آلمان به سومین کشور اروپا تبدیل شده که نقشه راه ملی برای گذار از سوختهای فسیلی ارائه میکند، اما کارشناسان میگویند اهداف تعیینشده هنوز کافی نیست.
آلمان نقشهراهی برای پایان دادن به اتکای خود به سوختهای فسیلی تا سال ۲۰۴۵ رونمایی کرده و سومین کشور اروپایی است که چنین برنامهای ارائه میکند.
با وجود آنکه نزدیک به ۲۰۰ کشور در اجلاس آبوهوایی سازمان ملل «کوپ۲۸» در سال ۲۰۲۳ تعهد کردند از زغالسنگ، نفت و گاز فاصله بگیرند، وزارت محیطزیست آلمان دیروز (۲۳ سپتامبر) اعلام کرد که تعداد بسیار کمی برنامههای مشخص ارائه کردهاند.
بحث گذار از سوختهای فسیلی در گفتوگوهای کوپ۳۰ سال گذشته در بلم، گرچه در دستور کار رسمی نبود، به یکی از محورهای مناقشهبرانگیز تبدیل شد. بیش از ۹۰ کشور از طرح تدوین نقشهراهی حمایت کردند که به هر کشور اجازه میدهد اهداف خود برای کنار گذاشتن سوختهای فسیلی را تعیین کند.
با این حال، تمام اشارهها به این موضوع در ساعات پایانی نشست از متن توافق نهایی حذف شد، زیرا چند کشور بزرگ نفتخیز، موسوم به دولتهای نفتی، مانع پیشبرد این ابتکار شدند.
آلمان تا سال ۲۰۴۵ سوختهای فسیلی را کنار میگذارد
آلمان که بزرگترین اقتصاد اروپا است میگوید از این پس تمرکز خود را بر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش اتکا به خودروهای برقی میگذارد.
این کشور همچنین قصد دارد از سازوکارهای تجاریسازی کربن اتحادیه اروپا برای دور کردن صنایع آلاینده از سوختهای فسیلی استفاده کند.
کاسترن اشنایدر، وزیر محیطزیست آلمان، میگوید جنگ علیه ایران که باعث جهش قیمت نفت و گاز شده، نشان میدهد چرا باید سوختهای فسیلی را کنار گذاشت.
او اضافه میکند: «تنها رویدادهای آبوهوایی شدید در سراسر جهان نیست که نشان میدهد تا چه اندازه فوری باید برای حفاظت از اقلیم کار بیشتری انجام دهیم.»
او میگوید: «اگر وضعیت در تنگه هرمز تعیین کند مردم هنوز میتوانند هزینه رفتوآمد روزانه خود به محل کار را بپردازند یا نه، این وضعیت مطلوبی نیست.»
«نقشهراه فقط خط شروع است»
نقشهراه آلمان پس از نشست آبوهوایی دبیرکل سازمان ملل منتشر شده است؛ نشستی که در آن آنتونیو گوترش از همه دولتها خواست برنامههای رسمی ملی برای گذار از سوختهای فسیلی با جدول زمانی مشخص و منطبق با توافق پاریس تدوین کنند.
جنیفر مورگان، فرستاده پیشین آبوهوایی آلمان، میگوید: «تسریع گذار از زغالسنگ، نفت و گاز به انرژیهای تجدیدپذیر پاک، استقلال انرژی را تقویت میکند و در لحظهای حساس، مصرفکنندگان را در برابر شوکهای قیمتی مصون میسازد.»
او اضافه میکند: «با این حال، نقشهراه تنها خط شروع است. برای تحقق واقعی اهداف، این راهبرد باید با کنار گذاشتن سریعتر، سنجیدهتر و عادلانه سوختهای فسیلی و همزمان با گسترش برقسازی سبز همراه شود.»
سایر کشورهای اروپا در چه وضعیتی هستند؟
فرانسه اوایل امسال به نخستین کشور اروپایی تبدیل شد که نقشهراهی برای کنار گذاشتن سوختهای فسیلی منتشر میکند. این کشور متعهد شده است تا سال ۲۰۵۰ به وابستگی خود به نفت و گاز آلاینده پایان دهد؛ هدفی که در مقایسه با آلمان کمتر بلندپروازانه است.
طبق این نقشهراه، آخرین دو نیروگاه زغالسنگسوز فرانسه تا سال ۲۰۲۷ تعطیل خواهند شد. این کشور همچنین قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ دو سوم خودروهای نو فروختهشده در بازارش برقی باشند که با توسعه زیرساختهای شارژ و افزایش برقسازی در ناوگان اتوبوسها و خودروهای سنگین پشتیبانی میشود.
هلند نیز اوایل همین ماه در قالب «طرح ملی نظام انرژی» خود، برنامهای برای فاصله گرفتن از سوختهای فسیلی ارائه کرد، اما این طرح فاقد تاریخ مشخص و الزامآور برای پایان استفاده از سوختهای فسیلی است.
لیندا کالچر از اندیشکده اروپایی «دیدگاههای راهبردی» میگوید: «اهداف تعیینشده در نقشهراههای فرانسه، هلند و آلمان هنوز کمتر از میزانی است که برای تقویت امنیت انرژی از طریق کاهش وابستگی به واردات پرنوسان و گران سوختهای فسیلی لازم است.»
لری فن در برگ از سازمان «اویل چینج اینترنشنال» استدلال میکند که آلمان به خاطر تعهد خود برای کنار گذاشتن سوختهای فسیلی سزاوار تحسین است.
او اضافه میکند: «اما تلاشهای دولت آلمان برای ایفای نقش رهبر اقلیمی با واقعیت بحران و با مسئولیت این کشور به عنوان انتشاردهندهای ثروتمند و قدیمی تناسب ندارد.»
او میگوید: «اگر آلمان درباره رفاه اقتصادی، امنیت انرژی و مقرونبهصرفه بودن آن جدی است باید تامین مالی سوختهای فسیلی را متوقف کند، نقشهراه ملی خود را تقویت کند و پول عمومی را به سوی آیندهای مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر مقاوم و قابلپرداخت هدایت کند.»