خورشیدگرفتگی کمسابقه امروز برای انسانها هیجانانگیز است، اما حیوانات با تاریکی ناگهانی و گیجکننده در میانه روز روبهرو میشوند که آمادگی آن را ندارند.
وقتی روز بهطور ناگهانی و غیرمنتظرهای به شب تبدیل میشود، بسیاری از حیوانات احتمالا احساس سردرگمی، بیجهتی یا استرس میکنند؛ خوشبختانه فقط برای چند دقیقه.
حیوانات، چه وحشی و چه اهلی، برای مدیریت زندگی روزمره خود به نشانههای مهم محیطی مانند نور و دما متکی هستند. با کم شدن نور و کاهش دما، این نشانهها ناگهان تغییر میکنند.
دانشمندانی که رفتار حیوانات را در زمان خورشیدگرفتگیها بررسی کردهاند، تا حد زیادی میدانند چه الگوهایی تکرار میشود؛ حتی اگر همه حیوانات به یک شکل واکنش نشان ندهند.
گونههای مختلف چگونه به خورشیدگرفتگیها واکنش نشان میدهند
افرادی که یک خورشیدگرفتگی کامل را تماشا میکنند، اغلب سکوت ناگهانی را متوجه میشوند. پرندگانی که در طول روز آواز میخوانند، به محض تاریک شدن هوا ساکت میشوند، انگار که غروب چند ساعت زودتر فرا رسیده است. در مقابل، حیوانات شبزی، مانند جغدها میتوانند فعال شوند و طوری رفتار کنند که گویی زمان شامگاه آغاز شده است.
بسیاری از جانوران، از پستانداران باغوحش گرفته تا زنبورها و دیگر حشرات، تاریکی ناگهانی را بهعنوان فرارسیدن شب تعبیر میکنند. دیده شده است که فیلها مستقیم به محل استراحت شبانه خود میروند و خورشیدگرفتگی را مثل علامت معمول زمان بستن محوطهها تلقی میکنند. برخی دیگر نشانههای واضحتری از استرس بروز میدهند؛ گوریلها به شیشه قفسهایشان حمله کردهاند و زرافهها بیقرار قدم زده و تاب خوردهاند.
حیوانات خانگی هم ممکن است نگران شوند. سگها و گربهها اغلب در زمان تاریکی کامل بیقرار قدم میزنند، ناله میکنند یا پنهان میشوند؛ واکنشی که برخی پژوهشگران آن را با رفتار حیوانات خانگی هنگام آتشبازی یا رعدوبرق مقایسه میکنند.
بازگشت وضعیت عادی در چند دقیقه
خودِ تاریکی کامل کوتاهمدت است و فقط چند دقیقه طول میکشد. با بازگشت نور خورشید، رفتار حیوانات هم به همان سرعت به حالت قبلی برمیگردد.
پرندگان اغلب ناگهان شروع به خواندن میکنند و گزارش شده است که حتی بلندتر از یک سپیدهدم معمولی آواز میخوانند. در مدت کوتاهی، بیشتر حیوانات دوباره به برنامه معمول روزانه خود برمیگردند، انگار که اصلا اتفاق غیرمعمولی رخ نداده است.