بر اساس پژوهشی که روز دوشنبه در نشریه علمی «آیساینس» منتشر شد دانشمندان با اسکن مغز سگها بررسی کردهاند که این حیوانات حالتهای مختلف چهره انسان از جمله شادی، غم، خشم و ترس را چگونه پردازش میکنند.
اسکنهای انجامشده از سوی پژوهشگران دانشگاه وین نشان میدهد واکنش مغز سگها بسته به حالتی که در چهره انسان میبینند، متفاوت است.
لورا کوایا، پژوهشگر ارشد این مطالعه در توضیح این یافتهها گفت وقتی تواناییهای انسان و نخستیسانان را مقایسه میکنیم ممکن است با ویژگیهایی روبهرو باشیم که از یک جد مشترک به ارث رسیدهاند.
اما به گفته او درباره سگها ماجرا کاملا متفاوت است: «سگها مسیر تکاملی متفاوتی را طی کردهاند اما در روند اهلی شدن تواناییهای اجتماعی لازم برای درک انسان و همکاری با او را به دست آوردهاند.»
پژوهشگران مغز هشت سگ از جمله شش «بردر کولی»، یک «لابرادور» و یک «گلدن رتریور» را اسکن کردند. در جریان اسکن، تصاویری از افراد ناآشنا با چهرهای شاد یا خنثی به سگها نشان داده شد.
مشاهده چهرههای شاد باعث افزایش فعالیت در بخشهایی از مغز سگها از جمله قشر گیجگاهی و هسته دمدار مغز شد که با پردازشهای شناختی پیشرفتهتر و سیستم پاداش ارتباط دارند.
کوایا میگوید این یافتهها نشان میدهد که دیدن چهره شاد انسان ممکن است برای سگها دارای بار عاطفی باشد.
پژوهشگران در مرحله بعد بررسی کردند که آیا همان بخشهای مغز سگها به دیگر احساسات انسان نیز واکنش نشان میدهد یا خیر. آنها تصاویر چهرههای شاد، خشمگین، پریشان و غمگین را به ۱۲ سگ نشان دادند و فعالیت مغزی آنها را تحلیل کردند.
نتایج نشان داد واکنش مغز سگها به چهرههای خشمگین، پریشان یا غمگین با واکنش آنها به چهرههای شاد یکسان نیست. با این حال بررسی کل مغز نشان داد که مشاهده هر یک از حالتهای منفی چهره الگوهای مشخصی از فعالیت مغزی را در سگها ایجاد میکند.
رائول هرناندز-پرز، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشگاه وین میگوید: «انسانها در تشخیص جزئیات ظریف چهره بسیار توانمندند و سگها نیز چنین توانایی دارند.»
به گفته او همین ویژگی مطالعه سگها را جالب میکند زیرا بررسی مغز آنها میتواند به دانشمندان کمک کند بفهمند چه سازگاریهایی باعث شده سگها توانایی چشمگیری در درک رفتارهای اجتماعی و احساسات انسان پیدا کنند.
هرناندز-پرز به سیانان گفت یکی از یافتههای جالب برای آنها نقش «هسته دمدار مغز» در پردازش چهرههای شاد بود. این بخش از مغز در گونههای مختلف با پردازش پاداش ارتباط دارد.
در سگها نیز فعالیت هسته دمدار پیشتر با پاداشهایی مانند غذا و همچنین پاداشهای اجتماعی از جمله برای مثال شنیدن کلمات تحسینآمیز یا استشمام بوی فردی آشنا مرتبط دانسته شده است
هرناندز-پرز میگوید اگرچه نمیتوانیم مستقیما بدانیم سگها در ذهن خود چه احساسی را تجربه میکنند، نتایج این پژوهش نشان میدهد که دیدن چهرههای شاد حتی چهره افراد غریبه در مغز سگها با پردازش عواطف مثبت همراه است.
پژوهشگران تاکید میکنند که سگها برای درک احساسات انسان تنها به حالت چهره توجه نمیکنند و نشانههای دیگری مانند زبان بدن، صدا و بو نیز برای آنها اهمیت دارد.
آنها همچنین یادآور شدهاند که همه سگهای شرکتکننده در این پژوهش در خانههایی با شرایط مناسب و صاحبان مهربان زندگی میکردند و ممکن است سگهای خیابانی نشانههای رفتاری انسان را به شکل متفاوتی درک کنند.
به گفته پژوهشگران این مطالعه محدودیتهایی نیز داشته است. تعداد سگهای شرکتکننده کم بود و بیشتر آنها از نژاد «بردر کولی» بودند؛ نژادی باهوش که توانایی بالایی در تشخیص و دنبال کردن نشانههای اجتماعی دارد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
پژوهشگران میگویند ممکن است بردر کولیها در تشخیص حالتهای چهره انسان توانایی بیشتری داشته باشند و برای مشخص شدن تفاوتهای رفتاری و مغزی میان نژادهای مختلف، تحقیقات بیشتری لازم است.