سازمان جهانی بهداشت برای گونه نادر ابولا که صدها نفر را در جمهوری دموکراتیک کنگو کشته است، درمانها و واکسنهای امیدبخشی شناسایی کرده اما هنوز هیچکدام آماده نیست.
با سرعت گرفتن شیوع ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) و عقب ماندن واکنشها، سازمان جهانی بهداشت (WHO) جمعی از کارشناسان را برای ارزیابی درمانها و واکسنهای احتمالی گرد هم آورده است.
آگهی
آگهی
ویروسی که عامل این شیوع در کشور است و گمان میرود بیش از ۲۰۰ نفر را کشته باشد، از سویههایی که دیگر انواع بیماری ابولا را ایجاد میکنند کمتر شایع است؛ مسالهای که به دلیل نبود درمانها و واکسنهای اختصاصی، واکنش به این همهگیری را پیچیدهتر کرده است.
مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، دکتر تدروس آدانوم گبریسوس، روز پنجشنبه در نامهای به مردم جمهوری دموکراتیک کنگو نوشت: «این مساله جدی است و شما حق دارید این را بیپرده بشنوید؛ اما همچنین میخواهم این را بدانید: گرچه برای بوندیبوگیو درمان اختصاصی وجود ندارد، کارهای زیادی هست که میتوانیم برای جلوگیری از گسترش این ویروس و نجات جان انسانها با هم انجام دهیم.»
ویروس بوندیبوگیو چیست و چگونه منتقل میشود؟
بوندیبوگیو یکی از چهار اورتوابولاویروس شناختهشدهای است که میتوانند در انسان بیماری ایجاد کنند. این سویه نادر است و نخستین بار در سال ۲۰۰۷ شناسایی شد. بر اساس چند شیوع محدودی که کارشناسان بهداشت ثبت کردهاند، بوندیبوگیو ظاهرا کمی کممرگبارتر از ویروس زئیر یا سودان است.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، دوره نهفتگی این بیماری بین دو تا ۲۱ روز است و افراد معمولا تا زمان بروز علائم، ناقل به شمار نمیآیند.
این نهاد بهداشتی میگوید علائم اولیه اختصاصی نیستند؛ از جمله تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و گلودرد، که تشخیص را دشوار و شناسایی را به تعویق میاندازد.
نرخ مرگومیر موارد در دو شیوع قبلی این سویه که در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۱۲ در اوگاندا و جمهوری دموکراتیک کنگو گزارش شد، حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد بوده است.
این ویروس از طریق تماس نزدیک با مایعات بدن بیماران بیمار یا درگذشته، مانند عرق، خون، مدفوع یا استفراغ، منتقل میشود و کارکنان بهداشت و درمان را در معرض خطر بیشتری قرار میدهد.
آیا درمانی وجود دارد؟
در حال حاضر هیچ دارو یا واکسن دارای مجوزی که به طور خاص برای پیشگیری و درمان بوندیبوگیو تایید شده باشد وجود ندارد.
با این حال، سازمان جهانی بهداشت چند محصول نامزد را به اندازه کافی امیدوارکننده دانسته که شایسته اولویتبندی برای ارزیابی در کارآزماییهای بالینی باشند و اکنون با دولتهای جمهوری دموکراتیک کنگو و اوگاندا همکاری میکند.
کارشناسان مستقل این سازمان توصیه کردهاند سه روش درمانی برای کارآزماییهای بالینی در اولویت قرار گیرد: درمانهای پادتنمحور شرکتهای Mapp Biopharmaceutical و Regeneron و داروی ضدویروس remdesivir از شرکت Gilead Sciences.
درمان پادتنمحور شرکت Mapp برای سویه دیگری از ابولا، یعنی ویروس سودان، طراحی شده است، اما ممکن است در برابر بوندیبوگیو نیز قابل استفاده باشد.
آیا میتوان از ابتلا به ویروس پیشگیری کرد؟
کارشناسان سازمان جهانی بهداشت چند واکسن در دست توسعه را نامزدهای «امیدبخش» ارزیابی میکنند.
هیچیک هنوز برای استفاده آماده نیست، اما برخی از آنها ممکن است طی چند ماه آینده آماده شوند.
محتملترین نامزد، واکسن تکدوز rVSV Bundibugyo است که توسط نهاد International AIDS Vaccine Initiative توسعه یافته است. به احتمال زیاد هفت تا نه ماه زمان لازم است تا این واکسن برای ارزیابی توانایی آن در پیشگیری از عفونت در یک کارآزمایی بالینی آماده شود.
نامزد دیگر، ChAdOx1 Bundibugyo، که توسط دانشگاه آکسفورد و موسسه Serum Institute of India در حال توسعه است، ممکن است طی دو تا سه ماه آینده برای ارزیابی کارایی در قالب یک کارآزمایی بالینی در دسترس قرار گیرد.
با این حال، کارشناسان تاکید کردند که برای پشتیبانی و تایید اولویتبندی بیشتر، همچنان به دادههای حیوانی اضافی نیاز است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد: «در این فاصله، اولویت ما این است که با استفاده از ابزارهایی که در چندین دهه پاسخ به ابولا به کار بردهایم، جلوی انتقال را بگیریم.»
این ابزارها شامل پایش بیماری، آزمایش و تشخیص سریع، ردیابی تماسها، ایزوله کردن و مراقبت از بیماران، پیشگیری و کنترل عفونت، مشارکت جوامع محلی و مراسم تدفین امن و محترمانه است.