بسیاری از باورهای رایج درباره این موضوع نادرست است. برای مثال، گاهی گفته میشود چربی به عضله تبدیل میشود، از طریق ادرار از بدن خارج میشود یا سلولهای چربی با کاهش وزن کاملا ناپدید میشوند.
درباره سرنوشت چربی پس از کاهش وزن افسانههای زیادی وجود دارد، در حالی که پاسخ علمی بسیار سادهتر از چیزی است که تصور میشود.
آگهی
آگهی
بهطور کلی، زمانی وزن کم میکنیم که بدن انرژی بیشتری نسبت به انرژی دریافتی از غذا و نوشیدنی مصرف کند.
دکتر «آدریان دوبروولسکی»، مدیر برنامه کاهش وزن و جراحی چاقی در مرکز درمانی Hoag در جنوب کالیفرنیا، توضیح میدهد که وقتی بین انرژی دریافتی و انرژی مصرفشده کمبود ایجاد میشود، بدن برای تأمین این انرژی سراغ ذخایر خود میرود. این ذخایر در درجه نخست شامل گلیکوژن، کربوهیدرات ذخیرهشده و چربی بدن هستند.
با ادامه این فرایند، چربی به یکی از منابع اصلی انرژی تبدیل میشود. هنگامی که چربی تجزیه میشود، مجموعهای از واکنشهای شیمیایی در بدن رخ میدهد و در نهایت دو محصول اصلی یعنی آب و دیاکسیدکربن تولید میشود.
به گفته او، این دو ماده سپس از طریق فرایندهای طبیعی بدن دفع میشوند. بنابراین، فرقی نمیکند کسری کالری از طریق ورزش ایجاد شده باشد یا کاهش مصرف غذا؛ در نهایت، بدن برای تجزیه و دفع چربی از همان مسیرهای متابولیکی استفاده میکند.
البته یکی از برداشتهای رایج این است که ورزش مستقیما چربی را ذوب میکند. اما واقعیت کمی متفاوت است. یعنی ورزش نیاز بدن به انرژی را افزایش میدهد و در نتیجه میتواند به ایجاد کسری کالری کمک کند. بااینحال، خودِ فرایند حذف چربی از بدن از طریق متابولیسم و تبدیل آن به دیاکسید کربن و آب انجام میشود.
به بیان ساده، ورزش شرایط لازم برای مصرف ذخایر انرژی را فراهم میکند، اما چربی در نهایت از طریق واکنشهای متابولیکی به مواد دیگری تبدیل و از بدن خارج میشود.
شاید شگفتانگیزترین بخش ماجرا این باشد که بخش عمده چربیای که از دست میدهیم، از طریق ریهها از بدن خارج میشود.
بر اساس پژوهشی که محققان استرالیایی در سال ۲۰۱۴ منتشر کردند، حدود ۸۴ درصد از چربی ازدسترفته به دیاکسید کربن تبدیل میشود و سپس هنگام بازدم از بدن خارج میشود.
به همین دلیل، ریهها را میتوان یکی از اصلیترین اندامهای بدن در فرایند دفع چربی دانست.
به عبارت دیگر، وقتی چربی بدن تجزیه میشود، بخش عمده آن در قالب دیاکسید کربن وارد جریان خون شده و سرانجام از طریق ریهها و بازدم خارج میشود.
البته تمام چربی تجزیهشده به دیاکسید کربن تبدیل نمیشود. حدود ۱۶ درصد آن به آب تبدیل میشود.
این آب میتواند از مسیرهای مختلفی از بدن خارج شود؛ از جمله: ادرار، عرق و سایر مایعات بدن
بنابراین، این تصور که چربی مستقیما به ادرار تبدیل میشود، درست نیست.
ادرار یکی از راههایی است که بدن به کمک آن آبی را که در جریان متابولیسم چربی تولید شده است دفع میکند.
ممکن است فرد در اثر ورزش شدید یا حضور در سونا چند کیلوگرم از وزن خود را بهسرعت از دست بدهد، اما بیشتر این کاهش وزن ناشی از از دست دادن آب بدن است، نه از بین رفتن مقدار قابلتوجهی چربی.
پس از جبران مایعات، این وزن آب معمولا دوباره برمیگردد.
این فرایند با چربیسوزی تفاوت اساسی دارد. در چربیسوزی واقعی، بخشی از چربی بدن طی فرایندهای متابولیکی به دیاکسید کربن و آب تبدیل میشود و به این ترتیب از بدن خارج میشود.