سئول اعلام کرد که وزرای امور خارجه کره جنوبی و ایران روز جمعه به صورت تلفنی درباره وضعیت تنگه هرمز گفتوگو کردند؛ این رایزنی تنها چند روز پس از آن صورت میگیرد که کرهجنوبی تأیید کرد در حال بررسی «مشارکت» در تأمین امنیت این آبراه راهبردی است.
وزارت امور خارجه کره جنوبی در بیانیهای اعلام کرد که چو هیون، وزیر امور خارجه این کشور بنا به درخواست تهران با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی به صورت تلفنی گفتوگو کرده و به «بررسی تحولات اخیر خاورمیانه» و وضعیت تنگه هرمز پرداخته است.
چو در این گفتوگو بر ضرورت تضمین عبور ایمن و آزادانه همه کشتیها از تنگه هرمز تأکید کرده است. وی همچنین یادآور شده است که سئول همچنان در تلاشهای بینالمللی برای تضمین آزادی کشتیرانی در این آبراه مشارکت دارد.
بنا به آنچه وزارت خارجه کرهجنوبی در گزارش خود آورده، چو هیون ضمن نگرانی عمیق در خصوص وضعیت اخیر خاورمیانه، نسبت به بازگشت صلح و ثبات پایدار به منطقه ابراز امیدواری کرده است.
وزارت خارجه کره جنوبی افزود دو طرف توافق کردند از طریق مجاری دوجانبه و چندجانبه، ارتباط خود را درباره تحولات خاورمیانه و مسائل دوجانبه میان دو کشور ادامه دهند.
هشدار تهران درباره «پیامدهای جدی»
این تماس تلفنی در حالی میان وزرای خارجه دو کشور برقرار شده که تهران اوایل هفته جاری هشدار داده بود هرگونه مشارکت نظامی کره جنوبی در این درگیری، «عواقب وخیمی» به همراه خواهد داشت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه در پیامی به زبان کرهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرگونه استقرار نظامی یا مشارکت در عملیات توسط کشورهای دیگر در خلیج فارس یا تنگه هرمز تنها میتواند بهعنوان حمایت مستقیم از طرف مسئول تجاوز تلقی شود و پیامدهای جدی به دنبال خواهد داشت.»
بقایی افزود ایران روابط دوستانه دیرینه خود با کره جنوبی را ارج مینهد، اما در شرایطی که ایران در حال دفاع از خود در برابر آنچه «تجاوز آمریکا» نامید، هیچ کشور مستقل و مسئولی نباید تحت فشار و ارعاب آمریکا قرار گیرد و در اقدامات تجاوزکارانه شریک شود.
کره جنوبی پیشتر یک تیم حقیقتیاب را برای ارزیابی وضعیت تنگه هرمز به منطقه اعزام کرده، اما بارها تأکید کرده است که هنوز درباره استقرار نیروهای نظامی خود در این تنگه تصمیمی نگرفته است.
فشار آمریکا بر متحد آسیایی
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا بارها متحد خود کره جنوبی، را برای کمک به جنگ در خاورمیانه تحت فشار قرار داده و مدعی شده است که سئول درخواست او برای مشارکت در تأمین امنیت این آبراه را رد کرده است.
از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و ایران در ۲۸ فوریه (۹ اسفند)، تردد از طریق این مسیر حیاتیِ کشتیرانی عملاً مختل شده و بازارهای جهانی انرژی با بحرانی بیسابقه روبرو شدهاند.
همزمان با رقابت ایران و ایالات متحده برای به دست گرفتن کنترل تنگه هرمز، آبراهی که در شرایط عادی مسیر عبور حدود یکپنجم از صادرات نفت و گاز طبیعی مایع جهان به شمار میرود، مذاکرات میان دو کشور به رغم تلاشهای میانجیگرانه متعدد به بنبست رسیده است.
بازگشت تیم ارزیاب کره جنوبی از امارات
این گفتوگوی تلفنی در حالی انجام شد که تیم دولتی کره جنوبی مأمور ارزیابی وضعیت امنیتی نزدیک تنگه هرمز، روز پنجشنبه از امارات متحده عربی به کشور بازگشت.
این تیم شامل مقامهایی از وزارتخانههای دفاع و خارجه اوایل هفته برای ارزیابی میدانی وضعیت کلی امنیت و شرایط عملیاتی نزدیک تنگه به امارات سفر کرده بود.
سئول تأکید کرده است اعزام تیم ارزیابی به معنای تصمیم قطعی برای استقرار نیرو نیست و هدف آن صرفاً بررسی محیط امنیتی و شرایط ایمنی نزدیک تنگه بوده است.
سونگ گی-هونگ، دبیر ارشد ریاستجمهوری در امور روابط عمومی پیشتر تأکید کرده بود که هیچ تصمیمی هنوز گرفته نشده است.
واکنش داخلی در کره جنوبی؛ مخالفان و موافقان
اقدام برای مشارکت در تامین امنیت تنگه هرمز در کره جنوبی با مخالفتهایی نیز روبرو شده است. مخالفان و حتی برخی از اعضای حزب حاکم دموکراتیک علیه استقرار احتمالی نیرو موضع گرفتهاند.
در همین راستا سئول روز چهارشنبه گذشته شاهد برپایی تظاهرات ضد جنگ و در مخالفت با فشار آمریکا بر کره جنوبی به منظور اعزام نیرو به تنگه هرمز بود.
بااینحال، سئول انگیزه زیادی برای آزادسازی تنگه دارد چراکه کره جنوبی یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت جهان است و اختلال در این آبراه مستقیماً بر امنیت انرژی و اقتصاد این کشور اثر میگذارد.
ادامه بحران و بنبست گفتگوها
رایزنی تلفنی وزرای خارجه کرهجنوبی و ایران در بحبوحه تشدید بیسابقه فشارهای اقتصادی و نظامی در منطقه صورت میگیرد.
با گذشت شش ماه از آغاز درگیریها، واشنگتن کارزار جدیدی را تحت عنوان «طرد اقتصادی» علیه تهران به راه انداخته و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا تهدید کرده است که نهادهای مالیِ همکار با ایران را هدف تحریمهای ثانویه قرار خواهد داد.
از سوی دیگر، با وجود تلاشهای فشرده دیپلماتیک با میانجیگری عمان و قطر برای ایجاد یک «کریدور موقت کشتیرانی» در تنگه هرمز، این مذاکرات به دلیل پافشاری طرفین بر شروط خود در وضعیت بنبست قرار دارد.
تهران تأکید دارد که بازگشایی این شاهراه انرژی، تنها در گرو لغو محاصره دریایی بنادر ایران، پایان کامل جنگ از سوی آمریکا و جبران خسارات است.
در همین حال، انسداد جریان انرژی از خاورمیانه، نگرانی متحدان آسیایی واشنگتن نظیر کره جنوبی، ژاپن و چین را که وابستگی شدیدی به نفت این منطقه دارند، به شدت افزایش داده است.
کره جنوبی اکنون در موقعیت دیپلماتیکِ بغرنجی قرار گرفته است؛ چرا که از یک سو با فشارهای فزاینده دولت ترامپ برای اعزام ناوگان نظامی به ائتلاف دریایی مواجه است و از سوی دیگر، به دلیل حفظ روابط تجاری و تأمین امنیت نفتکشهای خود، میکوشد از رویارویی مستقیم با تهران پرهیز کند.