دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا همزمان با شکست سنگین حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای، اکنون با این پرسش دشوار روبهروست که در قبال جنگ هشتماهه خود علیه ایران چه تصمیمی باید بگیرد؟
رئیسجمهوری آمریکا طی هفتههای گذشته تهدید کرده بود که اگر تهران با توافقی بر اساس شروط مورد قبول او موافقت نکند، پس از پایان انتخابات آمریکا بار دیگر بمباران گسترده ایران را از سر خواهد گرفت.
با این حال او روز چهارشنبه ۴ نوامبر، در نخستین اظهارنظرهای خود پس از پیروزی قاطع دموکراتها در انتخابات تا حد زیادی با جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، همنظر بود. ونس پیشتر گفته بود که جنگ به فاجعهای برای جمهوریخواهان تبدیل شده است.
از سوی دیگر ترامپ روز پنجشنبه ۵ نوامبر نیز در گفتوگویی با خبرنگاران در دفتر بیضیشکل کاخ سفید، این تصور را مطرح کرد که شکستهای انتخاباتی تاثیری بر محاسبات او نگذاشته است و در این باره گفت: «اگر مجبور شویم بقیه کار مربوط به ایران را انجام دهیم، کاملا برای آن آمادهایم و در این مسیر مصمم هستیم.»
این در حالی است که ایران شکست تاریخی جمهوریخواهان را بهمنزله رد جنگ ترامپ علیه این کشور از سوی رأیدهندگان آمریکایی توصیف کرد.
تهران از شکست جمهوریخواهان ابراز خشنودی میکند
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آمریکاییها به جنگ نه گفتند و ما از این پیام حمایت میکنیم.»
موضوعی که جیدی ونس معاون رئیسجمهوری آمریکا نیز بدان اشاره کرده بود، اینکه پیامدهای اقتصادی جنگ ایران نقش مهمی در رویگردانی رایدهندگان از جمهوریخواهان در سراسر آمریکا داشته است.
قالیباف همچنین در واکنشی به ونس در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «مثل قماربازی که باخته اما نمیتواند میز بازی را ترک کند.» او افزود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حالی که کشورش در لبه پرتگاهِ سیاستِ «اول اسرائیل» قرار گرفته، در تدارک مرحله بعدی جنگ است.
با این حال، به نظر نمیرسد تهران، با وجود اینکه دموکراتها بهزودی کنترل کنگره را در دست خواهند گرفت، انتظار تغییرات عمدهای در سیاست آمریکا در قبال ایران داشته باشد.
آیتالله مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر هنوز کسانی هستند که اندک امیدی به تغییر رفتار یا جابهجاییهای حزبی و جناحی در نظام سلطه دارند و یا تصور میکنند با امتیاز دادن به امریکا میتوانند او را از دشمنی با ملت ایران منصرف کنند، سخت در اشتباهاند.»
تغییرات احتمالی در کابینه؛ هگست مسئول شکست جنگ
در همین حال، نتایج انتخابات میاندورهای و نقش مهمی که جنگ ایران در این انتخابات ایفا کرد، پرسشهایی را درباره احتمال برکناری پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از سوی ترامپ مطرح کرده است.
فارن پالیسی در گزارشی مینویسد که گزارشهای اخیر حاکی از آن است که ترامپ در اینباره با متحدان سیاسی خود مشورت میکند و احتمال دارد هگست را مسئول شکستهای جنگ معرفی کند تا ناکامیهای دولت در این درگیری به گردن او انداخته شود.
با این حال، ترامپ در اظهارات علنی خود همچنان از رئیس پنتاگون حمایت میکند. ترامپ روز پنجشنبه درباره هگست گفت: «کاملا قصد دارم او را در سمتش نگه دارم.»
اما رئیسجمهوری آمریکا همچنین گفت تماسهایی از سوی افرادی دریافت کرده که از هگست ناراضی هستند و او «دلیل این نارضایتی را نمیفهمد».
در همین حال، نشانههای فزایندهای وجود دارد که هگست ممکن است بهزودی با رایگیری مجلس نمایندگان درباره استیضاح خود روبهرو شود.
در تحولی دیگر، دن دریسکول، وزیر پیشین نیروی زمینی آمریکا که در ماه سپتامبر از سمت خود کنارهگیری کرد، بنا بر گزارشها و بهدلیل اختلافنظر با هگست، به شرکت فناوری اوپنایآی پیوسته است. او قرار است در این شرکت بهعنوان مشاور ارشد در حوزه نوسازی امنیت ملی فعالیت کند.
تلاش میانجیها به کجا خواهد رسید؟
میانجیهای بینالمللی، از جمله قطر نیز اخیرا تلاش کردهاند گفتوگوهای دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را دوباره احیا کنند؛ با این امید که به توافقی دست یابند و از دور تازهای از درگیریهای سنگین جلوگیری شود.
به گزارش وبسایت خبری اکتوالیته یکی از مقامات در خاورمیانه به گفته است، دونالد ترامپ ممکن است پس از سوم نوامبر تمایل بیشتری به ازسرگیری حملات داشته باشد؛ زیرا در آن زمان، از نظر سیاسی چیز زیادی برای از دست دادن نخواهد داشت.
این در حالی است که یک مقام دیگر به نقل از همین وبسایت خبری اظهار داشته که نتایج انتخابات تا اندازهای به میانجیها امیدواری داده است که بتوانند راهی برای حلوفصل این درگیری پیدا کنند.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که خود نیز پس از انتخابات سراسری در کشورش با احتمال از دست دادن قدرت روبهروست، بنا بر گزارشها ترامپ را برای بازگشت به جنگ تحت فشار قرار داده است.
ترامپ اکنون در حال سنجیدن میراث سیاسی خود است و هنوز مشخص نیست که آیا برای کاهش خسارتهای سیاسی و پایان دادن به جنگ تلاش خواهد کرد یا برای حفظ وجهه خود، عملیات نظامی تازهای را در دستور کار قرار خواهد داد.
اما در حال حاضر اکثریت آمریکاییها دیدگاه نامطلوبی نسبت به دولت اسرائیل دارند و حمایت دوحزبی در آمریکا از بازنگری در روابط واشنگتن با این کشور رو به افزایش است؛ عواملی که ممکن است همگی بر تصمیم بعدی ترامپ درباره ایران تاثیر بگذارد.