گوترش میگوید: «سوختهای فسیلی سیاره ما را میجوشانند.» اما گزارش تازه نشان میدهد ترکیه و استرالیا، میزبان کوپ۳۱، در حال گسترش استفاده از آنها هستند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، امروز (۱۶ اکتبر) در آستانه نشست تنوع زیستی سازمان ملل، کوپ۱۷، به رهبران جهان گفت: «پرداخت یارانه به سوختهای فسیلی یعنی یارانه دادن به خودکشی.»
در یک رویداد در ایروان ارمنستان، گوترش گفت دولتها همچنان «پول را جای اشتباه خرج میکنند» و به طور خاص مشوقهای سوختهای فسیلی را هدف گرفت.
او از کشورها خواست به پرداخت یارانه برای تولید سوختهای فسیلی که «سیاره ما را به جوش آورده و بلای جان تنوع زیستی است» پایان دهند.
او گفت: «از همه دولتها در سراسر جهان میخواهم این بخششها را برای همیشه متوقف کنند و به جای آن صرفهجوییها را برای مردم و سیاره خرج کنند.»
وزیران دارایی اتحادیه اروپا اوایل ماه جاری در آستانه مذاکرات آبوهوایی کوپ۳۱ که نوامبر برگزار میشود خواستار حذف تدریجی یارانههای سوخت فسیلی شدند.
پیشرفت کند در قطع تامین مالی فعالیتهای مخرب طبیعت
کشورها از زمان تعهد سال ۲۰۲۲ خود برای کاهش هزینههای عمومی در فعالیتهایی که به طبیعت آسیب میزند، مانند معدنکاری، استخراج سوختهای فسیلی و کشاورزی فشرده، پیشرفت اندکی داشتهاند.
کشورها قول دادهاند تا سال ۲۰۳۰ هر سال ۵۰۰ میلیارد دلار (۴۴۷ میلیارد یورو) از یارانههای زیانبار بکاهند، اما پیشرفت چندانی حاصل نشده است.
گوترش گفت: «طبیعت با نیت خوب شکوفا نمیشود.»
سازمان ملل میگوید در برابر هر یک دلار سرمایهگذاری برای حفاظت یا احیای طبیعت، حدود ۳۰ دلار (۲۷ یورو) همچنان صرف فعالیتهایی میشود که به آن آسیب میزند.
این رقم شامل حدود ۲.۶ تریلیون دلار (۲.۳ تریلیون یورو) یارانه عمومی سالانه است که به طبیعت و اقلیم لطمه میزند.
نزدیک به ۲۰۰ کشور در مذاکرات تنوع زیستی سازمان ملل در ایروان که از ۱۹ اکتبر آغاز میشود شرکت دارند؛ جایی که کمبود منابع مالی برای طبیعت محور اصلی گفتوگوها خواهد بود.
گوترش در ۱۵ اکتبر گزارشی را منتشر کرد که نشان میدهد جهان از مسیر دستیابی به اهداف تنوع زیستی ۲۰۳۰ که در پیمان تاریخی موسوم به توافق پاریس برای طبیعت تثبیت شده، منحرف شده است.
او گفت: «جنگ علیه طبیعت هنوز پایان نیافته است.»
توافق پاریس برای طبیعت چیست؟
این پیمان که تقریبا ۲۰۰ کشور و قلمرو آن را امضا کردهاند، ۲۳ هدف برای توقف و معکوس کردن روند تخریب طبیعت تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرده است. از جمله این اهداف، کاهش آلودگی، حفاظت از گونههای در معرض تهدید و حفاظت از ۳۰ درصد خشکیها و اقیانوسهای جهان است؛ هدفی که به ۳۰ در ۳۰ معروف است.
گوترش در گفتوگو با خبرنگاران در ایروان گفت: «همه خبرها بد نیست... پیشرفتهایی صورت گرفته، اما کافی نیست.» او افزود: «ما فاصله زیادی با آنچه لازم است داریم.»
