارد و در مجموع شمار کشورهایی را که به معادل پنج حقوق یا بیشتر نیاز دارند به یازده میرساند.
دو نفر با حقوق متوسط فقط در لوکزامبورگ واجد شرایط هستند
برای زوجی که هر دو شریک زندگی حقوق متوسط میگیرند، نسبت توان مالی عملا نصف میشود زیرا محاسبه بر پایه مجموع درآمد آنها انجام میگیرد. در لوکزامبورگ، درآمد مورد نیاز معادل ۰.۸ برابر مجموع درآمد ناخالص زوج است؛ یعنی دو نفر با حقوق متوسط در محدوده همان سقف ۳۳ درصدی برای واممسکن قرار میگیرند.
دانمارک فاصله کمی دارد و درآمد لازم در آن معادل ۱.۰۵ برابر مجموع حقوق یک زوج دو درآمدی است. نسبت این شاخص در ایرلند و بلژیک حدود ۱.۲ است؛ یعنی حتی مجموع حقوق دو نفر با درآمد متوسط نیز کافی نیست. با توجه به فرضهای این تحلیل، لوکزامبورگ تنها کشور اتحادیه اروپاست که در آن دو نفر با حقوق متوسط به آستانه توان مالی لازم برای این وام میرسند.
در بلغارستان، زوجی که هر دو حقوق متوسط میگیرند همچنان به درآمدی معادل تقریبا چهار برابر مجموع حقوق خود نیاز دارند و در نتیجه خرید چنین خانهای برای آنها بسیار دشوار باقی میماند.
میانگین حقوقها چقدر است؟
بر اساس دادههای یورواستات، میانگین درآمد ناخالص سالانه در اروپا تا سال ۲۰۲۵ تفاوت زیادی دارد. برای یک فرد مجرد بدون فرزند، میانگین حقوق ماهانه ناخالص که با تقسیم رقم سالانه بر ۱۲ محاسبه میشود، از ۱۳۹۸ یورو در بلغارستان تا ۶۷۱۳ یورو در لوکزامبورگ متغیر است.
میانگین درآمد ماهانه ناخالص در دانمارک (۵۳۰۰ یورو)، ایرلند (۴۷۰۸ یورو)، بلژیک (۴۶۳۰ یورو)، اتریش (۴۳۰۶ یورو) و هلند (۴۱۶۷ یورو) نیز از ۴ هزار یورو بیشتر است.
در مقابل، میانگین حقوق در هفت کشور کمتر از ۲ هزار یورو است؛ رقمی که فاصله زیادی با قسط ماهانه ۳۵۹۲ یورویی واممسکن دارد. علاوه بر بلغارستان، این کشورها عبارتاند از یونان (۱۵۱۰ یورو)، مجارستان (۱۶۲۵ یورو)، اسلواکی (۱۷۳۴ یورو)، لهستان (۱۸۶۲ یورو)، رومانی (۱۸۸۵ یورو) و لتونی (۱۹۰۴ یورو).
شکاف بین حقوق و قسط واممسکن
با توجه به این که در این محاسبه فرض شده فقط ۳۳ درصد حقوق میتواند صرف واممسکن شود، برای یک فرد مجرد در هیچ کشور اتحادیه اروپا یک حقوق متوسط کافی نیست.
در بلغارستان، این فرض به کسری ۳۱۳۱ یورویی منجر میشود؛ فاصله میان قسط وام ۳۵۹۲ یورویی و ۴۶۱ یورو، یعنی ۳۳ درصد حقوق.
در لوکزامبورگ، میزان کمبود ۱۳۷۷ یورو است زیرا ۳۳ درصد حقوق ناخالص معادل ۲۲۱۵ یورو میشود.