نروژ در ۶ مارس ۲۰۲۴ میلادی با دستیابی به توافقی تازه برای همزیستی مسالمتآمیز میان جامعه سامی و یکی از بزرگترین مجموعههای نیروگاه بادی خشکی اروپا، گامی تاریخی برداشت.
«سامیها» یک قوم بومی در شمال اروپا هستند که در بخشهایی از نروژ، سوئد، فنلاند و روسیه زندگی میکنند و پرورش گوزن شمالی یکی از فعالیتهای سنتی مهم آنهاست.
آگهی
آگهی
بر اساس این توافق، دامداران سامی که به پرورش گوزن شمالی مشغول هستند، به مراتع بیشتری برای چرای زمستانی دسترسی پیدا کردند؛ همچنین بخشی از برق مورد نیازشان را رایگان دریافت میکنند و حق دارند با واگذاری امتیازهای احتمالی برای احداث نیروگاههای بادی در آینده مخالفت کنند. در مقابل، آنها پذیرفتند ۱۵۱ توربین بادی که شرکت Roan Vind اداره میکند، در منطقه ساحلی فوسن باقی بماند.
با این حال دو سال بعد، روایتی نادرست در شبکههای اجتماعی که صدها هزار بار دیده شد، ماجرا را کاملا وارونه جلوه داد. در این روایت ادعا شده بود که دیوان عالی نروژ دستور جمعآوری توربینها را صادر کرده است.
این پستها مدعی بودند دادگاه به این دلیل چنین حکمی داده که توربینهای بادی باعث تولد گوزنهای شمالی ناقصالخلقه شدهاند.
مانند بسیاری از اخبار جعلی، در این ادعا نیز رگهای از واقعیت وجود داشت: دیوان عالی نروژ در سال ۲۰۲۱ حکم داده بود که مجوزهای بهرهبرداری از این نیروگاه بادی اعتبار ندارند، اما دلیل این حکم تنها نقض حقوق فرهنگی مردم سامی از سوی این پروژه بود و هیچ ارتباطی با مشکلات جسمی یا سلامتی حیوانات نداشت.
نظریه توطئه درباره گوزنهای ناقصالخلقه از کجا آمد؟
این نظریه توطئه بخشی از ادعای گستردهتری است که میگوید توربینهای بادی به دلیل تولید امواج فروصوت و صداهای با فرکانس پایین، که معمولا شدت آنها بین ۳۵ تا ۴۵ دسیبل است، باعث بروز مشکلات جسمی میشوند.
برای مثال، برخی مدعی شدند که این توربینها میتوانند باعث وزوز گوش، گوشدرد، سرگیجه و حتی کمردرد و تسریع روند پیری شوند.
با این حال، حجم گستردهای از تحقیقات علمی نشان میدهد هیچ مدرکی وجود ندارد که زندگی در نزدیکی توربینهای بادی که به شکل مناسب مستقر شدهاند، با پیامدهای منفی برای سلامتی ارتباط داشته باشد.
در مقالهای که در کتابخانه ملی پزشکی آمریکا منتشر شده، آمده است: «بر اساس یافتهها و اعتبار علمی پژوهشهایی که تاکنون انجام شدهاند، مجموع شواهد نشان میدهد که توربینهای بادی، زمانی که در محل مناسبی نصب شوند، ارتباطی با پیامدهای منفی برای سلامتی ندارند.»
در ادامه این مقاله آمده است: «این نتیجه با یافتههای چندین نهاد دولتی حوزه سلامت و پزشکی همچنین احکام قضایی تایید میشود و خود این نهادها نیز چنین نتیجهای را مطرح کردهاند. فرضیههای دیگری میگویند استرس ممکن است به عوامل بصری ناخوشایند یا حتی نگرانی کلی درباره توربینها مربوط باشد.»
در واقع، برخی افرادی که در نزدیکی توربینهای بادی زندگی میکنند از سردرد، استرس و اختلال خواب شکایت کردهاند، اما پژوهشگران میگویند این علائم احتمالا ناشی از احساس مزاحمت، تاثیرات بصری یا حتی «اثر نوسیبو» هستند؛ حالتی که در آن افراد به دلیل انتظار اینکه چیزی برایشان مضر باشد، واقعا علائم جسمی را تجربه میکنند. به گفته پژوهشگران، این علائم به صدایی که ممکن است توربینهای بادی تولید کنند ارتباطی ندارد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در هر صورت، هیچ گزارش علمی وجود ندارد که نشان دهد در نروژ یا هر جای دیگری در جهان، توربینهای بادی باعث تولد گوزنهای شمالی ناقصالخلقه شده باشند.