به گزارش رویترز و به نقل از هشت مقام فعلی و پیشین آمریکایی، اشتراک گذاری اطلاعات و ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا درباره ایران و دیگر تهدیدهای جهانی در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ با کنگره و در داخل دستگاه دولت فدرال کُند شده و در برخی موارد به‌طور موقت متوقف شده است.
مقام‌های پیشین و کارشناسان خارج از دولت ترامپ هشدار داده‌اند که اختلال‌های اطلاعاتی ممکن است باعث شوند سیاست‌گذاران تصویر ناقصی از تهدیدهای پیش روی آمریکا داشته باشند؛ وضعیتی که یادآور کاستی‌های اطلاعاتی آشکارشده پس از حملات القاعده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ است.
آگهی
آگهی
این کندی در تبادل اطلاعات در شرایطی رخ می‌دهد که دولت آمریکا در حال بررسی احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه است.
این مشکلات در دوره ریاست تولسی گبرد بر اداره اطلاعات ملی آمریکا پدیدار شد؛ زمانی که تنش‌های عمیقی میان دفتر او و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) وجود داشت. به گفته دو مقام آمریکایی آگاه از این موضوع، اگرچه پس از استعفای گبرد در ماه ژوئن از شدت این تنش‌ها کاسته شده، مشکلات ناشی از این اختلاف همچنان ادامه دارد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
به گفته این مقام‌ها، سیا سال گذشته همکاری در تهیه ارزیابی‌های اطلاعاتی مشترک با شورای ملی اطلاعات (NIC) را متوقف کرد. این شورا یک نهاد تحلیلی در زیرمجموعه دفتر مدیر اطلاعات ملی (ODNI) است. در نتیجه، شمار گزارش‌هایی که دیدگاه‌های جامعه اطلاعاتی آمریکا را درباره موضوعاتی از جمله ایران گردآوری می‌کنند تا در اختیار تصمیم‌گیرندگان قرار گیرند، کاهش یافت. یکی از مقام‌های اطلاعاتی آمریکا گفت سیا در ماه‌های اخیر بار دیگر مشارکت در تهیه مشترک برخی از ارزیابی‌های این شورا را آغاز کرده است.
به گفته دو فرد آگاه از موضوع، قانون‌گذاران آمریکایی و کارکنان دفاتر آن‌ها نیز در روزهای پس از مداخله نظامی آمریکا در ایران در ژوئن ۲۰۲۵ و بار دیگر پس از بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری پیشین ونزوئلا، در ژانویه ۲۰۲۶، برای مدتی کوتاه دریافت گزارش‌های اطلاعاتی از دفتر گبرد را متوقف کردند. تیم گبرد، قانون‌گذاران را به درز اطلاعات به رسانه‌ها متهم کرده بود.
این اختلال در تبادل اطلاعات پیش از این گزارش نشده بود.
لیز لیونز، سخنگوی سیا گفت که این سازمان «به‌طور کامل» در روند ارائه ارزیابی‌های اطلاعاتی از طریق گزارش روزانه رئیس‌جمهوری که دفتر مدیر اطلاعات ملی مسئول آن است و همچنین از طریق شورای ملی اطلاعات مشارکت دارد.
در همین حال، به گفته چهار مقام پیشین آمریکایی، شماری از مقام‌های سابق به‌صورت دوحزبی در اندیکشده «هوور» دانشگاه استنفورد مشغول تدوین طرح‌هایی برای بازسازی جامعه اطلاعاتی آمریکا در دولت آینده هستند.
بث سنر، معاون پیشین مدیر اطلاعات ملی در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، گفت: «در جهانی هستیم که در آن سیاست‌گذاران به تصویری دقیق‌تر، ظریف‌تر و یکپارچه‌تر از تحولات نیاز دارند، اما آنچه دریافت می‌کنند، کمتر از گذشته است.»
