در حالی که پنتاگون همچنان درباره حمله به یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب سکوت کرده است، خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار گزارشی تحقیقی، جزئیات تازهای از یکی از مرگبارترین حملات در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران منتشر کرده است.
در این حمله بیش از ۱۰۰ کودک ایرانی کشته شدند و بیشتر قربانیان این حمله دانشآموزان یک مدرسه ابتدایی بودند. با وجود آنکه ارتش آمریکا گفته بود تحقیقاتی درباره حمله را آغاز کرده اما با گذشت بیش از چهار ماه هنوز گزارش روشنی از آنچه در این حمله رخ داد، منتشر نشده است.
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تاکنون مسئولیت این حمله را بهطور مستقیم نپذیرفته است. با این حال یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، به آسوشیتدپرس گفته است ارتش آمریکا تقریبا بلافاصله پس از حمله، شواهدی در اختیار داشت که نشان میداد این مدرسه چطور هدف قرار گرفته است.
آسوشیتدپرس با گفتوگو با مقامات آمریکایی، فعالان حقوق بشر و ایرانیانی که بهطور مستقیم با نیروهای امدادی و خانوادههای قربانیان در ارتباط بودهاند، روایت این حمله و پیامدهای آن را بازسازی کرده و جزئیات تازهای از آنچه در مدرسه میناب رخ داد، منتشر کرده است. بیشتر این افراد به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی، نخواستند نامشان فاش شود.
هنوز ابعاد این حمله در هالهای از ابهام قرار دارد. دونالد ترامپ هفته گذشته در پاسخ به پرسشی درباره این حمله گفت ترامپ گفت شواهدی ندیده که نشان دهد آمریکا مسئول این حمله بوده است. نماینده ایران در سازمان ملل نیز به درخواست آسوشیتدپرس برای اظهار نظر پاسخ نداده است.
معلمان با والدین تماس گرفتند تا فرزندانشان را از مدرسه ببرند؛ چند دقیقه بعد بمبها فرود آمدند
صبح شنبه ۲۸ فوریه، آسمان شهر میناب صاف بود. دانشآموزان وارد مدرسه ابتدایی «شجره طیبه» میشدند؛ مدرسهای که به گفته شیوا امیرراد، نماینده بینالمللی یکی از تشکلهای صنفی معلمان ایران، برای فرزندان خانوادههای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیگر نهادهای حکومتی تاسیس شده بود. او که ۱۸ سال در ایران معلم بوده و اکنون با افرادی در میناب در ارتباط است، این اطلاعات را در اختیار آسوشیتدپرس قرار داده است.
امیرراد میگوید اگرچه بیشتر مدارس ایران بر اساس دستورالعملهای جمهوری اسلامی اداره میشوند اما مدرسه «شجره طیبه» بهطور مشخص با هدف ترویج و تقویت دیدگاههای سپاه فعالیت میکردند. با این حال او تاکید میکند: «صرفنظر از پیشینه خانوادگی دانشآموزان، کودکان غیرنظامی هستند و حمله به یک مدرسه تحت هر شرایطی محکوم است.»
بررسی تصاویر ماهوارهای از سوی آسوشیتدپرس نشان میدهد ساختمان مدرسه در محوطهای قرار داشت که یک پایگاه سپاه در آن واقع شده بود. این ساختمان پیشتر متعلق به سپاه بود اما بیش از یک دهه پیش با حصارکشی از بخش نظامی جدا و به مدرسه تبدیل شد.
به گفته یک گروه حقوق بشری محلی، شماری از دانشآموزان فرزندان اعضای سپاه بودند اما بسیاری دیگر کودکانی از خانوادههای ساکن منطقه بودند؛ منطقهای که عمدتا محل زندگی بلوچهای سنیمذهب است؛ اقلیتی که به گفته نهادهای حقوق بشری سالها با تبعیض و سرکوب از سوی حکومت ایران روبهرو بودهاند.
همزمان با آغاز حملات هوایی به تهران کارکنان مدرسه با والدین تماس گرفتند و از آنها خواستند برای بردن فرزندانشان زودتر به مدرسه بیایند.
پدر یکی از قربانیان که در نزدیکی مدرسه زندگی میکرد، برای بردن پسرش به مدرسه رفت. به گفته یکی از ساکنان میناب که روایت چند خانواده را برای آسوشیتدپرس نقل کرده است، او در آنجا چند تن از بستگان خردسال خود را دید که منتظر رسیدن والدینشان بودند. او به آنها گفت که میتواند آنها را به خانهیشان ببرد اما کودکان نپذیرفتند.
