شاخص جهانی گذرنامه، برای هر کشور امکان سفر بدون ویزا، جذابیت سرمایهگذاری و کیفیت زندگی را ارزیابی میکند.
پنجمین گزارش سالانه شاخص جهانی گذرنامه (GPI) منتشر شده و اروپا بار دیگر بر این ردهبندی تسلط یافته است.
بر اساس شاخص جهانی گذرنامه شرکت گلوبال سیتیزن سولوشنز، ۹ مورد از ۱۰ گذرنامه قدرتمند جهان اروپایی هستند و سنگاپور تنها کشوری است که در رتبه دهم خود را به جمع برترینها رسانده است.
بر خلاف شاخص گذرنامه هنلی (Henley) که صرفا تعداد کشورهایی را میسنجد که دارندگان گذرنامه میتوانند بدون ویزا به آنها سفر کنند، GPI جذابیت سرمایهگذاری و کیفیت زندگی را هم ارزیابی میکند.
برای این ارزیابی، گلوبال سیتیزن سولوشنز (GCS) عواملی از جمله محیط مالیاتی، نوآوری، رقابتپذیری اقتصادی، خدمات درمانی، امنیت، اقلیم و زیرساختهای اجتماعی را مدنظر قرار داده است.
پاتریشیا کاسابوری، مدیرعامل گلوبال سیتیزن سولوشنز گفت: «سلطه اروپا بر صدر شاخص جهانی گذرنامه کامل است و بر تعادل تکیه دارد نه بر یک مزیت منفرد.»
او ادامه داد: «۹ گذرنامه قدرتمند جهان در سال ۲۰۲۶ همگی اروپایی هستند و سوئد، سوئیس و فنلاند در صدر آنها قرار دارند. البته از نظر آزادی سفر صرف، سنگاپور از همه آنها جلوتر است و از نظر جذابیت محض برای سرمایهگذاری چند کشور خلیج فارس و آسیایی رقیبشان هستند.»
او تاکید کرد: «برتری اروپا جای دیگری است: تنها منطقهای است که دسترسی تقریبا حداکثری به جهان را با بالاترین سطح کیفیت زندگی در دنیا ترکیب میکند؛ همان بعدی که هیچ دولتی نمیتواند با معاهدات یا مشوقهای مالیاتی آن را خلق کند.»
بهترین گذرنامههای جهان
سوئد در صدر این ردهبندی قرار دارد و در شاخص سفر بدون ویزا در رتبه ۱۱، در سرمایهگذاری در جایگاه نهم و در کیفیت زندگی در رتبه دوم است.
در ادامه سوئیس قرار دارد که از نظر سفر بدون ویزا در رتبه هفتم، در سرمایهگذاری در جایگاه دوم و در کیفیت زندگی در رتبه ۳۶ است.
رتبه سوم به فنلاند رسید؛ کشوری که از نظر سفر بدون ویزا چهارم است، در سرمایهگذاری جایگاه ۲۸ را دارد اما در کیفیت زندگی اول است.
آلمان با قرار گرفتن در رتبه ۱۵ از نظر سفر بدون ویزا، جایگاه ۲۰ در سرمایهگذاری و رتبه سوم در کیفیت زندگی، مقام چهارم را از آن خود کرد.
هلند و دانمارک به طور مشترک در رتبه پنجم ایستادهاند.
از دیگر کشورهای حاضر در جمع ۱۰ گذرنامه برتر میتوان به ایرلند، بریتانیا، نروژ و سنگاپور اشاره کرد.
درباره بریتانیا، ارزیابی «گلوبال سیتیزن سولوشنز» به تاثیر برگزیت بر سفر بدون ویزا نیز اشاره کرده است.
کاسابوری گفت: «گذرنامه بریتانیا در تمام این دوره جایگاه خود را در جمع ده گذرنامه برتر جهان حفظ کرده و در سال ۲۰۲۶ در مجموع در رتبه هشتم ایستاده است؛ جایگاهی که پشتوانه آن امتیاز کیفیت زندگی است که در میان بهترینهای جهان قرار میگیرد.»
او افزود: «با این حال برای گذرنامهای با چنین اعتباری، رتبه آزادی سفر آن به شکل محسوسی پایین و حدودا سیام است. این فاصله نتیجه خاموش برگزیت است.»
او توضیح داد: «در شاخص سفر بدون ویزا گذرنامه بریتانیا همچنان قدرتمند است، اما نمیتواند آنچه را واقعا از دست رفت جبران کند: حق خودکار شهروندان بریتانیا برای زندگی، کار و اقامت در ۲۷ کشور اروپایی.»
«گلوبال سیتیزن سولوشنز» همچنین یادآور شد که ایالات متحده در میان کشورهای گروه ۷ تندترین سقوط پنجساله را تجربه کرده است. آمریکا که در سال ۲۰۲۱ با کسب بالاترین امتیاز ترکیبی در تاریخ GPI (۹۶.۴۵) در رتبه نخست قرار داشت، در سال ۲۰۲۵ به جایگاه چهاردهم سقوط کرد و امسال با رسیدن به رتبه دوازدهمف کمی آن را جبران کرد.
شاخص جهانی گذرنامه ۲۰۲۶: ۱۰ گذرنامه برتر
- ۱ سوئد
- ۲ سوئیس
- ۳ فنلاند
- ۴ آلمان
- ۵ هلند
- ۵ دانمارک
- ۷ ایرلند
- ۸ بریتانیا
- ۹ نروژ
- ۱۰ سنگاپور