بهای نفت برنت پس از نابودی پنج نفتکش ایرانی توسط نیروهای آمریکا و حمله موشکی تهران به اردن، با تشدید بحران در تنگه هرمز از فوریه، از ۱۰۰ دلار عبور کرد.
قرارداد ماه نخست نفت خام برنت، شاخص بینالمللی قیمت نفت، صبح چهارشنبه بار دیگر از هر بشکه 100 دلار عبور کرد، در حالی که شاخص معیار آمریکا یعنی وستتگزاس اینترمدیت (WTI) در حوالی 95 دلار نوسان داشت.
آگهی
آگهی
قیمتها از میانه هفته گذشته تاکنون حدود 20 درصد افزایش یافته است، زیرا درگیریها پیرامون مهمترین گلوگاه نفتی جهان بار دیگر شدت گرفته است.
این نخستین بار از 23 ژوئیه است که قیمت نفت به مرز 100 دلار میرسد.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهایش 8 سپتامبر پنج نفتکش ایرانی حامل نفت خام را منهدم کردند، پس از آن که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی دو روز دو بار موشک بالستیک به یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا شلیک کرد. این فرماندهی نام این ناو را اعلام نکرد، اما گفت که آسیب ندیده و به گشتزنی در آبهای منطقه ادامه داده است.
این حمله پس از حمله مشابهی در 5 سپتامبر رخ داد که در آن نیروهای ایرانی موشکهای بالستیک به سوی یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن آمریکایی شلیک کردند؛ حملهای که هر دو شناور از آن جان سالم به در بردند. سنتکام در پاسخ سه نفتکش ایرانی را از کار انداخت یا منهدم کرد.
تهران در واکنش با شلیک موشک به یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن پاسخ داد؛ جایی که پدافند هوایی بیشتر موشکها را رهگیری کرد، و همچنین تهدیدهای خود برای هدف گرفتن نفتکشها در آبهای کویت و بحرین را تکرار کرد.
ایران همچنین بارها به کشتیها درباره استفاده از مسیرهای غیرمجاز در تنگه هرمز هشدار داده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت تهران بهزودی منطقهای ممنوعه در خارج از تنگه اعلام خواهد کرد و هشدار داد هر کشتیای که بدون هماهنگی با ایران وارد این منطقه شود به فهرست تحریمها اضافه میشود.
عربستان سعودی نیز به این درگیری کشیده شده است؛ تاسیسات آرامکو در جازان روز دوشنبه بار دیگر هدف حمله قرار گرفت، هرچند میزان خسارت محدود گزارش شد.
در حال حاضر روزانه حدود 7 میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور میکند، در حالی که پیش از آغاز جنگ در 28 فوریه این رقم حدود 20 میلیون بشکه بود.
هیچ پایانی در چشمانداز نیست
افزایش تنش نظامی با تشدید فشارهای مالی همزمان شده است.
واشنگتن اواخر اوت عملیات «طرد اقتصادی» را آغاز کرد؛ تلاشی برای قطع اتصال ایران از نظام مالی جهانی از طریق هدف قرار دادن دسترسی این کشور به داراییهای دیجیتال، فناوری، طلا، هواپیمایی و کشتیرانی.
وزارت خزانهداری آمریکا در همان ابتدا نزدیک به 60 شرکت، فرد و کشتی را تحریم کرد و از آن زمان هر هفته از اقدامات تازه خبر داده است؛ اتحادیه اروپا نیز این ماه از این کارزار حمایت کرده است.
ادبیات دو طرف نیز تندتر شده است.
پیت هگزث، وزیر جنگ آمریکا، گفت اگر ایران به شناورهای آمریکایی شلیک کند این کشور «نفتکشهای ایرانی را نابود و غرق خواهد کرد». در پاسخ، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفت: «به داراییهای ما ضربه بزنید، خودتان ضربه میخورید».
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، همچنان اصرار دارد این آبراه به شکل عادی کار میکند و هفته گذشته در شبکه تروث سوشال نوشت که «حجم عبوری هرمز برگشته است» و مدعی شد روزانه 18 میلیون بشکه نفت در این تنگه در جریان است.
با این حال، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، رقم روز دوشنبه را در مجموع نفت خام و فرآوردهها 17 میلیون بشکه اعلام کرد و اذعان داشت که میانگین متحرک چندروزه به طور قابل توجهی کمتر است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، نیز در نشست خبری هفته گذشته کاخ سفید از اطلاق عنوان جنگ به درگیری جاری خودداری کرد و گفت «تنها دلیلی که ما با یک بحران جهانی انرژی روبهرو نشدهایم رهبری رئیسجمهوری است».
تحلیلگران در برابر تحولات اخیر در حال اصلاح صعودی پیشبینیهای خود هستند.
بانک گلدمن ساکس روز دوشنبه پیشبینیهای خود برای قیمت برنت و دبلیوتیآی در ماه دسامبر را 5 دلار افزایش داد و به ترتیب به 85 و 80 دلار رساند و هشدار داد اگر تولید کشورهای خلیج فارس در سطحی معادل روزانه 4 میلیون بشکه کمتر از قبل از جنگ باقی بماند، قیمتها سال آینده میتواند از 120 دلار هم فراتر رود؛ هرچند این سناریو، سناریوی پایه این بانک نیست.