تهران پیشتر در روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر (هشتم مهر) تایید کرده بود که در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک برای شکستن بنبست در جنگ جاری، پیشنهادی از سوی آمریکا دریافت کرده است. سخنگوی وزارت خارجه میگوید هنوز پاسخی به پیشنهاد آمریکا داده نشده است.
اسماعیل بقایی روز دوشنبه ۱۲ اکتبر (۲۰ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که تهران همچنان در حال بررسی پاسخ آمریکا به پیشنهاد اولیه ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز است و پس از پایان بررسی، از طریق واسطهها به واشنگتن پاسخ خواهد داد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران با انتقاد از تحریمهای آمریکا گفت که این تحریمها «حتی آب، کوه، امکانات طبیعی و محیط زیست ایران» را نیز دربر گرفتهاند. او همچنین اظهارات واشنگتن مبنی بر اینکه تحریمها مردم ایران را هدف قرار نمیدهند، «نفاقی بسیار آشکار» خواند و «محدودیت دسترسی ایرانیان به دارو، آموزش و شرکت در آزمونهای آیلتس و تافل» را از جمله مصادیق آن دانست. وی همچنین محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هوانوردی غیرنظامی را مغایر با دستور موقت دیوان بینالمللی دادگستری در سال ۲۰۱۸ عنوان کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در آتن و ارجاع او به تاریخ یونان و تمدن غرب برای تفسیر جنگهای ایران و یونان در دوران باستان، این سخنرانی را بخشی از «جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و بهنوعی علیه جهان» دانست.
آقای روبیو روز چهارشنبه در جریان سفر به یونان، در سخنرانی خود به حمله ایرانیان به یونان در دوران باستان اشاره کرد که واکنشهای گستردهای را در ایران به دنبال داشت.
بقایی: پاسخ آمریکا در حال بررسی است
اسماعیل بقایی در عین حال در نشست خبری خود گفت که ایران همچنان از طریق واسطهها در حال تبادل پیام با آمریکا است، اما جزئیات بیشتری درباره این روند ارائه نکرد.
او همچنین نقش روسیه در پرونده هستهای ایران را «سازنده» توصیف کرد و مورد تمجید قرار داد. با این حال، او تأکید کرد که مسئولیت اصلی میانجیگری میان تهران و واشنگتن همچنان بر عهده پاکستان و قطر است.
آقای بقائی با اشاره به آمادگی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، برای تامین سوخت آمریکا و جهان، گفت: برای او این پرسش مطرح است که اگر مشکلی در تنگه هرمز وجود نداشت، چرا طرف آمریکایی از روسیه درخواست کمک میکرد.
وی افزود تا زمانی که آمریکا به جنگ ادامه دهد، امنیت به تنگه هرمز باز نخواهد گشت.
آقای بقایی همچنین رفع محاصره، توقف جنگ در همه جبههها و آزادسازی داراییهای ایران را از جمله مطالبات تهران برشمرد و تاکید کرد که پیششرطهای ایران باید در هرگونه مذاکره رعایت شود.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز روز شنبه پاسخ آمریکا را «ناکافی» توصیف کرد و گفت واشنگتن هفت شرط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات را تأمین نکرده است
آقای رضایی اعلام کرد که «اگر دوباره جنگی در بگیرد، بسیاری از کابلها، دیتاسنترها، تاسیسات هوش مصنوعی و سایتهای دیگر موجود در منطقه نابود خواهند شد.»
رئیس جمهوری آمریکا روز پنجشنبه هشتم اکتبر (۱۶ مهر ۱۴۰۵) تایید کرده بود که ایالات متحده در حال انجام گفتوگوهای سازنده با ایران است و پیش از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر، حملهای علیه ایران انجام نخواهد داد.
یکی از مهمترین موارد اختلاف میان دو طرف، پافشاری واشنگتن بر قرار گرفتن برنامه هستهای ایران در دستور کار مذاکرات از همان آغاز بوده است. در مقابل، تهران تاکید دارد که گفتوگوها در گام نخست باید بر بازگشایی تنگه هرمز و تأمین مجدد امنیت این آبراه متمرکز باشد.
بقائی در واکنش به نگرانیهای آمریکا درباره مطرح شدن موضوع خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) گفت: «وقتی به تاسیسات هستهای یک کشور حمله میشود و آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای امنیت اقدام درخوری انجام نمیدهند، این پرسش مطرح میشود که عضویت در پیمان انپیتی چه فایدهای دارد؟».
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره جنگ اوکراین و پیشنهاد او برای تغییر رئیسجمهور این کشور، واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه ایران را به دنبال داشت؛ اسماعیل بقایی با اشاره به تغییر موضع رئیسجمهوری آمریکا در قبال ولودیمیر زلنسکی، سخنی از هنری کیسینجر را یادآوری کرد که «دشمن آمریکا بودن خطرناک است، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.»
او در ادامه گفت جعفر شهری، از پژوهشگران تاریخ شهر تهران، دراینباره عبارتی دارد که میگوید «بعضیها مثل سگ نازیآباد هستند.» در ادبیات فارسی اصطلاح «سگ نازیآباد» به افرادی که با آشنا و غریبه به یکشکل رفتار میکنند، اطلاق میشود.
درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنش به تشدید درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن، از متحدان ایران، بار دیگر اعلام کرد که تهران آمادگی دارد برای حل این بحران از طریق گفتوگو کمک کند.
او گفت: «مسئله یمن باید مدتها پیش و بر اساس نقشه راه سازمان ملل متحد حلوفصل میشد و ما گفته بودیم که از هر توافقی که یمنیها و سعودیها به آن دست یابند، حمایت خواهیم کرد [...] درخواست ما این است که این وضعیت از طریق گفتوگو حلوفصل شود.»
بقایی در ادامه گفت: «ما بههیچوجه خواهان ادامه خصومتها و جنگ میان کشورهای مسلمان نیستیم» و از همه طرفهای درگیر خواست برای حل بحران، از مسیر «گفتوگو و رایزنی» به راهحلی دست یابند.