دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در نخستین سخنرانی سالانه یا نطق وضعیت کشور در دوره دوم ریاستجمهوری خود تصمیم گرفت طولانی صحبت کند و در یک سخنرانی ۱۰۷ دقیقهای در کنگره، از اقتصاد تا مسئله ایران، همه چیز را پوشش دهد.
به این ترتیب او روز سهشنبه رکورد خود را شکست و طولانیترین نطق وضعیت در تاریخ آمریکا را با مدت تقریبی ۱ ساعت و ۴۸ دقیقه ارائه کرد.
به طور سنتی، نطق وضعیت در برابر کنگره عمدتا بر سیاست داخلی تمرکز دارد و وضعیت اقتصاد و امور داخلی آمریکا را بررسی میکند و در سخنرانی اخیر ترامپ نیز عمدتا چنین بود.
این سخنرانی اندکی پس از آن صورت گرفت که دیوان عالی آمریکا سیاست تعرفههای جهانی آقای ترامپ را لغو کرد؛ با نشانههای فزاینده از احتمال حمله نظامی جدید آمریکا به ایران و در حالی که محبوبیت او در پایینترین حد خود در هر یک از دو دوره ریاستجمهوریاش قرار دارد.
گرچه در سخنرانی اشاره چندانی به خود اروپا نشد، دونالد ترامپ به دفاع از تعرفهها پرداخت و از تلاشهای خودش برای پایان دادن به منازعات جهانی از جمله در اوکراین و غزه تمجید کرد و در عین حال دلایلی برای آغاز یک حمله نظامی بزرگ علیه ایران مطرح نمود.
اما در سخنرانی رئیس جمهور آمریکا سه نکته وجود دارد که اروپا باید از آن برداشت ویژه کند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نگاه به انتخابات میاندورهای
با نگرانی بخش زیادی از مردم آمریکا نسبت به وضعیت اقتصاد و کاهش محبوبیت ترامپ، سخنرانی سهشنبه نگاهی اجمالی به آنچه در انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر پیش روست ارائه داد.
ترامپ با ارائه تصویری مثبت ادعا کرد که اقتصاد «هیچ زمان دیگری این گونه در حال رونق نبوده است». او به کاهش هزینه بنزین، نرخ وام مسکن، قیمت داروهای تجویزی و افزایش بازار سهام اشاره کرد و گفت: «میلیونها و میلیونها آمریکایی همگی بهرهمند میشوند.»
اما با وجود فشارهای اقتصادی که بسیاری از آمریکاییها احساس میکنند، این خوشبینی میتواند ترامپ را از واقعیت جدا نشان دهد. بر اساس نظرسنجی AP-NORC، تنها ۳۹ درصد بزرگسالان آمریکایی در فوریه عملکرد ترامپ در اقتصاد را تأیید کردند.
فضای حاضر در سالن نیز شکاف عمیق سیاسی در آمریکا را نشان میداد. آقای ترامپ به دموکراتها حمله کرد و آنها را مسئول بسیاری از مشکلات کشور دانست و به نظر میرسید هرچه سخنرانی پیش میرود عصبانیتر میشود. او گفت: «اینها دیوانهاند، به شما میگویم، دیوانهاند. دموکراتها در حال نابود کردن این کشور هستند.»
اعضای کنگره با کف زدن و ایستادن در حمایت از رئیسجمهور یا بیحرکت نشستن برای ابراز نارضایتی نقش کلیدی و نمایشی در سخنرانی سالانه او دارند.
دونالد ترامپ بهویژه قانون موسوم به «SAVE America Act» را توصیه کرد که نیاز به ارائه مدرک شهروندی برای رأی دادن دارد، روندی که او بر اساس ادعاهای بیاساس تقلب در انتخابات پیشین دنبال کرده است. نظریههای نادرست درباره رأیدهندگان خارجی غیرقانونی از جمله دلایلی است که او برای توجیه باخت خود در انتخابات ۲۰۲۰ استفاده کرده و اگر جمهوریخواهان در انتخابات پیش رو اکثریت خود را در مجلس نمایندگان و سنا از دست بدهند، ممکن است از ایدههای مشابه برای ایجاد تردید در نتایج امسال هم استفاده کند.
دهها عضو دموکرات اصلاً در این مراسم شرکت نکردند و جز مواردی نادر، کسانی که حضور داشتند عمدتا نشسته بودند.
تنشها زمانی بالا گرفت که ایلهان عمر، نماینده دموکرات مجلس، که بارها با ترامپ به جدل پرداخته، در حین سخنرانی او فریاد زد: «شما آمریکاییها را کشتهاید»؛ و اشاره او به مرگ دو معترض توسط نیروهای فدرال اعزامی به مینیاپولیس در ماه گذشته بود.
