هشت ماه مانده به انتخابات ریاستجمهوری فرانسه، ژانلوک ملانشون در نظرسنجیها جهشی چشمگیر داشته است. رهبر حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» اکنون در چندین سناریو میتواند به دور دوم انتخابات راه پیدا کند، در حالی که جناح چپ میان حمایت از نامزدی او و گزینهای دیگر، از جمله رافائل گلوکسمان، دچار شکاف شده است.
آیا ژانلوک ملانشون در حال محقق کردن برنامه خود است؟ هشت ماه مانده به انتخابات ریاستجمهوری، رهبر حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» بیش از هر زمان دیگری در موقعیتی قرار گرفته که بتواند یکی از نقشهای اصلی رقابت انتخاباتی را ایفا کند.
بر اساس تازهترین نظرسنجی تولونا هریس اینتراکتیو برای شبکه «ام۶» و رادیو «آرتیال» که روز دوشنبه منتشر شد، ملانشون در سه مورد از پنج سناریوی بررسیشده میتواند به دور دوم انتخابات راه پیدا کند. در یک سناریوی دیگر که فرانسوا اولاند نامزد انتخابات باشد، ملانشون با دو درصد اختلاف از ادوارد فیلیپ عقب میماند.
نامزد حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» در این نظرسنجی ۱۶ تا ۱۷ درصد آرای احتمالی را به دست آورده است؛ در حالی که در نظرسنجی قبلی این موسسه در ماه آوریل، میزان حمایت از او ۱۲ درصد بود. این افزایش قابلتوجه به او اجازه داده است خود را به ادوارد فیلیپ برساند؛ سیاستمداری که مدتها اصلیترین گزینه برای کسب جایگاه دوم پس از مارین لوپن و حزب «اجتماع ملی» محسوب میشد.
مساعدترین سناریو برای رهبر «فرانسه تسلیمناپذیر» زمانی شکل میگیرد که آرای رقبای او میان نامزدهای متعدد تقسیم شود. هنگامی که چند نامزد در جناح میانه با یکدیگر رقابت کنند، ملانشون میتواند از این پراکندگی به سود خود استفاده کند.
برای مثال، در سناریویی که رافائل گلوکسمان، گابریل اتال، ادوارد فیلیپ و برونو روتایو از حزب جمهوریخواهان (LR) نیز در رقابت حضور داشته باشند، ژانلوک ملانشون ۱۶ درصد آرا را به دست میآورد و با فاصله از فیلیپ با ۱۴ درصد و گلوکسمان با ۱۰ درصد، در جایگاه بالاتری قرار میگیرد.
روندی که به موقع به کمک «فرانسه تسلیمناپذیر» میآید
تقویم سیاسی فعلی بیش از هر زمان دیگری به نفع ژانلوک ملانشون است. او روز یکشنبه در جمع چند هزار نفر از هوادارانش در شهر شاتونوف-سور-ایزر، در نزدیکی والانس در منطقه دروم، و در مراسم پایانی گردهمایی تابستانی حزب «فرانسه تسلیمناپذیر»، موضع خود را برای آغاز فصل سیاسی جدید روشن کرد و گفت: «پیروزی ممکن است.» او به این ترتیب آشکارا جاهطلبی خود برای رسیدن به ریاستجمهوری را اعلام کرد.
رهبر «فرانسه تسلیمناپذیر» در سخنرانی حدود ۴۵ دقیقهای خود تلاش کرد نشان دهد که کارزارش تنها به اعتراض و مخالفت محدود نمیشود. مسائل زیستمحیطی و اقتصادی بخش مهمی از سخنان او را تشکیل دادند.
ملانشون پس از تابستانی که با موجهای گرما، آتشسوزی و خشکسالی همراه بود، از ایده ایجاد یک «دولت زیستمحیطی» دفاع کرد و خواستار «گسستی روشن و صریح در برنامهها» شد.
او گفت: «تغییرات اقلیمی، دورهای کاملا جدید در تمدن بشری آغاز کرده است» و در ادامه خواستار تغییرات عمیق در شیوه زندگی، تولید و مبادله شد.
نامزد LFI حزب «فرانسه تسلیمناپذیر» همچنین بهشدت از عملکرد ۱۰ ساله امانوئل مکرون انتقاد کرد و گفت: «اکنون همه منتظر رفتن او هستند و آن را نوعی رهایی میدانند.»
