در سراسر اروپا بسیاری از مردم هنوز برای خوردن میوه و سبزی به اندازه توصیهشده در زندگی روزمره مشکل دارند. آیا آبمیوه میتواند این کمبود را جبران کند؟
نهادهای بهداشتی در سراسر اروپا توصیه میکنند به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل، هر روز پنج واحد میوه یا سبزی مصرف شود.
آگهی
آگهی
با این حال، اروپاییها در سال ۲۰۲۳ به طور متوسط هر نفر روزانه ۳۵۱ گرم میوه و سبزی مصرف کردهاند؛ مقداری که از ۴۰۰ گرم توصیهشده از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) کمتر است.
این فاصله باعث شده دوباره این پرسش مطرح شود که آیا شکلهای دیگر مصرف میوه میتواند کمککننده باشد یا نه. دلیلهای این مصرف ناکافی متنوع است؛ از قیمت بالای محصولات گرفته تا دردسر خراب شدن سریع آنها.
در تلاش برای جبران این کمبود و افزایش مصرف میوه، پژوهشگران دانشگاه نیوکاسل در بریتانیا مطالعهای انجام دادند تا ارزیابی کنند آیا آبمیوه یا اسموتی میتواند به عنوان یکی از پنج واحد روزانه به حساب بیاید.
غذای سالم هزینه دارد
دکتر اولیور شانون، مدرس تغذیه و سالمندی در دانشگاه نیوکاسل و نویسنده ارشد این پژوهش، گفت: «با توجه به فشارهای مداوم هزینه زندگی در بریتانیا، قیمت محصولات تازه اغلب مانعی بر سر راه افرادی است که میخواهند میوه و سبزی بیشتری مصرف کنند.»
به گفته نویسندگان، هرچند مصرف آبمیوه یا اسموتی میتواند به عبور از این موانع کمک کند، اما نقش آنها در یک رژیم سالم همچنان محل بحث است.
آنها یک کارآزمایی کوچک انجام دادند که در آن شرکتکنندگان به سه گروه تقسیم شدند: گروه اول به مدت چهار هفته روزانه پنج واحد میوه و سبزی کامل مصرف کرد، گروه دوم رژیم غذایی خود را با آبمیوه تکمیل کرد و از گروه سوم خواسته شد الگوی معمول غذای خود را حفظ کند.
مشارکتکنندگان در دو گروه اول در مجموع میوه و سبزی بیشتری نسبت به افرادی که رژیم عادی خود را ادامه داده بودند مصرف کردند.
پژوهشگران همچنین در هر دو گروه بهبودهایی در علائم گزارششده افسردگی مشاهده کردند، هرچند این مطالعه کوچک و اکتشافی بود.
شانون افزود: «این که امتیازهای افسردگی در میان مصرفکنندگان آبمیوه کاهش یافته، یافتهای امیدوارکننده است و بهویژه در افرادی که از سلامت روانی پایین رنج میبرند ارزش بررسی بیشتر دارد.»
او گفت: «تغییرهای ساده در رژیم غذایی، مانند افزایش مصرف میوه حتی از طریق یک لیوان آبمیوه در روز، میتواند نقشی در حمایت از سلامت روان داشته باشد.»
در این پژوهش، منظور از «آبمیوه» صرفا آبمیوهای بود که هیچ قند افزوده، نگهدارنده، طعمدهنده یا رنگ به آن اضافه نشده باشد.
دکتر کورتنی نیل، یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت: «کارآزمایی ما نشان داد وقتی به افرادی که مصرف کمی میوه و سبزی دارند برای غلبه بر موانع معمول در راه رسیدن به پنج واحد در روز، حمایت مالی و آموزشی هدفمند داده شد، توانستند تغییرهای معناداری در رژیم غذایی خود ایجاد کنند.»
او افزود: «دریافتیم راهحلهای ساده و مقرونبهصرفه، مانند نوشیدن روزانه یک لیوان کوچک آبمیوه ۱۰۰ درصد یا یک اسموتی، میتواند به مردم کمک کند به پنج واحد در روز برسند و در عین حال احتمالا برای سلامت روان نیز مفید باشد.»
راهنماهای ملی تغذیه چه میگویند؟
با وجود این فواید بالقوه، بیشتر دستورالعملهای تغذیهای همچنان نسبت به آبمیوه محتاطاند.
پژوهشگران نیوکاسل همچنین دریافتند کسانی که آبمیوه مینوشند، معمولا بیش از مقدار توصیهشده مصرف میکنند. اما در نهایت در روز چقدر آبمیوه توصیه میشود؟
راهنماهای کنونی تغذیهای در برخورد با آبمیوه و اسموتیها از کشوری به کشور دیگر بسیار متفاوت است.
در فرانسه، آبمیوه از سال ۲۰۱۷ و پس از بهروزرسانی دستورالعملها جزو سهم توصیهشده میوه به حساب نمیآید.
آلمان اما توصیه میکند گهگاه یک سهم ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیلیتری آبمیوه به جای یک واحد میوه مصرف شود، و آن هم حداکثر دو بار در هفته.
در بریتانیا توصیه میشود حداکثر مصرف روزانه آبمیوه ۱۵۰ میلیلیتر باشد؛ مقداری که حداکثر معادل یک واحد از توصیه پنج واحد در روز محسوب میشود.
دانمارک نیز یک لیوان کوچک آبمیوه را بخشی از سهم توصیهشده میداند، هرچند در این کشور معیار شش واحد در روز است نه پنج واحد.
با وجود این تفاوتها، بیشتر کشورها بر سر این نکته توافق دارند که میوه کامل ارجح است و آبمیوه باید به ندرت مصرف شود.
پرسشهای اصلی درباره نقش آبمیوه در یک رژیم سالم چیست؟
نگرانی اصلی درباره شمردن آبمیوه در هدفگذاری مصرف میوه و سبزی، قند زیاد و فیبر کم آن در مقایسه با میوه کامل است.
میوه کامل منبع غنی مواد مغذی ضروری، فیبر و آنتیاکسیدانهاست که با حمایت از گوارش، تقویت سیستم ایمنی و محافظت در برابر بیماریهای مزمن میتواند به سلامت و تندرستی کلی کمک کند.
بخش زیادی از این ترکیبهای مفید هنگام تبدیل میوه به آبمیوه از بین میرود.
پژوهشهای پیشین همچنین مصرف منظم آبمیوه را با کاهش سطح انرژی و کیفیت پایینتر خواب مرتبط دانستهاند؛ یافتهای که به گفته پژوهشگران با این واقعیت سازگار است که آبمیوه در میان شکلهای مختلف مصرف میوه، کمترین انرژی و سیریآوری را فراهم میکند.
برای بیشتر کارشناسان تغذیه، آبمیوه همچنان مکملی برای میوه کامل است نه جایگزین آن.