اگرچه گزارشهای واقعی درباره کاهش حضور نظامی آمریکا در کشورهای اروپایی منتشر شده، اما همزمان ادعاهای نادرستی نیز مطرح شدهاند مبنی بر اینکه واشنگتن در حال خارج کردن همه نیروهای خود از این قاره است.
تعدادی از پستهای پربازدید منتشر شده در شبکههای اجتماعی ادعا میکنند که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، خروج کامل نیروهای آمریکایی از اروپا را اعلام کرده است.
این پستها در شبکه اجتماعی ایکس که همگی شامل یک ویدئوی مشابه از گفتوگوی روبیو با شبکه فاکسنیوز هستند، در مجموع بیش از یک میلیون بازدیدکننده داشتهاند.
در این پستها نوشته شده که آمریکا هر سال برای دفاع از اروپا ۱۰۰ هزار نیرو و ۶۰ میلیارد دلار هزینه میکند و این موضوع، همراه با آنچه که «عدم کمک اروپا به آمریکا در بحران تنگه هرمز» ادعا شده است، خروج کامل نیروهای آمریکایی را از این قاره توجیه میکند.
همچنین ادعا شده که انحلال ناتو «قطعی» است.
اما با تماشای این ویدئو مشخص میشود که روبیو، اگرچه بهوضوح از ناتو و اعضای اروپایی آن انتقاد میکند، اما خروج کامل نیروهای آمریکایی را اعلام نمیکند.
او میگوید پس از حل بحران تنگه هرمز، واشنگتن بار دیگر ارزش ناتو و این موضوع را بررسی خواهد کرد که آیا این ائتلاف به «خیابانی یکطرفه» تبدیل شده که فقط به نفع اروپا است، یا آمریکا هم نفعی از آن میبرد.
روبیو در این ویدئو میگوید: «وقتی از آنها میخواهیم اجازه دهند از پایگاههای نظامیشان استفاده کنیم و جوابشان منفی است، پس چرا ما در ناتو هستیم؟ باید این سؤال را پرسید: چرا طی سالها میلیاردها و میلیاردها دلار، صدها میلیارد دلار و حتی تریلیونها دلار هزینه کردهایم و این همه نیروی آمریکایی را در منطقه مستقر کردهایم، اگر قرار باشد زمانی که خودمان به آن پایگاهها نیاز داریم، اجازه استفاده از آنها را نداشته باشیم؟»
او در ادامه میگوید: «بنابراین فکر میکنم بدون تردید، متأسفانه پس از پایان این درگیری، مجبور خواهیم شد این رابطه را دوباره بررسی کنیم. باید ارزش ناتو و این ائتلاف را برای کشورمان بازنگری کنیم. در نهایت، این تصمیمی است که رئیسجمهور باید بگیرد و او درباره آن تصمیم خواهد گرفت.»
وزارت خارجه آمریکا بهصورت رسمی متن این مصاحبه را منتشر کرده که در آن هیچ اشارهای به خروج کامل نیروهای آمریکایی از اروپا نشده است.
بر اساس این متن، روبیو میگوید پیشتر از حامیان جدی ناتو بوده است، زیرا این ائتلاف به آمریکا اجازه میداد در اروپا پایگاههای نظامی داشته باشد تا از طریق آنها بتواند در زمانیکه امنیت ملیاش تهدید میشود، در مناطق مختلف جهان قدرتنمایی کند.
فاکسنیوز نیز نسخه کامل ویدیوی این گفتوگو را در وبسایت خود در اول آوریل منتشر کرده که در آن روبیو هیچ اشارهای به خروج کامل نیروهای آمریکایی از اروپا نکرده است.
با این حال، باید توجه داشت که آمریکا اقداماتی برای کاهش حضور نظامی خود در اروپا انجام داده است.
پنتاگون اوایل ماه مه اعلام کرد قصد دارد ۵ هزار نیرو را از پایگاههای خود در آلمان خارج کند و پس از آن نیز تصمیم به لغو اعزام ۴ هزار نیرو به لهستان گرفت.
در حال حاضر حدود ۳۶ هزار نیروی آمریکایی در آلمان و در مجموع حدود ۸۰ هزار نیروی آمریکایی در سراسر اروپا مستقر هستند.
پس از این، سرهنگ مارتین اودانل، مشاور ارشد نظامی ناتو در گفتوگو با با برنامه «اروپای امروز» در شبکه یورونیوز تأیید کرد که آمریکا به احتمال در آینده نیروهای نظامی خود را برای دفاع از اروپا در زمان جنگ یا حمله نظامی کمتر خواهد کرد.
او گفت این اقدامات بخشی از همکاری مداوم میان ارتش آمریکا و برنامهریزان نظامی ناتو است و حوزههایی که آمریکا در آنها تعهدات خود را کاهش میدهد، دقیقاً همان حوزههایی هستند که کشورهای اروپایی تواناییها و سرمایهگذاری دفاعی خود را افزایش دادهاند.
با این حال، آمریکا از نظر قانونی محدودیتهایی برای کاهش نیروهایش در اروپا دارد. بند ۱۲۴۹ قانون مجوز دفاع ملی آمریکا برای سال ۲۰۲۶ تصریح میکند که پنتاگون نمیتواند برای بیش از ۴۵ روز تعداد نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا را به کمتر از ۷۶ هزار نفر کاهش دهد، مگر آنکه شرایط مشخص را رعایت کند.
همچنین برای خروجهای گسترده نیروها یک دوره انتظار در نظر گرفته شده است، بنابراین حتی اگر آمریکا تصمیم بگیرد شمار زیادی از نیروهایش را از اروپا خارج کند، این اقدام بهصورت فوری و بدون تأیید کنگره انجام نخواهد شد.
اظهارات اودانل و روبیو پس از ماهها انتقاد دونالد ترامپ از اعضای ناتو مطرح شده است. ترامپ بارها گفته متحدان ناتو وظیفه خود را بهدرستی ایفا نمیکنند و حتی علیه کشورهای عضو این سازمان نظامی مانند کانادا و دانمارک تهدیدهایی را مطرح کرده است. همین موضوع باعث شده است بسیاری از کشورهای اروپایی تلاش کنند توان دفاعی خود را افزایش دهند.
با این حال، این ادعا که ناتو فقط به نفع اروپا است و برای آمریکا سودی ندارد، نادرست است. تاکنون آمریکا تنها کشوری بوده که بند ۵ دفاع جمعی ناتو را فعال کرده است؛ آن هم پس از حملات ۱۱ سپتامبر.
بند ۵ پیمان آتلانتیک شمالی میگوید حمله مسلحانه به یکی از اعضای ناتو، حمله به همه اعضا تلقی میشود.
در پاسخ به استفاده آمریکا از این بند در سال ۲۰۰۱، کشورهای عضو ناتو اقدامات متفاوتی انجام دادند که برای نمونه میتوان به مواردی مانند افزایش اطلاعات و همکاریهای امنیتی، تقویت امنیت تأسیسات آمریکایی و صدور مجوزهای گسترده عبور هوایی برای هواپیماهای آمریکایی اشاره کرد.