دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پس از انتشار گزارشهایی از انفجار در جزیره قشم، اعلام کرد که ارتش آمریکا یک سامانه کوچک پدافند هوایی ایران را منهدم کرده است. همزمان، رسانههای ایرانی از اصابت دو موشک به قشم خبر دادند.
دونالد ترامپ شامگاه جمعه ششم نوامبر، پس از ورود به وست پالم بیچ در ایالت فلوریدا، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حملات تازه به ایران، تایید کرد که نیروهای آمریکایی یک سامانه پدافند هوایی ایران را هدف قرار دادهاند.
به گزارش آسوشیتدپرس، ترامپ این عملیات را «حملهای کوچک» توصیف کرد و گفت: «آنها یک سامانه ضدهوایی کوچک ساخته بودند و ما آن را ظرف حدود ۱۵ دقیقه، شاید هم پنج دقیقه، از بین بردیم.»
رئیسجمهوری آمریکا جزئیات بیشتری درباره نوع سامانه یا محل دقیق حمله ارائه نکرد، اما مدعی شد واشنگتن در گفتوگوها با تهران پیشرفت قابلتوجهی داشته و ایران خواهان دستیابی به توافق است.
گزارشها از انفجار در جزیره قشم
اظهارات دونالد ترامپ در حالی عنوان شد که خبرگزاری دولتی ایرنا بامداد شنبه به نقل از شاهدان محلی گزارش داد که پس از شنیدهشدن صدای یک هواگرد، دو پرتابه به منطقه سوزا در جزیره قشم اصابت کرده است.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران نیز از شنیدهشدن صدای عبور یک جنگنده بر فراز قشم خبر داد و نوشت شدت صدا باعث نگرانی ساکنان و خروج برخی از آنها از خانههایشان شده است. خبرگزاری فارس هم از شنیدهشدن صدای انفجار در قشم و بندر خمیر گزارش داد و احتمال ارتباط این صداها با شلیک اخطار در تنگه هرمز را مطرح کرد.
مقامهای ایرانی هنوز اطلاعات دقیقی درباره محل اصابت، تلفات و خسارات احتمالی منتشر نکردهاند. اما یک مقام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، نیز در پاسخ به الجزیره گفت از گزارشهای مربوط به قشم اطلاع دارد، اما وضعیت را «نسبتا آرام» توصیف کرد.
آمریکا پیشتر نیز روز دوم نوامبر حملات محدودی به اهدافی در قشم انجام داده و آنها را اقداماتی دفاعی توصیف کرده بود.
هشدار سپاه درباره گسترش دامنه حملات ایران
در همین حال، مقامهای نظامی جمهوری اسلامی هشدارهای خود درباره پاسخ به حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل را تشدید کردند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، روز شنبه اعلام کرد: «ارتقای برد موشکهای ایران بهصورت مستمر ادامه دارد و در این زمینه توقفی نداریم.» رسانههای ایران گزارش دادند که حسین محبی همچنین از برداشته شدن محدودیت برد موشکهای ایرانی خبر داد.
او افزود: «در صورت تصمیم نظام برای بازنگری در دکترین هستهای، آمادگی لازم ایجاد خواهد شد.» سخنگوی سپاه پاسداران همچنین تهدید کرد که «امکانات مادی و غیرمادی کشورهای متخاصم در دسترس ما قرار دارد.»
علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه، روز جمعه هشدار داد کشورهایی که در حملات احتمالی آمریکا به ایران مشارکت کنند، ممکن است هدف اقدامات تلافیجویانه قرار گیرند. او برد فعلی تسلیحات ایران را دو هزار کیلومتر اعلام کرد.
در مقابل، وزارت خارجه ایالات متحده در قالب برنامه «پاداش برای عدالت» اعلام کرد که برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، از جمله دانشمندان، کارکنان، فناوریها، و سازمانهای مرتبط با این برنامه، پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار در نظر گرفته است.
«طرح تازه قطر برای توافق»
در بحبوحه تنش نظامی میان تهران و واشنگتن، دفتر رسانهای بینالمللی قطر روز شنبه گزارشهای منتشرشده درباره شکست مذاکرات ایران و آمریکا را «نادرست و گمراهکننده» خواند.
به گزارش رویترز، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، اعلام کرد واشنگتن حتی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا همچنان به دستیابی به راهحلی دیپلماتیک علاقهمند است.
او با اشاره به ادامه رایزنیها گفت: «نمیتوانیم منتظر یک توافق بینقص بمانیم؛ امیدواریم به توافقی خوب برسیم.»
آسوشیتدپرس نیز به نقل از دو مقام منطقهای گزارش داده که قطر طرحی دو روزه برای کاهش اختلافات ارائه کرده است. بر اساس این طرح، آمریکا باید محاصره بنادر ایران را لغو و بخشی از داراییهای مسدودشده تهران را آزاد کند. در مقابل، ایران اجازه دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تاسیسات بمبارانشده را خواهد داد.
در مرحله بعد، ایران تنگه هرمز را بر اساس سازوکاری موقت باز میکند و دو کشور وارد مذاکرات گستردهتری درباره برنامه هستهای و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران میشوند.
وبسایت اکسیوس نیز گزارش داد که جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، طی دو هفته گذشته شخصا در رایزنیهای غیرمستقیم برای دستیابی به آتشبس و ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران مشارکت داشته است.
به گفته منابع آگاه، ونس تقریبا هر روز با نخستوزیر قطر، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و دیگر میانجیها در تماس بوده است. او همچنین حدود دو هفته پیش نامهای برای محسن رضایی ارسال کرده و خواستار بازگشت به مذاکرات مستقیم شده است.
به گزارش اکسیوس، طرفین درباره برگزاری نشست فنی کارشناسان در روزهای آینده نیز گفتوگو کردهاند، اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.
با این حال، هنوز توافقی میان دو طرف حاصل نشده است. تهران بر رفع تحریمها، پایان محاصره بنادر، آزادسازی داراییها و جبران خسارات جنگی تاکید دارد و اختلاف درباره آینده ذخایر اورانیوم غنیشده همچنان پابرجاست.