حدود ۱۰ دقیقه بعد چند بمب به پنج ساختمان در این مجموعه اصابت کردند.
بازوی کودکی که میان آوار افتاده بود
پدری که برای بردن فرزندش به مدرسه رفته بود با شنیدن صدای انفجار دوباره خود را به محل حادثه رساند. به گزارش آسوشیتدپرس، تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای دولتی ایران نشان میدهد مردان در میان دود و آوار به دنبال اجساد قربانیان میگشتند. این پدر نیز در میان پیکرهای سوخته، اجسادی را دید که گمان میکرد متعلق به بستگانش باشند.
به گفته منابعی که آسوشیتدپرس با آنها گفتوگو کرده، امدادگران در میان آوار بازوی کوچک یک کودک را یافتند که از میان آوار افتاده بود.
یکی از ساکنان یک روستای سنینشین اطراف نیز برای یافتن برادرزادهاش به محل حادثه رفت اما سرانجام پیکر بیجان او را از زیر تلی از خاک بیرون کشید.
گروه حقوق بشر بلوچستان میگوید اجساد قربانیان تکهتکه به بیمارستان شهر منتقل میشد. به گفته یکی از ساکنان میناب، پزشکان بیمارستان تا پایان آن روز دستکم ۱۰۸ پیکر را شمارش کرده بودند اما اعلام کردند که آمار قربانیان احتمالا بیشتر از این باشد.
اندکی بعد رسانههای دولتی ایران شمار کشتهشدگان را ۱۶۸ نفر اعلام کردند.
سرنخهای این حمله در پنتاگون بایگانی شده است
با وجود ادامه جنگ برخی از خبرنگاران و نهادهای حقوق بشری تلاش داشتند جزئیات حمله به مدرسه میناب را مستند کنند اما با موانع متعددی روبهرو بودند. محدودیتهای اعمالشده از سوی دولت ایران، ورود بیشتر خبرنگاران خارجی به کشور را ناممکن کرده بود و همزمان اینترنت نیز در ایران قطع شده بود. به گفته یکی از ساکنان میناب، با تبدیل شدن تنگه هرمز به یکی از کانونهای اصلی درگیری و استقرار گسترده نیروهای نظامی ایران در منطقه، بسیاری از خانوادههای قربانیان از ترس پیامدهای احتمالی حاضر به صحبت درباره این حادثه نبودند.
در حالی که آمار دقیق قربانیان همچنان نامشخص بود، تمرکز پژوهشگران به این پرسش معطوف شد که چه کسی مسئول این حمله بوده است. ایران آمریکا را مسئول این حمله میداند، دونالد ترامپ ایران را مقصر معرفی کرد و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا اعلام کرد پنتاگون در حال بررسی این حمله است.
اما براساس گزارش آسوشیتدپرس، اسناد داخلی نشان میدهد ارتش آمریکا از همان ابتدا اطلاعات بیشتری نسبت به آنچه اعلام کرد، در اختیار داشت.
به گفته یک مقام آمریکایی، ارتش آمریکا پس از حمله میدانست در محدوده این مدرسه عملیات انجام داده است، هرچند تایید ادعای ایران مبنی بر هدف قرار گرفتن یک مدرسه و آغاز تحقیقات زمان برد. این مقام میگوید به نظر میرسد یکی از تحلیلگران اطلاعاتی دستکم هفت سال پیش این ساختمان را بهعنوان مدرسه شناسایی کرده بود اما این اطلاعات بهطور موثر میان نهادهای اطلاعاتی و نظامی مرتبط به اشتراک گذاشته نشده بود. در نتیجه افرادی که اهداف حمله را تعیین میکردند، از کاربری آموزشی این ساختمان اطلاع نداشتند؛ موضوعی که به گفته این مقام، میتواند از وجود ضعفهای ساختاری در روند شناسایی و ارزیابی اهداف نظامی حکایت داشته باشد.
این مقام همچنین گفته است بخش عمده تحقیقات به پایان رسیده و ارتش آمریکا اکنون در حال بررسی نهایی آن است.
با این حال هنوز فهرست کاملی از قربانیان این حمله منتشر نشده است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سازمانهای حقوقبشری تاکنون هویت ۱۵۷ نفر از کشتهشدگان را شناسایی کرده که شامل ۱۲۳ کودک و ۳۴ بزرگسال میشود. در میان بزرگسالان ۲۶ نفر از کارکنان مدرسه و پنج نفر از والدینی بودند که هر یک دستکم یکی از فرزندان خود را در این حمله از دست دادهاند.