«جنگ با ایران بر اساس اطلاعات ناقص صورت گرفت»
پیشتر در گزارش اندیشکده بریتانیایی «رویا‌ل یونایتد سرویسز» در ماه مارس نیز به این خلل اطلاعاتی در نهادهای تصمیم‌گیری آمریکایی اشاره شده بود. در این گزارش آمده بود که به نظر می‌رسد تصمیم دولت ترامپ برای شروع عملیات علیه ایران در ماه فوریه بر اساس فرضیات ناقص شکل گرفته بوده است.
در این گزارش، فیونا هیل، مشاور پیشین ترامپ و تحلیلگر آمریکایی گفته بود که بی‌علاقگی ترامپ به اطلاعات، ریشه در بی‌اعتمادی او به «هر کسی دارد که شخصا به او وفادار نباشد». اما احتمالا واقعیت ساده‌تر از این است: رئیس‌جمهوری که به حلقه‌ای محدود از مقام‌های امنیت ملی تکیه داشت، در دام اشتباهی افتاد که پیش از او دیگران نیز مرتکب شده بودند؛ او به‌طور شتاب‌زده از غریزه و قضاوت شخصی خود پیروی کرد.
جنگ بر سر حوزه اختیارات و کاهش همکاری‌ها
رویترز گزارش می‌دهد که مشکلات در داخل جامعه اطلاعاتی آمریکا سال گذشته و هم‌زمان با کاهش چشمگیر بودجه و نیروی انسانی نهادهای امنیت ملی، از جمله دفتر مدیر اطلاعات ملی و سیا، آغاز شد؛ زمانی که ترامپ تلاش کرد مقام‌هایی را که آن‌ها را وفادار به خود نمی‌دانست، برکنار کند یا از موقعیت‌هایشان کنار بگذارد.
به گفته دو مقام پیشین و یک مقام فعلی آمریکایی، برخی تحلیلگرانی که همچنان در نهادهای اطلاعاتی مشغول به کار هستند، اکنون برای پرهیز از انتشار ارزیابی‌هایی که با دیدگاه‌های کاخ سفید مغایرت دارد، با احتیاط عمل می‌کنند؛ زیرا نگران اقدامات تلافی‌جویانه سیاسی هستند. این مقام‌ها مشخص نکردند تحلیلگران از بررسی و ارزیابی چه موضوعاتی خودداری می‌کنند.
جولیا کرلی، تحلیلگر پیشین سیا که سال گذشته به دلیل تراجنسیتی بودن از شورای امنیت ملی دولت ترامپ اخراج شده است، گفت: «تحلیلگران همچنان کار خود را انجام می‌دهند، اما این کاخ سفید آن‌ها را بی‌اثر کرده است، زیرا رئیس‌جمهوری اطلاعاتی را که با خواسته‌هایش همخوانی ندارد، نشانه بی‌وفایی تلقی می‌کند.»
کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی نداد.
اختلافات میان سیا و دفتر مدیر اطلاعات ملی
به گفته مقام‌ها، آنچه وضعیت را وخیم‌تر کرد، یکی از بزرگ‌ترین اختلاف‌ها بر سر حوزه اختیارات در سه دهه گذشته میان دو نهاد مهم اطلاعاتی آمریکا، یعنی سیا و دفتر مدیر اطلاعات ملی بود؛ دفتری که پس از حملات ۱۱ سپتامبر تشکیل شد.
به گفته سه مقام پیشین، درگیری‌های داخلی میان این دو نهاد پس از آن آغاز شد که دفتر گبرد یک سال پیش مجوزهای امنیتی مقام‌های فعلی و پیشین اطلاعاتی را لغو کرد. این اختلاف‌ها به حدی رسید که سوزی وایلز، رئیس دفتر کارکنان کاخ سفید، چندین بار ناچار شد برای کاهش تنش‌ها مداخله کند.
