وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه اعلام کرد که اقداماتی را در راستای قطع دسترسی شعبه «بانک مصر» در امارات عربی متحده به نظام مالی آمریکا اتخاذ کرده است. این وزارتخانه این بانک را به همکاری با شرکتهای وابسته به سپاه و وزارت دفاع ایران برای انجام تراکنشهای بینالمللی متهم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه شعبه امارات بانک مصر را «یکی از شریانهای مهم مالی» جمهوری اسلامی ایران توصیف کرد و گفت که ۱۰۳ شرکت که «ممکن است بخشی از شبکه بانکداری سایه ایران» باشند، از طریق این بانک یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار تراکنش انجام دادهاند.
آگهی
آگهی
این وزارتخانه همچنین اعلام کرد که این اقدامات در چارچوب کارزار جدید فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران، موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» اتخاذ شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «امروز در چارچوب «عملیات طرد اقتصادی»، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانهداری آمریکا (FinCEN) مقرراتی را پیشنهاد کرد که دسترسی شعبه امارات «بانک مصر» به روابط کارگزاری بانکی با موسسات مالی آمریکا را لغو میکند.»
این وزارتخانه افزود: «مشتریان شعبه امارات بانک مصر شامل شرکتهایی هستند که ظاهرا بهعنوان پوششی برای وزارت دفاع ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کار گرفته میشوند تا تحریمهای آمریکا را دور بزنند و از طرف مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پولشویی کنند.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز دوشنبه در جریان اعلام کارزار جدید فشار اقتصادی واشنگتن علیه ایران گفت که این وزارتخانه بهزودی تحریمهای گستردهای را علیه یک موسسه مالی وضع خواهد کرد.
در ابتدا گمانهزنیها بهسوی چین، بزرگترین خریدار نفت ایران معطوف شد، با این حال به نظر میرسد که هدف شعبه بانک مصر در امارات بود.
آقای بسنت روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وزارت خزانهداری وعده داد تمام شریانهای اقتصادی باقیمانده تهران را قطع و سرانجام به تهدید حکومت ایران پایان دهد. ما همچنین هشدار دادیم که حامیان ایران نمیتوانند همچنان از دسترسی به دلار آمریکا و نظام مالی جهانی برخوردار باشند.»
او افزود: «شعبه امارات «بانک مصر» تصمیم گرفت عواقب نادیدهگرفتن این هشدار را به سختترین شکل تجربه کند و ما امروز نخستین گام را برای پاسخگو کردن این بانک بهدلیل حمایت فاحش و مستمر آن از حکومت ایران برمیداریم.»
ریچل زیمبا، پژوهشگر ارشد اندیشکده «مرکز امنیت نوین آمریکا» به والاستریت ژورنال گفت: «هدف از این تهدید و آمادگی آمریکا برای استفاده از این مقررات، واداشتن بانکهای جهان به افزایش نظارتهایشان است. تحریمهای مالی بر ایجاد اثر بازدارنده در بخش خصوصی متکیاند.»
بنابر اعلام وزارت خارجه مصر، این اقدام آمریکا دیگر شعب بانک مصر، در داخل مصر و دیگر کشورها را دربر نمیگیرد. این وزارتخانه همچنین گفت که در حال گفتگو با مقامات آمریکایی درباره این تدابیر است.
در اعلامیه تحریمها بهطور مشخص نامی از بانک مادر در مصر برده نشده است، اما به گفته افراد آگاه، مقامهای مصری با وجود این نگراناند.
بانک مصر که در مالکیت دولت قرار دارد، یکی از موسسات محوری نظام مالی این کشور و بخش مهمی از هویت ملی مصر است. این بانک در سال ۱۹۲۰ به دست گروهی از نخبگان، از جمله طلعت حرب، اقتصاددان و کارآفرین مصری بهعنوان نخستین بانک کاملا مصری این کشور تاسیس شد. بنیانگذاران آن امیدوار بودند از این بانک برای تامین مالی توسعه تجاری، صنعتی و مالی مستقل از غرب استفاده کنند.
این بانک در سال ۱۹۶۰ ملی شد و اکنون دومین بانک بزرگ مصر است و در شرکتهای مختلف در سراسر اقتصاد این کشور سهام دارد. به گفته افراد آگاه، نگرانی مقامات مصر این است که سایر موسسات مالی معاملات خود با بانک مادر را با دقت بیشتری بررسی کنند یا بهکلی محدودیتهایی بر مبادلات با آن اعمال کنند.
تیموتی کالداس، معاون «موسسه تحریر برای سیاست خاورمیانه» گفت: «اگرچه روشن است که آمریکا نحوه اعلام و طراحی این اقدام را بهگونهای تنظیم کرده که پیامدهای آن کاملا به شعبههای بانک مصر در امارات محدود شود، اما این موضوع تضمین نمیکند که سرایت پیامدها به بانک مادر، بهویژه در تعاملات آن با دیگر موسسات مالی و بانکها، مهار شود. واحدهای تطبیق مقررات و مدیریت ریسک، معاملات و روابط خود با بانک مصر را دقیقتر بررسی خواهند کرد.»
بانک مصر ۴۰ سال است که در امارات حضور دارد و علاوه بر دبی، در ابوظبی، شارجه و راسالخیمه نیز شعبه دارد و خدمات بانکداری شرکتی، سرمایهگذاری و شخصی ارائه میکند. این بانک همچنین یکی از مسیرهای انتقال حوالههای مالی مصریهای شاغل در کشورهای حاشیه خلیج فارس به داخل کشور است؛ حوالههایی که منبع مهم درآمد ارزی مصر به شمار میروند.
تحریم مدیر شعبه بانک ملی ایران در دبی
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه همچنین از تحریم رضا محمد تاییدی، مدیر شعبه بانک ملی ایران در دبی و یک شرکت مستقر در هنگکنگ خبر داد.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد: «بانک ملی ایران میلیاردها دلار تراکنش را از طریق حسابهای تحت کنترل نیروی قدس سپاه پاسداران تسهیل کرده است. این بانک به نیروی قدس و نهاد مادر آن، سپاه پاسداران، امکان داده است منابع مالی را به داخل و خارج ایران منتقل کنند. حسابهای نیروی قدس در بانک ملی همچنین برای تامین مالی نیروهای نیابتی و شرکای همسو با ایران، از جمله در عراق، مورد استفاده قرار گرفتهاند.»
این وزارتخانه همچنین گفت که شرکت «کامنگ تریدینگ لیمیتد» (Kameng Trading Limited) مستقر در هنگکنگ، به اشخاص تحریمشده ایرانی برای دسترسی به نظام مالی بینالمللی کمک کرده است.
بنابر اعلام این وزارتخانه، صرافی «پدرام پیروزان» که پیشتر تحت تحریمهای آمریکا قرار گرفته است از این شرکت برای پولشویی برای ایران استفاده کرده است.
وزارت خزانهداری آمریکا افزود که در چارچوب «عملیات طرد اقتصادی» شبکهها، تسهیلکنندگان و کانالهای مالی مورد استفاده ایران برای قاچاق نفت، دور زدن تحریمها و تامین مالی تروریسم را شناسایی کرده است و با همکاری دیگر نهادهای دولت آمریکا و متحدان واشنگتن، تمام منابع درآمد غیرقانونی حکومت ایران را هدف قرار میدهد.