پژوهشی تازه نشان می دهد از دهه ۱۹۶۰ تاکنون، گرم شدن زمین به دست انسان مهم ترین عامل افزایش سطح دریاها بوده است.
بر اساس پژوهش تازهای که ۱۰ ژوئن منتشر شده است، سیلابهای بسیار شدیدی که زمانی در جوامع ساحلی به ندرت رخ میدادند، همزمان با آنکه تغییرات اقلیمی ناشی از انسان سطح دریاها را بالاتر میبرد، اکنون بسیار متداولتر شدهاند.
آگهی
آگهی
کارشناسان میگویند این یافتهها برای برنامهریزی درباره سیلابها و زیرساختهای ساحلی در شرایط گرمشدن سیاره اهمیت حیاتی دارد.
این سیلابهای بزرگ ساحلی زمانی رخ میدهد که مدهای بسیار بلند و امواج توفانی با دریاهایی که از پیش در حال بالا آمدن هستند همزمان میشود. این وضعیت روی الگوهای طبیعی آبوهوا و دیگر تاثیرات انسانی سوار میشود.
دانشمندان میگویند تغییرات اقلیمی توفانهایی مانند توفان یان را که در سال ۲۰۲۲ باعث سیلابهای گسترده شد، شدیدتر کرده است. سیلاب هر سال صدها میلیون نفر را در مناطق کمارتفاع ساحلی در سراسر جهان تهدید میکند، میلیاردها یورو خسارت به بار میآورد و میتواند مرگبار باشد.
بر اساس مطالعه تازهای که چهارشنبه در نشریه Nature Climate Change منتشر شده است، سیلابهایی که در گذشته احتمال وقوعشان در یک سال تنها یک درصد بود، اکنون به طور میانگین حدود ۱۲ برابر محتملتر شدهاند. این پژوهش نشان میدهد چنین رویدادهایی به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از انسان حدود چهار برابر محتملتر شدهاند.
«امروز پای انسان در هر سیلاب ساحلی دیده میشود»
پژوهشگران با استفاده از سوابق بلندمدت ترازسنجهای جزر و مد در بیش از ۱۰۰ نقطه و نیز مدلسازی اقلیمی بررسی کردند رویدادهای شدید ارتفاع سطح دریا که باعث سیلاب ساحلی میشود، هر چند وقت یک بار رخ میدهد.
این مطالعه افزایش سطح دریا را از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۵ بررسی کرده است. بازه زمانی تا ۲۰۰۵ محدود شد زیرا پس از آن تعداد مدلهایی که بتوانند نمونههای تغییرات اقلیمی انسانمحور را مشخص کنند کافی نبود. پژوهشگران میگویند یافتههایشان احتمالا خطر امروز را کمتر از واقع نشان میدهد زیرا سهم انسان در تغییرات در افراطهای ساحلی از آن زمان تاکنون فقط بیشتر شده است.
پژوهشگران بررسی کردند کدام تغییرات ناشی از فعالیت انسانی، کدام ناشی از نیروهای طبیعی و کدام نتیجه دگرگونیهای خود چشمانداز است. اگرچه تغییرات سطح دریا در اوایل قرن بیستم عمدتا به نیروهای طبیعی نسبت داده میشد، اما دانشمندان دریافتهاند که از دهه ۱۹۶۰ به بعد گرمشدن ناشی از انسان دلیل اصلی بالا آمدن سطح دریاها بوده است.
در پژوهش جداگانهای که چهارشنبه در نشریه Science Advances منتشر شد نیز این ایده تایید شده که ارتفاعهای بسیار زیاد سطح دریا از تغییرات اقلیمی ناشی میشود؛ به طور مشخص در حدود ۵۸ درصد روزهایی که بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ سیلابهای بزرگ رخ داده است. بر اساس این مطالعه، تغییرات اقلیمی به طور متوسط تعداد روزهایی را که در آنها سطح دریا از آستانه سیلاب شدید فراتر میرود، از دهه ۱۹۷۰ تاکنون تقریبا سه برابر کرده است.
بن استراوس، دانشمند ارشد موسسه «کلیمیت سنترال» و از نویسندگان این پژوهش در Science Advances، میگوید: «عملا امروز در هر سیلاب ساحلی رد پای انسان از طریق تغییرات اقلیمی دیده میشود.» او اضافه میکند: «بدون آن میزان اضافه از افزایش سطح دریا که گرمایش جهانی ایجاد کرده، بیشتر این رویدادها اصلا به حد سیلاب نمیرسید.»
سوختن سوختهای فسیلی «عامل اصلی» بالا آمدن سطح دریا
زونکه دانگندورف، نویسنده اصلی این تحقیق، میگوید پژوهش منتشرشده در Nature Climate Change تکتک عوامل انسانی را به طور کامل بررسی نکرده است، اما تاکید میکند گازهای گلخانهای که از سوزاندن سوختهای فسیلی مانند نفت، گاز و زغالسنگ به وجود میآید، مهمترین عامل هستند.
دانگندورف که دانشیار دانشگاه تولین نیز هست، میگوید: «از دهه ۱۹۷۰ تاکنون این عامل به فاصله زیاد عامل مسلط بوده و این البته خبر خوبی نیست.» او میگوید تهدید در حال افزایش است و جوامع باید برای آمادگی کارهای بیشتری انجام دهند.
جف ویلیامز، اقیانوسشناس بازنشسته سازمان زمینشناسی آمریکا که در هیچیک از این دو مطالعه حضور نداشته، میگوید این پژوهش نشان میدهد برنامهریزان باید تهدیدهای رو به رشد را در نظر بگیرند. او میگوید آنها همچنین باید به این فکر کنند که برای تقویت حفاظت ساحلی به چه میزان پول نیاز خواهد بود و چه کسی هزینه آن را میپردازد.
ویلیامز میگوید: «حفاظتهای کنونی برای نیواورلئان در آمریکا احتمالا بیش از یکی دو دهه آینده کافی نخواهد بود.»
کشورهای سراسر جهان هرچه بیشتر به سراغ انرژیهای تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی میروند. سال گذشته تولید برق پاک از رشد تقاضای جهانی برای برق پیشی گرفت و سهم انرژیهای تجدیدپذیر برای نخستین بار به بیش از یکسوم ترکیب تولید برق جهان رسید.
حتی در آمریکا که دولت ترامپ از سوختهای فسیلی حمایت کرده بود، انرژی خورشیدی در حال رشد است و در عوض تولید برق از زغالسنگ رو به کاهش است. به همین دلیل دانشمندان اخیرا گفتهاند جهان دیگر در مسیر بدترین سناریوی گرمایش قرار ندارد، اما در مسیر بهترین سناریو هم نیست.
دانگندورف، نویسنده وابسته به دانشگاه تولین، میگوید: «حتی پیامدهای افزایش نسبتا اندک سطح دریا هم میتواند برای سواحل ما بسیار جدی باشد.»
او میگوید: «یک نکته امیدوارکننده وجود دارد چون ما بر این که چقدر گاز گلخانهای منتشر میکنیم کنترل داریم، درست است؟ بنابراین میتوانیم این روند را دستکم تا حدی متوقف کنیم.»