او همچنین وعده داد اگر طرح بودجه سال ۲۰۲۷ دولت سباستین لوکورنو پابرجا بماند، دولت را با رای عدم اعتماد مواجه کند. ملانشون معتقد است این طرح «تمام مشکلات» اقتصاد فرانسه را تشدید خواهد کرد.
در جناح چپ، رقابت ملانشون و گلوکسمان آغاز شده است
صعود ملانشون همزمان با تلاش جناح چپ غیرهمسو با «فرانسه تسلیمناپذیر» برای یافتن مسیر مستقل خود رخ داده است.
رافائل گلوکسمان روز یکشنبه رسما نامزدی خود را برای انتخابات ریاستجمهوری اعلام کرد. رئیس مشترک حزب «پلاس پابلیک» میخواهد نماینده جریانی از چپ سوسیالدموکرات، طرفدار اروپا و کاملا متمایز از «فرانسه تسلیمناپذیر» باشد.
او قصد دارد از «ملانشونیسم» فاصله بگیرد و از سوسیالیستها میخواهد بار دیگر با «فرانسه تسلیمناپذیر» ائتلاف نکنند؛ همانگونه که پس از انحلال پارلمان در ژوئن ۲۰۲۴ و تشکیل «جبهه مردمی جدید» (NFP) این اتفاق رخ داد.
گلوکسمان در حال حاضر در نظرسنجی حدود ۱۰ درصد آرا را در اختیار دارد.
در میان سبزها، انتخاب مسیر حتی دشوارتر است. مارین توندلیه خواهان حفظ گفتوگو با «فرانسه تسلیمناپذیر» است، در حالی که بخشی از رهبران حزب ترجیح میدهند به گلوکسمان، حزب سوسیالیست و «پلاس پابلیک» نزدیک شوند.
ژرمی ایوردانوف، نماینده حزب سبز، از ایجاد ساختاری مشترک میان این جریانها دفاع میکند، در حالی که یانیک ژادو که روز دوشنبه اعلام کرد به اردوگاه گلوکسمان میپیوندد، ملانشون را ناسازگار با ارزشهای زیستمحیطی میداند.
این شکاف میتواند پیامدهای مهمی داشته باشد. ملانشون در حال حاضر از تقسیم آرای رقبایش سود میبرد، اما جناح چپ همچنان با همان مشکلی مواجه است که در سال ۲۰۲۲ نیز داشت: تعدد نامزدها میتواند باعث پراکنده شدن آرا شود.
با این حال، رهبر «فرانسه تسلیمناپذیر» تعدد نامزدها را مانعی برای خود نمیداند. او روز یکشنبه راهبردش را در یک جمله خلاصه کرد: «آنچه اهمیت دارد تعداد نامزدها نیست، تعداد رایدهندگان است.»
ملانشون در دور دوم؛ اما در برابر مارین لوپن
برای «فرانسه تسلیمناپذیر» یک نقطه ضعف بزرگ همچنان باقی است. اگرچه ملانشون در دور نخست پیشرفت کرده است، دور دوم انتخابات در حال حاضر برای او بسیار نامساعد به نظر میرسد.
در سناریوهای بررسیشده، مارین لوپن همچنان با فاصله زیادی از او جلوتر است. لوپن در رقابت با نامزد «فرانسه تسلیمناپذیر» حدود ۶۸ درصد در برابر ۳۲ درصد آرا را به دست میآورد.
لوپن همچنین از همه نامزدهای دیگر مورد بررسی جلوتر است، هرچند فاصله او با ادوارد فیلیپ بسیار کمتر است.
تا دور نخست انتخابات در ۱۸ آوریل ۲۰۲۷، مسیر همچنان طولانی و پر از چالش خواهد بود. تا آن زمان، نامزدها ممکن است تغییر کنند، ائتلافهای تازهای شکل بگیرد و توازن قوا تغییر کند.
با این حال، این نظرسنجی برای رهبر «فرانسه تسلیمناپذیر» نقطه عطفی محسوب میشود. از زمان آغاز کارزار انتخاباتی او در بهار، ملانشون هیچگاه تا این اندازه در موقعیتی قرار نگرفته بود که بتواند به دور دوم راه پیدا کند. این بار، در چند سناریو، او از رقبای اصلی خود جلو افتاده یا فاصله چندانی با آنها ندارد.
اکنون باید دید آیا این روند صعودی ادامه پیدا میکند یا نه. زیرا راهیابی به دور دوم یک مسئله است و رسیدن به کاخ الیزه مسئلهای کاملا متفاوت.