دستکم پنج ویدئو جعلی با استفاده گرافیکهای یورونیوز برای انتشار ادعاهای نادرست درباره پناهجویان و ورزشکاران اوکراینی همرسان شده است؛ و این بخشی از کارزاری است که رسانههای خبری را هدف قرار داده است.
در ویدئوهایی که در ماه فوریه در شبکههای ایکس و تلگرام منتشر شدند، با استفاده از گرافیکهای یورونیوز، ادعاهای دروغینی درباره پناهجویان اوکراینی و ورزشکاران حاضر در بازیهای زمستانی میلان-کورتینا منتشر شد.
آگهی
آگهی
برای نمونه، در یکی از این ویدئوها که در ایکس بیش از ۱۱۴ هزار بار دیده شد، به دروغ ادعا سده که پناهجویان اوکراینی در جریان المپیک از یک تیم یورونیوز دزدی کردهاند.
در ویدئوی دیگری بهنادرستی ادعا شده که یک مترجم اوکراینی از هیئت ورزشی اوکراینی گریخته و پنجاهودومین فردی بوده که چنین کاری انجام داده است.
برخی از این ویدئوها رویدادهای واقعی المپیک را با اتهامهای ساختگی درهم آمیختهاند. برای مثال، در یکی از ویدئوها ادعا شده ولادیسلاو هراسکویچ، ورزشکار اسکلتون اوکراینی به دلیل برنامهاش برای استفاده از کلاهی با تصاویر ورزشکاران کشتهشده در جنگ روسیه علیه اوکراین از شرکت در مسابقات حذف شده و به همین دلیل هواداران اوکراینی در میلان دست به خرابکاری زدهاند.
هرچند هراسکویچ واقعا حذف شد، اما هیچ گزارش معتبری مبنی بر تخریب میراث فرهنگی میلان توسط اوکراینیها در طول بازیها منتشر نشده است.
در این کلیپها از گرافیکهای یورونیوز در کنار تصاویر آرشیوی از بازیهای المپیک استفاده شده و شامل موسیقی یا صداگذاریهای دستکاریشده هستند.
کیوب، گروه راستیآزمایی یورونیوز، نمونههای مختلفی از این ویدئوها را که در تلگرام و ایکس با هزاران بازدید منتشر شده بودند، شناسایی کرده است. هیچیک از این ویدئوها توسط تحریریه ما تولید نشدهاند.
عملیات نفوذ گستردهتر
گروه پژوهشی «آنتیبات فور ناوالنی» که شبکههای رباتی در روسیه و فراتر از آن را بررسی میکند، نتایج بررسیای را در اختیار ما گذاشته که نشان میدهد این ویدئوهای جعلی بخشی از یک کارزار هماهنگ گستردهتر برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی در ارتباط با المپیک میلان کورتینا بودهاند.
به گفته این گروه، این ویدئوها نشانههایی از پیوند با عملیات موسوم به «ماتریوشکا» دارند؛ عملیاتی که پژوهشگران و تحلیلگران آن را به عوامل روس نسبت دادهاند.
طبق یافتههای آنها، تاکنون دستکم ۳۵ ویدئو که خود را بهجای ویدیوی برندهای رسانهای، نهادهای پژوهشی و سازمانهای دولتی جا زدهاند، در ارتباط با بازیهای میلان منتشر شدهاند. آنها همچنین جلدهای جعلی مجلات و پستهای دستکاریشده در شبکههای اجتماعی را که به همین کارزار مرتبط بودهاند، مستند کردهاند.
یکی از پرانتشارترین ویدئوها نسخهای دستکاریشده از گزارشی متعلق به شبکه کانادایی سیبیسی نیوز بود. این کلیپ پیش از آنکه شبکه تأیید کند جعلی است، بیش از یک میلیون بازدید داشت و در آن از صداگذاری هوش مصنوعی بر اساس صدای یک خبرنگار واقعی استفاده شده بود.
در این ویدئو بهدروغ ادعا میشود که ورزشکاران اوکراینی در دهکده المپیک از سایر ورزشکاران جدا شدهاند.
از دیگر برندهایی که هدف قرار گرفتهاند میتوان به شبکه «تاف یک» فرانسه، اینیوز، یورواستات و شبکه آلمانی دویچهوله اشاره کرد.
این نخستین بار نیست که کارزار اطلاعات نادرست «ماتریوشکا» بازیهای المپیک را هدف قرار میدهد؛ این عملیات پیشتر در جریان المپیک پاریس ۲۰۲۴ نیز اقدام مشابهی انجام داده بود.
با این حال، به گفته «آنتیبات فور ناوالنی» دامنه عملیات میلان نسبت به کارزار پاریس کوچکتر بوده است. آنها حدود ۶۰ پست مرتبط با میلان را ثبت کردهاند، در حالی که این رقم برای پاریس به حدود ۱۹۰ پست میرسید.
در حالی که روایتهای منتشرشده در جریان بازیهای پاریس طیف گستردهای از چهرهها، از جمله رئیسجمهور فرانسه امانوئل ماکرون و برگزارکنندگان المپیک را هدف قرار داده بود، پژوهشگران میگویند کارزار میلان تمرکز بیشتری بر اوکراین و از جمله بر ورزشکاران و پناهجویان اوکراینی داشته است.
برخی از ویدئوهای مربوط به میلان همچنین به حوادث ادعایی در جریان المپیک پاریس اشاره کردهاند که خود آنها نیز ساختگی بودهاند.