برخی سیاستمداران فرانسوی و لهستانی مدعی شدهاند در شبکههای اجتماعی مدعی شدهاند محموله قهوه کرمزده برزیلی که در لهستان متوقف شد نمونهای از پیامدهای توافق تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور است. اما آیا این ادعا واقعیت دارد؟
در روزهای اخیر پستهایی به طور گسترده در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده که مدعی شدهاند توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور باعث ورود محصولات آلوده به اروپا شده است. این ادعاها پس از آن مطرح شد که سازمان بازرسی کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی لهستان اعلام کرد از ورود ۶۳ هزار کیلوگرم قهوه سبز خام برزیلی به این کشور جلوگیری کرده است.
به گفته بازرسان این محموله که در شهر پوزنان متوقف شد حاوی «دانههای آسیبدیده» و «آفات زنده» بوده است.
اِوا زاجاچکوفسکا-هرنیک، نماینده راست افراطی لهستان در پارلمان اروپا و فلوریان فیلیپوت، نماینده پیشین پارلمان اروپا از فرانسه و بنیانگذار حزب «میهنپرستان»، هر دو این محموله ردشده را به توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور مرتبط دانستند؛ توافقی که اجرای موقت آن از اول ماه مه آغاز شده است.
زاجاچکوفسکا-هرنیک این محموله را نشانهای از پیامدهای توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور دانست و مدعی شد این توافق «برای تامین منافع اقتصادی آلمان، سلامت مردم را به خطر میاندازد.» فلوریان فیلیپوت نیز این محموله را «آلوده به کرم» توصیف کرد؛ این در حالی است که بازرسان لهستانی اصلا اعلام نکردهاند این آفات دقیقا چه بودهاند.
این ادعاها سپس در برخی رسانهها و صفحات راستگرای لهستانی بازتاب گستردهای پیدا کرد. با این حال بررسیهای تیم راستیآزمایی یورونیوز و دادههای رسمی تجاری نشان میدهد هیچ مدرکی دال بر ارتباط این محموله با توافق تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور وجود ندارد.
قهوه سبز پیش از این هم بدون تعرفه وارد اتحادیه اروپا میشد
منتقدان توافق اتحادیه اروپا و کشورهای عضو مرکوسور میگویند کاهش یا حذف تعرفههای تجاری میتواند مسیر ورود محصولات کشاورزی ارزانتر و کمکیفیتتر را به بازار اروپا باز کند و فشار بیشتری بر کشاورزان و نهادهای نظارتی اروپایی وارد آورد.
با این حال اسناد و دادههای تجاری نشان میدهد قهوه سبز برزیلی سالها پیش از اجرایی شدن این توافق نیز بدون پرداخت تعرفه وارد اتحادیه اروپا میشده است.
براساس دادههای سازمان ملل متحد، برزیل تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۵ میلیون کیلوگرم قهوه سبز به لهستان صادر کرده است.
در گزارشی که سازمان بینالمللی قهوه در سال ۲۰۱۱ منتشر کرد آمده است که «قهوه سبز بدونکافئین میتواند بدون تعرفه وارد اتحادیه اروپا شود» در حالی که قهوه فرآوریشده مشمول تعرفه بالاتری است.
همچنین در تحلیل تجاری جداگانهای که فوریه ۲۰۲۶ توسط وزارت کشاورزی آمریکا منتشر شد، آمده است: «دانههای قهوه سبز که ۹۷ درصد صادرات قهوه برزیل به اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند از پیش بدون تعرفه وارد بازار اروپا میشدند.»
آیا این محموله تحت توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور وارد شده بود؟
سازمان بازرسی کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی لهستان در پاسخ به یورونیوز اعلام کرد این محموله تحت «فرآیند استاندارد بازرسی کیفیت تجاری» و بر اساس قوانین موجود ملی بررسی شده است.
این سازمان افزود مسائل مربوط به گمرک در حوزه مسئولیت نهادهای مالیاتی و گمرکی است.
سازمان بازرسی کیفیت محصولات کشاورزی و غذایی لهستان همچنین تاکید کرد توقیف محصولات غذایی غیراستاندارد اتفاقی غیرمعمول نیست و تنها در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ محموله مواد غذایی وارداتی از کشورهای خارج از اتحادیه اروپا به دلیل رعایت نکردن استانداردها متوقف شدهاند.
پدرو میگل دا کوستا ئه سیلوا، سفیر برزیل در اتحادیه اروپا نیز ادعاهای مربوط به ارتباط این محموله با توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور را رد کرد.
او به یورونیوز گفت: «قهوه سبز پیش از این هم بدون تعرفه وارد اتحادیه اروپا میشد. هیچ چیز تغییر نکرده است.» او همچنین افزود برزیل «از قرن نوزدهم» به اروپا قهوه سبز صادر میکند.
منتقدان توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور همچنان نسبت به ایمنی مواد غذایی، افزایش واردات محصولات کشاورزی و امنیت مالی کشاورزان اروپایی ابراز نگرانی میکنند. به گفته آنها، محصولات ارزانتر کشاورزی از کشورهای عضو مرکوسور میتواند معیشت کشاورزان اروپایی را تهدید کند.
برزیل، آرژانتین، پاراگوئه، اروگوئه و بولیوی از کشورهای عضو مرکوسور هستند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال برخلاف ادعاهای مطرحشده در فضای مجازی شواهد موجود نشان نمیدهد این محموله خاص قهوه به هر شکلی با توافق تجاری اتحادیه اروپا و مرکوسور مرتبط بوده باشد.