این گزارش نشان داد سیاستهای دولتی برای تحقق هدف محوری ۳۰ در ۳۰ ناکافی است. در مجموع، حتی اگر همه تعهدات دولتها اجرا شود، تا پایان این دهه فقط ۲۷ درصد خشکیها و آبهای داخلی را پوشش خواهد داد. برای اقیانوسها این سهم تنها ۱۲ درصد است.
دیگر اهداف نیز بسیار عقبترند. گوترش گفت کشورها باید به تعهدات مالی خود در قبال کشورهای در حال توسعه عمل کنند.
کمبود منابع مالی به عنوان یکی از موانع اصلی تحقق اهداف تنوع زیستی شناخته میشود.
سو لیبرمن از انجمن حفاظت از حیات وحش گفت: «تنوع زیستی در بحران است. گونهها ناپدید میشوند و زیستبومها فرو میپاشند.»
سو لیبرمن گفت: «دولتها و همه ذینفعان باید درک کنند که سرمایهگذاری در طبیعت تجمل نیست، بلکه کلید بقای ماست.»
او همچنین بر لزوم مهار هزینههای دولتی که به طبیعت آسیب میزند تاکید کرد و به «نفوذ بسیار قوی» برخی بخشها اشاره کرد که از جمله شیلات صنعتی، سوختهای فسیلی و عملیات چوببری، «قدرت بیش از حد» بر دولتها دارند.
افزایش تولید سوخت فسیلی توسط میزبانان کوپ۳۱
گزارش سازمان جهانی «گلوبال ویتنس» که این هفته منتشر شد، قدرت همین نفوذ را آشکار میکند.
این تحقیق با استفاده از دادههای شرکت مستقل مشاوره انرژی «ریستاد» نشان میدهد دو میزبان کوپ۳۱ یعنی ترکیه و استرالیا پیش از مذاکرات مهم بینالمللی آبوهوایی ماه آینده در حال افزایش تولید سوختهای فسیلی هستند.
شرکت ملی نفت ترکیه، تیپیایاو، قرار است تولید گاز خود را تقریبا سه برابر کند. بنا بر این گزارش، دو شرکت بزرگ سوخت فسیلی در استرالیا نیز در مسیر افزایش تولید نفت و گاز هستند: وودساید قصد دارد تا سال ۲۰۳۲ تولید گاز طبیعی مایع خود را دو برابر کند و سانتوس هم تا سال ۲۰۳۵ تولید نفت خام خود را هشت برابر افزایش دهد.
ترکیه به خاطر هدف محوری هدف برقسازی کوپ۳۱ خود زیر ذرهبین قرار گرفته است. این کشور میخواهد سهم برق در تامین تقاضای جهانی انرژی را تا سال ۲۰۳۵ از حدود ۲۰ درصد به ۳۵ درصد برساند، اما مشخص نمیکند این برق چگونه باید تولید شود. منتقدان میگویند این ابهام میتواند به دولتها اجازه دهد توسعه تولید برق با گاز را به عنوان پیشرفت در مسیر اهداف برقسازی محسوب کنند.
تلاشها برای دستیابی به اجماع جهانی بر سر تعیین اهداف یا مسیرهای مشخص برای حذف تدریجی سوختهای فسیلی متوقف شده و این موضوع مناقشهبرانگیز در دستور رسمی مذاکرات کوپ۳۱ قرار ندارد.
اوایل امسال حدود ۶۰ کشور که خواستار اقدام سریعتر در مورد سوختهای فسیلی بودند، کنفرانس جداگانهای خارج از روند رسمی سازمان ملل برگزار کردند.
جدا از مذاکرات کوپ که بر پایه اجماع تصمیمگیری میکنند، برخی کشورها از جمله آلمان، فرانسه و هلند نقشهراههای داوطلبانهای برای خروج از سوختهای فسیلی منتشر کردهاند. انتظار میرود برزیل نیز در نوامبر به این جمع بپیوندد.