پژوهشگران نوعی سلول نادر دستگاه ایمنی را شناسایی کردهاند که در میان افراد بالای صد سال بسیار شایعتر است و میتواند سرنخهای تازهای درباره سالمپیری بدهد.
برخی افراد دههها بیشتر از دیگران عمر میکنند و حتی از مرز ۱۰۰ سالگی هم میگذرند. چه چیزی آنها را متفاوت میکند؟
پژوهشگران دانشگاه اوزاکا در ژاپن به یک وجه اشتراک در میان ابرصدسالهها پی بردهاند: تعداد بهطور غیرعادی بالای یک نوع خاص و نادر سلول.
بهگفته این پژوهش، سلولهای CD4 CTL که نوعی گلبول سفید و بخشی از پاسخ ایمنی بدن هستند، با رسیدن افراد به ۱۰۰ سالگی افزایش پیدا میکنند.
پژوهشگران در این مطالعه که در نشریه علمی Cell Reports (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، دریافتند این سلولها در میان این گروه سنی بسیار بالا افزایش مییابند و خود را سازگار میکنند.
این سلولها در افراد جوان معمولا کمتر از ۵ درصد سلولهای T را تشکیل میدهند، اما در ابرصدسالهها، یعنی کسانی که ۱۱۰ ساله یا مسنتر هستند، درصد میانه به حدود ۱۷٫۶ درصد میرسد.
پژوهشگران نمونههای خون ۲۸ بزرگسال را که در سه گروه سنی ۷۰ تا ۹۹ سال، ۱۰۰ تا ۱۰۹ سال و ۱۱۰ سال و بالاتر تقسیم شده بودند، بررسی کردند و دریافتند نسبت سلولهای CD4 CTL با افزایش سن بالا میرود؛ درصدهای میانه در این سه گروه بهترتیب ۴، ۹٫۶ و ۱۷٫۶ درصد بود.
سالمندی حاصل انباشت آسیبهای مولکولی و سلولی در طول زمان است که به کاهش تدریجی توان جسمی و ذهنی و افزایش خطر بیماری و مرگ منجر میشود.
با این حال، نویسندگان تاکید میکنند که سالمندی خود یک بیماری نیست و لزوما به از کار افتادن سیستمهای حیاتی فیزیولوژیک منجر نمیشود.
ابرصدسالهها الگویی برای سالمندی سالم بهشمار میروند؛ آنها وضعیت ایمنی، قلبیعروقی و اپیژنومی خود را در سطحی حفظ میکنند که جوانتر از سنشان بهنظر میرسد و با پرهیز از ابتلا یا بهتعویق انداختن بیماریهای مهم مرتبط با سن، مانند اختلالات قلبیعروقی و سرطان، به طول عمر بالایی دست مییابند.
کوسوکه هاشیموتو، نویسنده اصلی و دانشیار دانشگاه اوزاکا، گفت که سلولهای CD4 CTL یک جمعیت غیرمعمول و نسبتا نادر از سلولهای T هستند و افزود که افزایش چشمگیر آنها در ابرصدسالهها میتواند سرنخهای مهمی درباره نحوه حفظ سیستم ایمنی در سالمندی بسیار پیشرفته ارائه کند.
او گفت: گسترش انتخابی برخی سلولهای T نشان میدهد که حتی در سالمندی بسیار پیشرفته، سیستم ایمنی ممکن است همچنان به سازگاری با چالشهای مرتبط با سن ادامه دهد.
این مطالعه نشان میدهد این سلولها ممکن است با هدف قرار دادن سلولهای سالخوردهای که در بدن تجمع مییابند و فراهم کردن نظارت ایمنی بر تومورها، به سالمندی سالم و افزایش طول عمر کمک کنند.
نویسندگان تاکید کردند پژوهشی که بر حضور سلولهای T در گردش در خون تمرکز دارد، ثابت نمیکند که فراوانی سلولهای CD4 CTL مانع سرطان میشود یا طول عمر را افزایش میدهد. هاشیموتو گفت گام بعدی تیم، بررسی رفتار این سلولها در بافت انسانی است.