یک گروه آلمانی مدافع حقوق دیجیتال از عینکهای هوشمند متا/ریبن شکایت کیفری کرده و درباره تناسب، سرایت این الگو به کشورهای دیگر اتحادیه اروپا و چالشهای اجرای قانون هشدار داده است.
سازمان غیرانتفاعی آلمانی HateAid شکایت کیفری علیه متا، ریبن، اوکلی و چند خردهفروش عینک را نزد اداره مرکزی مبارزه با جرایم اینترنتی آلمان ثبت کرده و خواستار ممنوعیت فروش عینک هوش مصنوعی متا با نام Ray-Ban Meta Wayfarer شده است.
این گروه میگوید این عینکها قانون آلمان درباره مخابرات، خدمات دیجیتال و حفاظت از دادهها را نقض میکنند.
HateAid میگوید عینکهای هوش مصنوعی Ray-Ban Meta از عینکهای معمولی «قابل تشخیص نیستند» و با توجه به اینکه تنها در آلمان ۴۱ میلیون نفر عینک میزنند، این موضوع میتواند به «خشونت دیجیتال مبتنی بر تصویر» دامن بزند و «فناوری نظارتی بهویژه نامحسوس» را در قالب یک شیء روزمره پنهان کند.
رویکرد پراکنده به عکاسی در اماکن عمومی در اتحادیه اروپا
قوانین مربوط به عکاسی در اماکن عمومی در آلمان سختگیرانهتر از بسیاری از کشورهای دیگر اتحادیه اروپاست.
گرفتن عکس و ویدیو از مناظر عمومی و رویدادهای جمعی مجاز است اما عکاسی یا فیلمبرداری از افراد به صورت جداگانه بدون رضایت قبلی آنها ممنوع است.
در مقابل، در بسیاری از کشورهای دیگر اروپایی عکاسی و فیلمبرداری از رهگذران در اماکن عمومی مجاز است، به شرط آنکه این محتوا برای مقاصد مخرب، تجاری یا خودسرانه به کار نرود.
اتحادیه اروپا از مدتها پیش به دلیل رویکرد پراکنده در اجرای قوانین حفاظت از دادهها مورد انتقاد بوده و به نظر میرسد عکاسی و فیلمبرداری در اماکن عمومی نیز به نقطه اختلاف دیگری تبدیل شود.
دادخواست همراه
در دادخواست این گروه، پیش از هر چیز، بر ممنوعیت کامل فروش عینکهای هوش مصنوعی Ray-Ban Meta در آلمان تاکید شده است؛ اقدامی که از نظر تئوریک میتواند پس از ارزیابی حقوقی میزان انطباق این عینکها با قوانین آلمان اعمال شود.
درخواست دوم منطقی به نظر میرسد: تامین ایمنی از طریق طراحی، به گونهای که این عینکها «بهروشنی قابل تشخیص» باشند.
این گروه پیشنهاد میکند دوربینها با کدگذاری رنگی مشخص شوند. این عینکها در حال حاضر به چراغ کوچک الایدی سفید مجهز هستند که هنگام عکاسی یا فیلمبرداری کاربر به طور پیوسته چشمک میزند.
درخواست سوم، یعنی تنها نگذاشتن افراد آسیبدیده و واگذار نکردن آنها به حال خود، نیز جای چندانی برای مخالفت نمیگذارد و به مشکلات عمیقتر و ریشهدارتری در اجرای قانون و حمایت از حقوق افراد، چه در فضای آفلاین و چه آنلاین، اشاره میکند.
خشونت علیه زنان
این گروه با اشاره به افزایش خشونت دیجیتال که اغلب متوجه زنان است، استدلال میکند که عینکهای هوشمند باید به طور کامل ممنوع شوند.
موارد خشونت جسمی و روانی علیه زنان در اروپا واقعا رو به افزایش است و هوش مصنوعی و دیپفیکها لایههای تازهای از تهدیدهای حریم خصوصی و امنیتی ایجاد کردهاند.
با این حال، دادههای سالهای گذشته نشان میدهد که اجرای قانون، چارچوبهای حقوقی و حتی آگاهی عمومی از چگونگی دفاع از حقوق فردی همچنان برای حفاظت از زنان کافی نیست؛ شکافی که از مدتها پیش و پیش از ظهور ابزارهای پوشیدنی هوشمند وجود داشته است.
در سال ۲۰۲۴، آلمان، فرانسه و سوئد بیشترین افزایش ثبتشده در موارد خشونت جنسی و تجاوز را گزارش کردند.
علاوه بر این، ۳۰ درصد از زنان در آلمان میگویند خشونت روانی از سوی شریک عاطفی را تجربه کردهاند، ۳۲ درصد از آزار جنسی در محل کار خبر میدهند و ۱۴ درصد نیز میگویند هدف تعقیب و مزاحمت بودهاند.
تعداد کمی از زنان نیز آزار آنلاین را گزارش میکنند یا از حقوق خود در این زمینه آگاهند.
بر اساس گزارشی از واحد اطلاعات اکونومیست در سال ۲۰۲۵، تنها یک نفر از هر چهار زن آزار آنلاین را گزارش میکند، فقط ۱۴ درصد آن را به نهادهای مجری قانون اطلاع میدهند و ۷۸ درصد نمیدانند چه گزینههایی برای مقابله با آزار آنلاین، انتشار اطلاعات شخصی و جعل هویت در اختیار دارند.
این گزارش در اصل در وبسایت EU Tech Loop (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده و در چارچوب یک توافق اشتراک محتوا در یورونیوز بازنشر شده است.