مدرک دانشگاهی معمولا یکی از مهمترین امتیازها برای ورود به بازار کار به شمار میرود اما در اقتصاد رقابتی امروز داشتن مدرک دانشگاهی همیشه به معنای یافتن شغل نیست.
بررسی دادههای اشتغال و بیکاری یورواستات نشان میدهد فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان در کشورهای مختلف اروپا تفاوت چشمگیری دارد.
آگهی
آگهی
در بسیاری از کشورهای اروپای مرکزی و شرقی نرخ بیکاری افراد دارای تحصیلات دانشگاهی تقریبا نزدیک به صفر است. در رومانی، جمهوری چک، لهستان و بلغارستان کمتر از ۱.۵ درصد افراد ۲۵ تا ۵۴ سالهای که تحصیلات عالی دارند بیکار هستند.
در مقابل وضعیت در کشورهایی مانند مقدونیه شمالی، ترکیه و بوسنی و هرزگوین متفاوت است؛ جایی که حدود هفت درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی بیکارند. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز یونان با حدود شش درصد بالاترین نرخ بیکاری فارغالتحصیلان را دارد.
فرانسه و اسپانیا نیز عملکرد چندان مطلوبی ندارند. نرخ بیکاری افراد دارای تحصیلات دانشگاهی در فرانسه ۴.۷ درصد و در اسپانیا ۵.۷ درصد است که هر دو از میانگین ۳.۶ درصدی اتحادیه اروپا بالاترند. این در حالی است که این نرخ در آلمان و ایتالیا حدود سه درصد است.
نرخ کلی بیکاری در سراسر اتحادیه اروپا چقدر است؟
اگرچه اسپانیا یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد اتحادیه اروپا را دارد اما همچنان بالاترین نرخ بیکاری را در میان کشورهای این اتحادیه ثبت کرده است. بیش از ۹ درصد افراد ۲۵ تا ۵۴ ساله در این کشور بیکار هستند.
این رقم حتی از کشورهایی خارج از اتحادیه اروپا مانند صربستان (۸.۷ درصد) و ترکیه (۷.۵ درصد) نیز بالاتر است. میانگین نرخ بیکاری در این گروه سنی در اتحادیه اروپا ۵.۴ درصد است و ایتالیا با ۶.۶ درصد و فرانسه با ۶.۱ درصد نیز بالاتر از این میانگین قرار دارند.
در سوی دیگر جمهوری چک با ۲.۴ درصد، مالت با ۲.۵ درصد، لهستان با ۲.۷ درصد و هلند با ۲.۹ درصد پایینترین نرخهای بیکاری را دارند و آلمان نیز با کمتر از چهار درصد در میان کشورهایی با نرخ بیکاری پایین قرار میگیرد.
چه تعداد از جوانان اروپا نه درس میخوانند و نه کار میکنند؟
بیش از یک نفر از هر ۱۰ جوان ۱۵ تا ۲۹ ساله در اتحادیه اروپا در گروه موسوم به «نیت» (NEET) قرار دارند؛ یعنی نه شاغل هستند، نه تحصیل میکنند و نه در دورههای آموزشی یا مهارتآموزی شرکت دارند.
در این شاخص نیز اختلاف میان کشورهای اروپایی قابل توجه است؛ از پنج درصد در هلند تا ۱۹ درصد در رومانی.
در ۱۰ کشور عضو اتحادیه اروپا، سهم جوانان «نیت» از میانگین ۱۱ درصدی اتحادیه بیشتر است. پس از رومانی، ایتالیا، بلغارستان و یونان با بیش از ۱۳ درصد، بالاترین نرخ را دارند؛ به این معنا که شمار قابل توجهی از جوانان این کشورها نه وارد بازار کار شدهاند و نه در حال تحصیل یا آموزش هستند.
با این حال روند کلی در اتحادیه اروپا امیدوارکننده بوده است. در یک دهه گذشته میانگین جمعیت «نیت» بیش از چهار واحد درصد کاهش یافته است. بیشترین کاهش در ایتالیا (۱۲ واحد درصد) و یونان (۱۰ واحد درصد) ثبت شده است.
در مقابل آلمان (۱ درصد)، لوکزامبورگ (۱.۲ درصد) و اتریش (۱.۶ درصد) افزایش اندکی در شمار جوانان غیرفعال داشتهاند.
دادهها همچنین نشان میدهد نمیتوان برای جوانان «نیت» یک ویژگی اجتماعی یا جمعیتی مشخص تعریف کرد. سهم زنان و مردان در این گروه تقریبا مشابه است، هرچند زنان اندکی بیشتر از مردان در این وضعیت قرار دارند (۱۲ درصد در برابر ۱۰ درصد).
از نظر محل زندگی نیز تفاوت چشمگیری دیده نمیشود. نرخ جوانان «نیت» در شهرها، حومه شهرها و مناطق روستایی تقریبا مشابه است هرچند این نرخ در مناطق روستایی با ۱۲ درصد اندکی بالاتر از سایر مناطق است.