مقامهای بهداشتی میگویند خطر انتقال ویروس هانتا در میان عموم مردم «بسیار پایین» است.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) تاکنون ۹ مورد ابتلا به هانتاویروس مرتبط با کانون شیوع روی کشتی تفریحی MV Hondius را تایید کرده است و هشدار میدهد که به دلیل دوره نهفتگی ویروس که میتواند تا شش هفته طول بکشد، موارد بیشتری ممکن است ظاهر شود.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروسها گروهی از ویروسها هستند که به طور طبیعی جوندگان را آلوده میکنند. نام این ویروس از رود هانتان در کره جنوبی گرفته شده است؛ جایی که این ویروس نخستین بار در سال ۱۹۷۶ شناسایی شد.
اگرچه گونههای زیادی از هانتاویروس در سراسر جهان شناسایی شده است، تنها شمار محدودی از آنها شناخته شدهاند که میتوانند انسان را آلوده کنند.
بسته به نوع ویروس، عفونت میتواند به سندرم ریوی قلبی ناشی از هانتاویروس (HCPS) منجر شود؛ وضعیتی که به سرعت پیشرفت میکند و ریهها و قلب را درگیر میکند؛ تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی (HFRS) یا نفروپاتی اپیدمیک که کلیهها را درگیر میکند.
هانتاویروسهای موجود در آمریکای شمالی، مرکزی و جنوبی شناخته شدهاند که موجب بروز HCPS میشوند، در حالی که گونههای یافتشده در اروپا و آسیا میتوانند باعث HFRS شوند.
سوش آندِ هانتاویروس چیست؟
ویروس آند یکی از اعضای خانواده هانتاویروس است و تنها گونه شناختهشدهای به شمار میرود که میتواند از طریق تماس نزدیک و طولانی، به شکل محدود از انسان به انسان منتقل شود.
در مورد دیگر انواع هانتاویروس، از جمله گونههای یافتشده در اروپا و آسیا، هیچ موردی از انتقال انسان به انسان ثبت نشده است.
هانتاویروس چگونه منتقل میشود؟
انسانها میتوانند از طریق تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق آلوده جوندگان، به هانتاویروس آلوده شوند.
فعالیتهایی که با تماس با جوندگان همراه است، مانند تمیز کردن فضاهای بسته یا کمتهویه، کشاورزی، کار در جنگل و خوابیدن در محیطهای آلوده به جوندگان، خطر ابتلا را افزایش میدهد.
سازمان جهانی بهداشت میگوید انتقال انسان به انسان نادر است و عمدتا در میان اعضای یک خانوار یا شرکای صمیمی گزارش شده است.
این نهاد همچنین اعلام کرده است که انتقال میان انسانها ظاهرا بیشتر در مراحل اولیه بیماری رخ میدهد؛ زمانی که ویروس قابلیت سرایت بیشتری دارد.
خطر برای عموم جمعیت چقدر است؟
از آغاز این شیوع، هم سازمان جهانی بهداشت و هم مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها، خطر انتقال برای عموم را «بسیار پایین» ارزیابی کردهاند.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها اعلام کرده است که مسافران و خدمهای که علائم دارند باید فورا در قرنطینه پزشکی قرار گیرند، آزمایش شوند و خدمات درمانی دریافت کنند و کسانی که علائم ندارند باید تا شش هفته در قرنطینه بمانند و وضعیت خود را از نظر بروز علائم زیر نظر بگیرند، این نهاد روز دوشنبه اعلام کرد.
این مرکز افزود توالییابی ژنتیکی اخیر ویروس بهروشنی نشان میدهد که نمونههای مثبت ثبتشده در میان مسافران همگی به یک منبع عفونت مرتبط هستند و این ویروس، گونه جدیدی نیست.
آنها گفتند: «در حال حاضر هیچ شواهدی در دست نیست که نشان دهد این سویه نسبت به دیگر ویروسهای آند آسانتر گسترش مییابد یا بیماری شدیدتری ایجاد میکند.»
این بیماری چقدر مرگبار است؟
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، عفونتهای ناشی از هانتاویروس در سطح جهان نسبتا نادر است. درمان یا داروی اختصاصی برای آن وجود ندارد و مراقبتها معمولا بر کنترل علائم متمرکز است.
نرخ مرگ و میر موارد ابتلا در آسیا و اروپا بین کمتر از ۱ تا حدود ۱۵ درصد و در قارههای آمریکا تا ۵۰ درصد برآورد میشود.
علائم این بیماری چیست؟
در انسان، بسته به نوع ویروس، علائم معمولا بین یک تا هشت هفته پس از مواجهه آغاز میشود.
این علائم معمولا شامل تب، سردرد، دردهای عضلانی و نشانههای گوارشی مانند درد شکم، تهوع یا استفراغ است.
هانتاویروس در اروپا چقدر شایع است؟
عفونتهای هانتاویروس در اروپا چندان شایع نیست. در سال ۲۰۲۳، مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها ۱٬۸۸۵ مورد را ثبت کرد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲ برابر با ۲٬۱۸۵ مورد بود.
سازمان جهانی بهداشت برآورد میکند هر سال حدود ۱۰ هزار تا بیش از ۱۰۰ هزار مورد عفونت در جهان رخ میدهد که بیشترین بار بیماری در آسیا و اروپا است.
آیا شیوعهای دیگری هم رخ داده است؟
یکی از مهمترین گزارشهای مربوط به شیوع هانتاویروس در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ در آرژانتین ثبت شد.
بین ۲۸ اکتبر ۲۰۱۸ تا ۲۰ ژانویه ۲۰۱۹، در شهر اپوین در استان چوبوت در مجموع ۳۴ مورد ابتلای تاییدشده، از جمله ۱۱ مورد مرگ، گزارش شد.
در آن شیوع، سه فرد دارای علائم در چند گردهمایی اجتماعی شلوغ شرکت کردند و از همانجا زنجیره انتقال گسترش یافت. پس از آنکه ۱۸ مورد ابتلا تایید شد، مسئولان بهداشت عمومی قرنطینه اجباری مبتلایان و خودقرنطینگی افرادی را که احتمال تماس با آنها را داشتند به اجرا گذاشتند.