این قانونگذار که حوزه انتخابیهاش شامل مینیاپولیس است، پیش از پایان سخنرانی ترامپ سالن مجلس را ترک کرد.
نتیجه انتخابات میاندورهای نوامبر میتواند پیامدهای مهمی برای موفقیت سیاستهای ترامپ، از جمله سیاست خارجی در نیمه دوم دوره دوم ریاستجمهوری او داشته باشد و دموکراتها شانس خوبی برای موفقیت در تصاحب تعداد محدودی کرسی لازم برای کنترل مجلس در نوامبر دارند.
بیتفاوتی نسبت به حکم دیوان عالی درباره تعرفهها
دونالد ترامپ بهویژه در مورد تصمیم دیوان عالی مبنی بر لغو سیاست تعرفههای جهانی خود هفته گذشته سکوت اختیار کرد و حملات پیشین خود به این نهاد قضایی را کاهش داد.
آقای ترامپ هفته گذشته گفته بود قضاتی که علیه تعرفهها رأی دادند، مایه «شرمساری برای خانوادههایشان» هستند. اما سهشنبه، او تنها حکم را «غیرخوشایند» خواند.
همزمان، او از سیاست کلی تعرفههای خود دفاع کرد و تصمیم خود برای افزایش تعرفههای جهانی از ۱۰ به ۱۵ درصد پس از حکم دیوان عالی را توجیه کرد و گفت: «خبر خوب این است که تقریبا همه کشورها و شرکتها میخواهند قراردادی که قبلا بستهاند را حفظ کنند. قدرت قانونی که من به عنوان رئیسجمهور برای ایجاد قرارداد جدید دارم میتواند برای آنها بسیار بدتر باشد و بنابراین آنها به مسیر موفقیتی که قبل از مداخله غیرخوشایند دیوان عالی مذاکره کردهایم ادامه خواهند داد.»
ترامپ روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی تهدید کرد که کشورهای جهان باید به هر قرارداد تعرفهای که قبلاً توافق کردهاند پایبند باشند. او نوشت هر کشوری که بخواهد «بازی کند» با تصمیم دیوان عالی، با «تعرفهای بسیار بالاتر و بدتر» از آنچه اخیرا توافق کردهاند مواجه خواهد شد.
سیاست خارجی در حاشیه
وضعیت اتحادیه ترامپ عمدتا بر مسائل داخلی تمرکز داشت، اما او برای آمریکاییهایی که نسبت به اولویتهایش نگران هستند، از تلاشهای سیاست خارجی خود نیز دفاع کرد.
رئیسجمهور به برقراری یک آتشبس شکننده در غزه و بازگرداندن گروگانهای ربودهشده توسط حماس، دستگیری رهبر خودکامه نیکلاس مادورو در ونزوئلا و فشار به دیگر اعضای ناتو برای افزایش هزینههای دفاعی به عنوان بزرگترین موفقیتهای خود اشاره کرد.
ترامپ جز اشارهای کوتاه به دستاوردهای خود، درباره متحدان اروپایی یا بحرانهایی که امنیت ناتو و اروپا را تهدید کردهاند، حرف زیادی نزد. این در حالی بود که او اوایل امسال هنوز احتمال استفاده از نیروی نظامی برای دخالت در گرینلند (که بخشی از دانمارک و عضو ناتو است) را کاملاً رد نکرده بود.
این بیتوجهیها نشان میدهد که ترامپ باید به نگرانیها درباره پایبندیاش به سیاست «اول آمریکا» پاسخ دهد، چون در سال گذشته بیشتر روی مسائل خارج از آمریکا تمرکز کرده بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در نظرسنجیهای مرکز تحقیقات امور عمومی AP-NORC در اوایل ماه فوریه و ژانویه گذشته، ۶۱ درصد بزرگسالان آمریکایی گفتند که با نحوه مدیریت ترامپ در سیاست خارجی مخالفند و ۵۶ درصد گفتند ترامپ در استفاده از ارتش آمریکا برای دخالت در کشورهای دیگر از حد «فراتر رفته است.»
با این حال، ترامپ همچنان با لحنی شدید علیه ایران صحبت کرد و دلایل آغاز یک حمله نظامی بزرگ جدید علیه این کشور را بیان کرد. او هشدار داد که ایران موشکهایی توسعه داده که میتوانند اروپا را تهدید کنند و در حال کار بر روی موشکهایی هستند که «به زودی به آمریکا خواهند رسید.»
او گفت: «اولویت من حل این مشکل از طریق دیپلماسی است. اما یک چیز قطعی است، من هرگز اجازه نخواهم داد که بزرگترین حامی تروریسم در جهان، که آنها هستند، حتی به داشتن سلاح هستهای نزدیک شوند. این اتفاق نباید بیفتد.»