از طرح ULEZ لندن تا منطقه هوای پاک صوفیا، شهرهای اروپا ثابت می‌کنند رسیدن به هوای پاک ممکن است، اما هنوز کار زیادی باید انجام شود.
براساس گزارش «وضعیت هوای جهان ۲۰۲۵»، آلودگی هوا در سال ۲۰۲۳ تقریبا باعث مرگ هشت میلیون نفر در سراسر دنیا شده‌است. بانک جهانی برآورد می‌کند که پیامدهای بهداشتی این آلودگی هر ساله ۸.۱ تریلیون دلار (۷.۰۵ تریلیون یورو) هزینه دارد که معادل حدود ۶ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی است.
آگهی
آگهی
دکتر ماریا نرا، مدیر پیشین بخش محیط‌زیست، تغییرات آب‌وهوا و سلامت در سازمان جهانی بهداشت، به یورونیوز ارث می‌گوید: «آلودگی برای بیشتر مردم نامرئی است.» او توضیح می‌دهد که ذرات آلاینده به «هر عضو» بدن، از جمله مغز، نفوذ می‌کنند و به افت کارکرد شناختی و بیماری‌هایی مانند پارکینسون، آلزایمر و زوال عقل دامن می‌زنند.
پائولا رادکلیف، دونده المپیکی که در ۱۴ سالگی مبتلا به آسم ناشی از ورزش تشخیص داده شد، خود تاثیرات آلودگی را تجربه کرده‌است. او که در هوای آلوده پکن می‌دوید، به یورونیوز ارث می‌گوید دچار «سردرد، تهوع» و اختلال دید شده‌است. او اضافه می‌کند هوای کثیف بر رشد مغز و عملکرد تحصیلی کودکان نیز اثر می‌گذارد.
شهرها علیه آلودگی هوا دست‌به‌کار شده‌اند
ابتکار جهانی «بریت سیتیز» که با هدف مقابله با آلودگی هوای شهری راه‌اندازی شده، اکنون با ۱۶ شهر در سراسر جهان همکاری می‌کند تا دسترسی به داده‌های کیفیت هوا را گسترش دهد و از سیاست‌های هوای پاک حمایت کند.
لندن براساس یک مطالعه مستقل در کالج امپریال لندن از زمان اجرای منطقه فوق کم‌انتشار (ULEZ) و دیگر طرح‌های هوای پاک، مرگ‌های مرتبط با هوای سمی را حدود ۴۰ درصد کاهش داده‌است.
در شهر صوفیه در بلغارستان، ترافیک و سیستم‌های گرمایشی با سوخت چوب همچنان دو منبع اصلی آلودگی هستند. دکتر کوستادین کوستادینوف از دانشگاه پزشکی پلوودیف به یورونیوز ارث می‌گوید: «تا سال ۲۰۲۳ برآورد می‌شد که ما یکی از شهرهایی هستیم که بیشترین مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در آن رخ می‌دهد.»
پس از یک شکایت جمعی که از سوی گروه‌های محیط‌زیستی و ساکنان مطرح شد، شهرداری صوفیه یک منطقه کم‌انتشار ایجاد کرد که رفت‌وآمد خودروها را محدود و سیستم‌های گرمایشی خانگی را نوسازی می‌کند. ایوایلو هلباروف، مشاور کیفیت هوا در شهرداری صوفیه، به یورونیوز ارث می‌گوید: «همین حالا هم شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این طرح سطح آلودگی را پایین آورده‌است.»
با این حال این منطقه فقط سه ماه در سال فعال است. هلباروف می‌گوید: «این تصمیمی سیاسی است» و یادآور می‌شود که آلودگی دی‌اکسید نیتروژن مربوط به ترافیک در طول سال تغییر چندانی ندارد. او اضافه می‌کند: «این منطقه باید به اقدامی تبدیل شود که در تمام سال اجرا شود.»
بلغارستان یکی از بالاترین نرخ‌های بیماری‌های قلب‌وعروق، سکته و سرطان را در اروپا دارد؛ بیماری‌هایی که به گفته کوستادینوف ارتباط نزدیکی با آلودگی هوا دارند، هرچند تحقیقات داخلی در این زمینه هنوز محدود است.
گام بعدی در مقابله با بحران آلودگی هوای اروپا چیست؟
به گفته نرا، امروز نبود اراده سیاسی و نه کمبود فناوری، مانع اصلی پیشرفت است. او به مقاومت صنایع سوخت فسیلی و حمل‌ونقل اشاره می‌کند؛ صنایعی که در برابر تلاش شهرها برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و حمل‌ونقل پایدار سد ایجاد کرده‌اند. انتظار می‌رود تغییرات آب‌وهوایی حل این مشکل را دشوارتر کند.
ابتکار «بریت سیتیز» اکنون در حال آماده‌سازی مرحله دوم فعالیت‌های خود است تا با تکیه بر کاهش‌هایی که پیشتر در شهرهایی مانند لندن، صوفیه و دیگر شهرهای مشارکت‌کننده حاصل شده، حمایت خود را به جوامع بیشتری گسترش دهد.