شورای ملی اطلاعات که دهه‌ها یکی از منابع مهم اطلاعاتی برای مقام‌ها و قانون‌گذاران در تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی بوده است، پس از آنکه سیا سال گذشته مشارکت در نگارش ارزیابی‌های آن را متوقف کرد، مهم‌ترین منبع اصلی نگارش گزارش‌های خود را از دست داد. هدف این ارزیابی‌ها، گردآوری و تلفیق دیدگاه‌های ۱۸ نهاد اطلاعاتی آمریکا است و این شورا برای تحلیل موضوعاتی مانند ایران و روسیه، به‌شدت به سیا متکی بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اگرچه سیا همچنان اطلاعات را با شورای ملی اطلاعات به اشتراک می‌گذاشت و در تهیه برخی گزارش‌ها با آن همکاری می‌کرد، تحلیلگران این سازمان تمرکز خود را بر تهیه ارزیابی‌های مستقل گذاشتند.
به گفته دو فرد آگاه از موضوع، پس از این تغییر، شورای ملی اطلاعات که خود نیز با کاهش نیروی انسانی روبه‌رو شده بود، روند تهیه ارزیابی‌هایش را کُند کرد. پنج مقام فعلی و پیشین گفتند هیچ‌یک از این ارزیابی‌ها بر جنگ ایران متمرکز نبوده است.
در پاسخ به درخواست رویترز برای اظهارنظر، یک مقام دفتر مدیر اطلاعات ملی گفت این نهاد سطح فعالیت‌های ارزیابی خود را در حدی نزدیک به «روندهای تاریخی» حفظ کرده است.
یک مقام آمریکایی با اشاره به جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، گفت: «اگرچه تولسی از شورای ملی اطلاعات استفاده نمی‌کرد، مدیر اطلاعات ملی نشان داده است که به‌خوبی از جامعه اطلاعاتی مراقبت می‌کند و ارزش شورای ملی اطلاعات را به رسمیت می‌شناسد.»
موانع جدید بر سر نهادهای اطلاعاتی آمریکا
برخی مقام‌های پیشین اطلاعاتی نگران‌اند که موانع تازه‌ای میان نهادهای اطلاعاتی آمریکا در حال شکل‌گیری باشد.
مورگان مویر، معاون پیشین مدیر اطلاعات ملی در دولت جو بایدن که در دوره ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش نیز به او گزارش‌های اطلاعاتی ارائه می‌کرد، گفت: «مشکل اینجاست که با اقداماتی که عملا به تضعیف نهادهایی منجر می‌شوند که محل هماهنگی واقعی میان بخش‌های مختلف جامعه اطلاعاتی هستند، جزیره‌های کوچکی ایجاد می‌کنید و در نهایت هرکس می‌تواند جزیره‌ای را انتخاب کند که می‌خواهد به اطلاعات آن گوش دهد.»
به گفته دو فرد آگاه از موضوع و یک مقام پیشین آمریکایی، دفتر گبرد همچنین در سال ۲۰۲۵ ارائه گزارش‌های اطلاعاتی به کنگره درباره تهدیدهای مرتبط با انتخابات را متوقف کرد.
مقام‌ها گفتند جی کلیتون که در ماه اوت به سمت مدیر اطلاعات ملی منصوب شد، ارائه گزارش‌های توجیهی به کنگره درباره تهدیدهای انتخاباتی را از سر گرفته است.
در نمونه دیگری از اختلاف میان نهادهای اطلاعاتی، اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) در اواخر سال گذشته، برای چندین هفته به اشتراک‌گذاری بخشی از اطلاعات خود با مرکز ملی مبارزه با تروریسم را متوقف کرد.
به گفته دو مقام پیشین، این اقدام پس از آن صورت گرفت که جو کنت، رئیس وقت مرکز ملی مبارزه با تروریسم، و کارکنانش تلاش کردند درباره تیراندازی به چارلی کرک، بنیان‌گذار سازمان «ترنینگ پوینت آمریکا»، تحقیق کنند.
مقام‌های ارشد اف‌بی‌آی به کنت گفته بودند که معتقدند مرکز ملی مبارزه با تروریسم از حدود اختیارات قانونی خود فراتر رفته است.