اگر شما هم با شروع تابستان از دست پشهها کلافه میشوید، شاید تجربه ساکنان یک محله در واشنگتن برایتان جالب باشد.
همه چیز از جایی شروع شد که میشل مینگرون، یکی از ساکنان محله کپیتول هیل، فهمید شهرداری برای مقابله با پشهها فقط یک کارشناس تماموقت در اختیار دارد. او تصمیم گرفت منتظر اقدام دولت نماند و خودش دست به کار شود؛ تصمیمی که ظرف چند ماه، بیش از ۱۸۰۰ خانه را وارد یک طرح مشترک برای کاهش جمعیت پشهها کرد.
آگهی
آگهی
حالا بسیاری از ساکنان این محله میگویند بعد از سالها، دوباره میتوانند بدون نگرانی ساعتها در حیاط خانه بنشینند.
مینگرون میگوید: «دوست دارم بچههایم بیرون بازی کنند، اما هر تابستان فقط به خاطر پشهها مجبور بودیم داخل خانه بمانیم.»
او ابتدا از مسئولان شهر کمک خواست، اما متوجه شد امکانات شهرداری برای مقابله با این مشکل بسیار محدود است. به همین دلیل در یکی از گروههای اینترنتی مخصوص والدین محله پیامی منتشر کرد و نوشت: «فصل پشهها نزدیک است. امسال تصمیم گرفتهام یک کاری برایش بکنم. کسی همراه میشود؟»
او انتظار داشت شاید حدود ۴۰ خانواده اعلام آمادگی کنند. اما فقط در چهار روز، بیش از ۶۰۰ نفر به این فراخوان پاسخ دادند و گروهی که بعدها «کمیته کوچک جمعیت پشهها» نام گرفت، شکل گرفت.
چرا پشهها هر سال بیشتر میشوند؟
داستان این محله فقط به واشنگتن محدود نیست.
به گفته کارشناسان، تغییرات اقلیمی باعث شده فصل فعالیت پشهها در بسیاری از نقاط جهان طولانیتر شود و این حشرات به مناطقی برسند که پیشتر حضور چندانی در آنها نداشتند.
برنامه جهانی پشه اعلام کرده کشورهای اروپایی نیز در سالهای اخیر با افزایش جمعیت پشهها و بیماریهایی مانند مالاریا، تب دنگی، زیکا و چیکونگونیا روبهرو شدهاند.
سال گذشته، سیلابهای گسترده در آلمان باعث شد جمعیت پشهها در برخی مناطق تا ۱۰ برابر افزایش پیدا کند. حتی ایسلند که سالها یکی از معدود مناطق تقریبا بدون پشه جهان محسوب میشد، در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار از مشاهده این حشرات خبر داد.
دانیل مارکوفسکی، مشاور انجمن کنترل پشه آمریکا، میگوید تغییر الگوهای آبوهوایی، محل زندگی پشهها را هم تغییر داده است.
به گفته او، این حشرات اکنون بیماریها را به مناطقی منتقل میکنند که زیرساخت مناسبی برای کنترل آنها ندارند و همین موضوع به یکی از نگرانیهای جدی متخصصان تبدیل شده است.
مرگبارترین حیوان جهان
شاید عجیب به نظر برسد، اما مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، پشه را مرگبارترین حیوان جهان میداند.
هر سال حدود ۷۰۰ میلیون نفر در جهان به بیماریهایی مبتلا میشوند که پشهها عامل انتقال آنها هستند و نزدیک به یک میلیون نفر جان خود را از دست میدهند.
مالاریا، تب دنگی، زیکا و ویروس نیل غربی از مهمترین این بیماریها هستند.
البته همه گونههای پشه خطرناک نیستند. از میان نزدیک به ۳۷۰۰ گونه شناختهشده، فقط تعداد محدودی خون انسان را به سایر منابع غذایی ترجیح میدهند.
پشهها علاوه بر خون، از شهد گلها نیز تغذیه میکنند و در گردهافشانی برخی گیاهان نقش دارند. آنها همچنین بخشی از زنجیره غذایی پرندگان، ماهیها، خفاشها و حشرات دیگر هستند.
به همین دلیل بیشتر دانشمندان معتقدند از بین بردن همه گونههای پشه نه ممکن است و نه ضرورتی دارد، اما کاهش جمعیت گونههایی که انسان را نیش میزنند، اقدامی منطقی است.
چرا سمپاشی همیشه بهترین راه نیست؟
میشل مینگرون و همسایههایش از همان ابتدا تصمیم گرفتند تا حد امکان از سموم شیمیایی استفاده نکنند.
دلیلش ساده بود؛ این سموم علاوه بر پشهها، زنبورها، سنجاقکها و بسیاری از حشرات مفید دیگر را هم از بین میبرند.
در عوض، آنها از تجربه یک محله در ایالت مریلند الهام گرفتند که با مجموعهای از اقدامات ساده و بدون استفاده گسترده از آفتکشها توانسته بود جمعیت پشه ببری آسیایی را به طور محسوسی کاهش دهد.
نسخه پنجمرحلهای برای کاهش پشهها
برنامه ساکنان این محله بر پنج اصل استوار بود.
اول، از بین بردن هرگونه آب راکد؛ حتی آبی که به اندازه یک در بطری باشد، میتواند محل تخمگذاری پشهها شود.
دوم، استفاده از قرصهای زیستی مخصوص در حوضچهها، آبگیرها و کانالهایی که امکان تخلیه آب آنها وجود ندارد تا لاروها قبل از تبدیل شدن به پشه از بین بروند.
سوم، نصب تلههایی که با تقلید بوی بدن انسان، پشهها را جذب و سپس آنها را درون دستگاه گرفتار میکنند. میشل مینگرون میگوید تنها در یک شبانهروز، یکی از این تلهها بیش از ۱۰۰ پشه شکار کرده است.
چهارم، جایگزین کردن گیاهانی که محیط مرطوب و سایهدار ایجاد میکنند با گونههای بومی که شرایط کمتری برای زندگی پشهها فراهم میکنند.
و در نهایت، مهمترین بخش طرح، مشارکت همسایهها بود.
به گفته برگزارکنندگان، هرچه افراد بیشتری این روشها را اجرا کنند، احتمال موفقیت بیشتر میشود، زیرا پشهها مرز میان خانهها را نمیشناسند.
آیا این روش جواب داده است؟
این طرح هنوز وارد مرحله ارزیابی علمی نشده و دادههای دقیق درباره میزان کاهش جمعیت پشهها منتشر نشده است.
با این حال، تجربه ساکنان محله امیدوارکننده به نظر میرسد.
در مدت سه ماه، بیش از ۱۸۰۰ خانه به این طرح پیوستهاند و بیش از ۲۲۰ داوطلب، هماهنگی اجرای آن را در محلههای مختلف واشینگتن بر عهده گرفتهاند.
میشل مینگرون میگوید امسال برای نخستین بار بعد از مدتها توانسته مهمانی شام را در حیاط خانه برگزار کند و ساعتها بیرون بنشیند؛ کاری که به گفته او تابستان گذشته تقریبا غیرممکن بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او میگوید: «تقریبا همه کسانی که با آنها صحبت کردهام، میگویند امسال تعداد پشهها به شکل محسوسی کمتر شده است.»