حذف مصر از جام جهانی ۲۰۲۶ موجی از ادعاهای بیاساس در شبکههای اجتماعی علیه داور فرانسوی، فرانسوا لتکسیه، به راه انداخت.
پس از شکست ۳ بر ۱ مصر مقابل آرژانتین، فدراسیون فوتبال مصر شکایتی رسمی به فیفا ارائه کرد و لتکسیه و تیم داوری او را به ارتکاب «اشتباهات جدی داوری» متهم کرد و خواستار کنار گذاشتن او از ادامه رقابتهای جام جهانی شد.
آگهی
آگهی
انتقادها از تصمیمهای داوری بهسرعت به نظریههای توطئه گستردهتری در فضای مجازی تبدیل شد. برخی کاربران، بدون ارائه هیچ مدرکی، مدعی شدند که پیشینه یهودیِ ادعایی لتکسیه نشان میدهد اسرائیل بر نتیجه این مسابقه تأثیر گذاشته است. گروهی دیگر نیز این ادعا را شاهدی بر دستکاری مسابقات از سوی فیفا به نفع آرژانتین دانستند.
تیم راستیآزمایی یورونیوز در برنامه «کیوب» این ادعاها را به دقت مورد بررسی قرار داده است.
برداشت نادرست از یک تصویر ویکیپدیا
در چندین فرسته در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار تصویری از صفحه ویکیپدیای لتکسیه ادعا شده که این داور فرانسوی در خانوادهای یهودی ارتدوکس به دنیا آمده است.
این پستها در مجموع هزاران بار در ایکس و تیکتاک دیده شدند اما بررسیها نشان میدهد این ادعاها هیچ پشتوانه معتبری ندارند.
سوابق عمومی ویرایشهای ویکیپدیا نشان میدهد که جمله «فرانسوا لتکسیه در ۲۳ آوریل ۱۹۸۹ در شهر بِده در منطقه بریتانی در شمالغرب فرانسه و در خانوادهای یهودی ارتدوکس به دنیا آمد» در تاریخ ۸ ژوئیه، یعنی در نخستین ساعات پس از پایان مسابقه آرژانتین و مصر، به صفحه او افزوده شده است.
در این ویرایش به مقالهای از مجله فرانسوی لوپوئن استناد شده بود. اما این مقاله صرفا به مسیر حرفهای لتکسیه در داوری و پیشرفت او در فوتبال فرانسه پرداخته و هیچ اشارهای به دین، قومیت یا پیشینه خانوادگی او ندارد.
همچنین هیچ گزارش معتبر دیگری نیز وجود ندارد که این ادعا درباره لتکسیه را تأیید کند.
این ویرایش بیپایه تنها مورد اضافهشده به صفحه ویکیپدیای لتکسیه پس از مسابقه نبود. تاریخچه ویرایشهای ویکیپدیا نشان میدهد که کاربران همچنین عباراتی مانند «داور از آرژانتین پول گرفته است» و «دیدار مرحله یکهشتم نهایی خریداری شده بود» را نیز به صفحه افزوده بودند که هر دو بعدا حذف شدند.
ادعاهای بیاساس دیگری نیز علیه لتکسیه مطرح شد.
اسکرینشاتها دقیقاً پیش از حذف این ادعاهای دروغین گرفته و به اشتراک گذاشته شدند؛ موضوعی که باعث شد این شایعات به سرعت در فضای مجازی پخش شوند و ظاهری موجه و معتبر به خود بگیرند.
گذشته از سوءاستفاده از ویکیپدیا، سایر کاربران شبکههای اجتماعی ادعاهای بیاساسِ بیشتری را درباره لوتکسیه منتشر کردند.
در یکی از پستها که بیش از دو میلیون بار دیده شد، ادعا شده بود که «مقامها حساب بانکی فرانسوا لتکسیه را بررسی کردهاند و متوجه شدهاند که او طی ۲۴ ساعت پیش از مسابقه، بیش از ۵۰۰ هزار دلار پرداختی مشکوک دریافت کرده است.»
این دست پستها به زبانهای فرانسوی، اسپانیایی و انگلیسی در شبکه ایکس دستبهدست شدند، اما هیچ منبعی برای اثبات ادعای خود ارائه نکردند.
با این حال، تیم راستیآزمایی یورونیوز هیچ اطلاعیه یا گزارشی از سوی فیفا، مقامهای فرانسوی یا هیچ رسانه معتبر دیگری که چنین ادعایی را تأیید کند، پیدا نکرد.
ادعای فراگیر دیگری که در ایکس منتشر شد، این بود که لتکسیه پس از شکایت فدراسیون فوتبال مصر از ادامه قضاوت در جام جهانی کنار گذاشته شده است.
فیفا تأیید کرده که شکایت مصر را دریافت کرده است، اما تاکنون هیچ اعلامیه رسمی درباره آغاز تحقیقات از لتکسیه یا تیم داوری او منتشر نکرده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا پس از این جنجال از داوران در برابر اتهامهای جانبداری دفاع کرد و به وبسایت «اینساید فیفا» گفت: «بحث سازنده درباره تصمیمهای داوری همیشه بخشی از فوتبال خواهد بود، اما اتهامهای بیاساس هیچ جایگاهی در ورزش ندارد.»
او افزود: «هیچکس نمیتواند صداقت و سلامت داوران مسابقات جام جهانی فیفا را زیر سؤال ببرد.»
اتهامهای مطرحشده علیه لتکسیه بخشی از موج گستردهتر اطلاعات نادرست پیرامون جام جهانی است.
در جریان این رقابتها، تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، ویدیوهای جعلی و ادعاهای دروغین با مضامین نژادپرستانه، بهویژه پس از مسابقات جنجالی، بهطور گسترده در فضای مجازی علیه تیمها و بازیکنان منتشر شده است.